Τελετή απονομής Fellowship στον Αλέξανδρο Καλογερόπουλο

Τελετή απονομής Fellowship στον Αλέξανδρο Καλογερόπουλο

20160923_122357-2

 

 

 

 

Σε μία συγκινητική τελετή πριν λίγες ημέρες αναγορεύτηκα σε Fellow από το Βασιλικό Κολλέγιο Μαιευτήρων-Γυναικολόγων στο Λονδίνο. Αποτελεί τίτλο τιμής στη ειδικότητα μου και προέκυψε κατόπιν πενταετούς διαδικασίας επανεκτίμησης και αξιολόγησης της επίδοσης και προσφοράς μου στη Μαιευτική-Γυναικολογία. Ως Fellow θεωρούμαι πλέον παλαιό-senior μέλος του Royal College και θα κληθώ έστω και εξ’αποστάσεως να συμβάλλω στη λειτουργία του και στην προαγωγή της Μαιευτικής-Γυναικολογίας διεθνώς. Τα μεταφέρω, με ευγνωμοσύνη προς ένα σύστημα υγείας όσο και ποιοτικής συνεχούς εκπαίδευσης με διεθνή απήχηση.

 

office-lens-20160925-160803-3

20160923_111025c_fotor

1615671810078c_fotor-final

VBAC/ Τοκετός μετά από καισαρική- άρθρο στο ΒΗΜΑ

VBAC/ Τοκετός μετά από καισαρική- άρθρο στο ΒΗΜΑ

Στο πρόσφατο περιοδικό ΒΗΜΑDONNA, ένα συνοπτικό άρθρο που δίνει τις βασικές ενδείξεις και προϋποθέσεις για να γίνεται η απόπειρα φυσιολογικού τοκετού κατόπιν καισαρικής με ασφάλεια.

Τοκετός μετά από καισαρική τομή

Τοκετός μετά από καισαρική τομή

Ομιλία στο 1st International Symposium on Pelvic Surgery

Ομιλία στο 1st International Symposium on Pelvic Surgery

Παρουσίασα μία ομιλία για την επίδραση της εγκυμοσύνης και του τοκετού στο πυελικό έδαφος στο 1st International Symposium on Pelvic Surgery. Έλαβε χώρα στο εξαίρετο Eugenides Foundation στην Αθήνα 3-5 Μαρτίου 2016, συγκέντρωσε τους κορυφαίους ανά την Ευρώπη στο αντικείμενο της Χειρουργικής Πυέλου, Γενικούς Χειρουργούς, Γυναικολόγους, Ουρογυναικολόγους. Διοργανώτρια η InternationalPELVIC SURGERY SYMPOSIUM Society of Pelvic Surgery της οποίας έχω την τιμή να αποτελώ και ιδρυτικό μέλος.
Η ομιλία είναι στα αγγλικά και, αν δεν σας δυσκολεύει η γλώσσα, έχει αρκετό ενδιαφέρον, ασχολείται διεξοδικά με την επίδραση ενός δύσκολου τοκετού στη χαλάρωση του εδάφους της λεκάνης και την μετέπειτα εκδήλωση πρόπτωσης και ακράτειας, και ακολουθούν σχόλια και προτάσεις για την πρόληψη και αποφυγή ανάλογων επιπλοκών.

 

 

 

SPEECH SYMPOSIUMΤο συνέδριο ήταν μοναδικής ποιότητας για τα ελληνικά δεδομένα και ευχαριστώ για την τιμή τον Κο Σάββα Παπαγρηγοριάδη, Πρόεδρο της Society, Senior Lecturer at King’s College Hospital London και Διευθυντή του Department of Colorectal Surgery and Pelvic Floor Lab at Athens Medical Centre.
Μπορείτε να δείτε την ομιλία στο youtube, στο προσωπικό μου κανάλι, στη θέση

Aλέξανδρος Καλογερόπουλος

Θυρεοειδής και εγκυμοσύνη

Θυρεοειδής και εγκυμοσύνη

Ένα σύντομο άρθρο με βασικές οδηγίες για την έγκυο καθώς πρόσφατα THYROID AND PREGNANCYσυνειδητοποίησα ότι όλες οι έγκυες έχουν ακούσει για το θυρεοειδή αλλά δεν υποψιάζονται το θεμελιώδη ρόλο που παίζει στην καλή έκβαση μίας εγκυμοσύνης- στο μυαλό μας το συνδυάζουμε με γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας.

 

Θυρεοειδής και κύηση υπό φυσιολογικές συνθήκες

Οι τιμές ολικής Τ3 και Τ4 αυξάνονται λόγω κύησης.
Η fT4 δεν επηρεάζεται, άρα είναι πιο αξιόπιστη.
Η τιμή της TSH μπορεί να μειωθεί ή και να αυξηθεί το 1ο τρίμηνο, δεν είναι αξιόπιστη εξέταση στην κύηση.
Η αυξημένη χοριακή μπορεί να διεγείρει το θυρεοειδή και να αυξηθεί η Τ4 και να δημιουργήσει εικόνα υπερθυρεοειδισμού, ειδικά σε συνδυασμό με κλινική εικόνα υπερέμεσης. Σε έντονους εμετούς 1ου τριμήνου, ελέγχουμε το θυρεοειδή.
Η έγκυος έχει αυξημένες ανάγκες ιωδίου και στα συνήθη πολυβιταμινούχα σκευάσματα για την κύηση καλό είναι να περιλαμβάνεται και ιώδιο ημερήσιας δόσης 150 mg.

 

Υποθυρεοειδισμός- θυρεοειδής που υπολειτουργεί

Πολύ πιο συχνός στις γυναίκες.
Η πιο συχνή αιτία είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto (περιγράφηκε το 1912 από τον Ιάπωνα παθολόγο Hikaru Hashimoto (1881-1934)), που είναι αυτοάνοσης αιτιολογίας φλεγμονή του θυρεοειδή.
Τα συμπτώματα (καταβολή, αύξηση βάρους, τριχόπτωση, ξηρό δέρμα, δυσκοιλιότητα) έτσι κι αλλιώς παρατηρούνται στην κύηση.
Η βραδυκαρδία και η μη ανοχή στο κρύο μπορεί να θέσουν σαφή υποψία υποθυρεοειδισμού.
Παίζει ρόλο το κληρονομικό ιστορικό.
Επηρεάζει 1 στις 100 κυήσεις.
Όταν προϋπάρχει, σχετίζεται με υπογονιμότητα και κίνδυνο αποβολής.
Οι γυναίκες με υποθυρεοειδισμό συχνά έχουν μεγάλους (αραιούς) κύκλους και πολύ αίμα στην περίοδο.
Η κύηση καθαυτή δεν τον επιδεινώνει.
Εφόσον έχει γίνει έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία δεν βλάπτει έγκυο και έμβρυο.
Ο σοβαρός υποθυρεοειδισμός στην κύηση σχετίζεται με κίνδυνο αποβολής (ακόμα και ο υποκλινικός υποθυρεοειδισμός με θετικά αντισώματα στη εξέταση αίματος σχετίζεται με αποβολές).
Επίσης σχετίζεται με αναιμία της εγκύου, προεκλαμψία, αποκόλληση πλακούντα, αιμορραγία μετά τον τοκετό, συγγενείς ανωμαλίες του εμβρύου, νευροαναπτυξιακές διαταραχές.
Η θεραπεία-ρύθμιση γίνεται με λήψη δισκίων θυροξίνης (Τ4) κατά την κύηση.
Η λήψη Τ4 από την έγκυο περνά ελάχιστα τον πλακούντα και τυχόν παραπάνω δόση δεν μπορεί να βλάψει το μωρό.
Στο 1ο τρίμηνο ελέγχουμε και βελτιστοποιούμε τη δόση που πρέπει να λαμβάνει η έγκυος.
Παρατηρείται συσχέτιση μεταξύ αρρύθμιστου υποθυρεοειδισμού στην κύηση και χαμηλού δείκτη IQ αργότερα στο παιδί.
Στη λοχεία μπορεί η δόση Τ4 να πρέπει να μειωθεί- ο Ενδοκρινολόγος θα ζητήσει επανέλεγχο.

Διαταραχές Θυρεοειδούς-Συμπτώματα

Διαταραχές Θυρεοειδούς-Συμπτώματα

 

Θυρεοειδίτιδα της λοχείας

Αφορά σε 5-11% των γυναικών στη λοχεία.
Λιγότερο πιθανό να εκδηλωθεί όταν ο θυρεοειδής ελεγχθεί και ρυθμιστεί κατά την κύηση.
Πολύ συχνότερη όταν προυπάρχουν αυξημένα αντι-θυρεοειδικά αντισώματα anti-TPO, τότε η πιθανότητα εκδήλωσης είναι 50-70%.
Εμφανίζεται 3-4 εβδομάδες μετά τον τοκετό.
Μπορεί να έχει αρχικά υπερθυροειδική φάση (λόγω της φλεγμονής) και εν συνεχεία, καθώς ο θυρεοειδής εξαντλείται, να εξελιχθεί σε υποθυρεοειδική.
Στο 50% των περιπτώσεων θα υπάρχει εμφανής κλινικά διόγκωση του θυρεοειδούς (βρογχοκήλη).
Πιο συχνή σε διαβητικές ασθενείς.
Συνήθως χρειάζεται θεραπεία η υποθυρεοειδική φάση.
Αποτελεί σημαντικό προδιαθεσικό παράγοντα για μόνιμο πρόβλημα με το θυρεοειδή στο μέλλον.

Θυρεοειδής αδένας

Θυρεοειδής αδένας

Υπερθυρεοειδισμός

Αφορά σε 1 στις 500 εγκύους.
Απώλεια βάρους, τρόμος, εφίδρωση, επίμονη ταχυκαρδία, βλεφαρόπτωση, εξόφθαλμος.
Οφείλεται στην αυτοάνοσης αιτιολογίας Νόσο του Graves στο 95% των περιπτώσεων και συνήθως προϋπάρχει της κύησης.
Επιδείνωση μπορεί να παρατηρηθεί στο 1ο τρίμηνο και στη λοχεία. Το 2ο και 3ο τρίμηνο συχνά σημειώνεται βελτίωση.
Ο σοβαρός υπερθυρεοειδισμός καταστέλλει την ωορρηξία και προκαλεί υπογονιμότητα. Στην εγκυμοσύνη προκαλεί αυξημένο κίνδυνο αποβολής, διαταραχή της ανάπτυξης του εμβρύου, προεκλαμψία και πρόωρο τοκετό.
Σε αρρύθμιστα περιστατικά υπάρχει ο κίνδυνος της λεγόμενης θυρεοτοξικής κρίσης με έντονη ταχυκαρδία, υπέρταση και καρδιακή ανεπάρκεια της εγκύου, πυρετό, νευρολογικές διαταραχές, εισαγωγή σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.
Κακή ρύθμιση, ειδικά κατά το 3ο τρίμηνο, μπορεί να προκαλέσει θυρεοτοξίκωση και του εμβρύου-νεογνού, με σοβαρή κλινική εικόνα του νεογέννητου.
Η ρύθμιση γίνεται με φάρμακα με τεκμηριωμένη ασφάλεια κατά την κύηση. Η προπυλθειουρακίλη χρησιμοποιείται με ασφάλεια το 1ο τρίμηνο και η μεθιμαζόλη το 2ο και το 3ο.

Αλέξανδρος Καλογερόπουλος

Γυναικολογική εξέταση στο Ιασώ

Γυναικολογική εξέταση στο Ιασώ

ΙΑΣΩ

 

ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟ CHECKUP ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΙΑΣΩ

Σας ενημερώνω ότι παρέχω τη δυνατότητα πλήρους γυναικολογικού checkup στα εξοπλισμένα εξωτερικά ιατρεία του Ιασώ με τακτικές συνεδρίες αλλά και με δυνατότητα για έκτακτα ραντεβού.

Οι συνεδρίες θα προγραμματίζονται κυρίως νωρίς το πρωί, με το πλεονέκτημα της γρήγορης πρόσβασης, εύκολου πάρκινγκ, άμεσης εξυπηρέτησης- θα μπορείτε μετά να πάτε στην εργασία σας χωρίς καθυστέρηση.

Παρέχω το πλήρες checkup- ακριβώς όπως θα το κάναμε και στο ιατρείο μου, με ανάλογη τεκμηρίωση και γνωματεύσεις και με δυνατότητα χρήσης ΕΟΠΥΥ.

Το δε κόστος χρήσης του χώρου που χρεώνει το Ιασώ (κόστος εγγραφής σας στο εξωτερικό ιατρείο) θα το επωμιστώ, ώστε να μην επηρεαστεί το συνολικό κόστος της εξέτασης σας.

Αρχίζω με τη συνεδρία Τρίτης πρωί 8-10 πμ με πιθανή σύντομη επέκταση και στο πρωί της Παρασκευής.

Τα τακτικά μου βραδινά ιατρεία όπως τα γνωρίζετε, Δευτέρα- Πέμπτη και το απογευματινό της Τετάρτης δεν θα επηρεαστούν.

Για ραντεβού τηλεφωνήστε στο σταθερό 2118009377 ή στο κινητό μου 6974441894.

Ευχαριστώ

Αλέξανδρος Καλογερόπουλος

 

Σπερματέγχυση στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή

Σπερματέγχυση στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή

 

ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ

Αποτελεί το επόμενο βήμα στις θεραπείες γονιμότητας, το τελευταίο σκαλοπάτι πριν την εξωσωματική.

Η λογική είναι απλή: παρακολουθούμε το φυσικό κύκλο της γυναίκας και βεβαιωνόμαστε με διαδοχικούς υπερήχους ότι πρόκειται να συμβεί ωορρηξία.

Αν η γυναίκα έχει ασταθείς και ανωορρηκτικούς κύκλους, μπορούμε με χάπια ή και ενέσεις να προκαλέσουμε διέγερση των ωοθηκών και πρόκληση ωορρηξίας.

Την κατάλληλη χρονική στιγμή προγραμματίζουμε να ληφθεί το δείγμα σπέρματος από το σύντροφο, νωρίς το πρωί στο Ιασώ, κατόπιν αποχής 2-3 ημερών. Το δείγμα θα ‘φιλτραριστεί’ με ειδική διαδικασία και θα επιλεγούν τα κινητικότερα σπερματοζωάρια, τα οποία σε κάποιο βαθμό ‘ενεργοποιούνται’, ευνοείται δηλαδή η χημική διαδικασία που θα τα βοηθήσει να διεισδύσουν στο ωάριο.

egg under vicious attack

Το ίδιο πρωί και δύο ώρες αργότερα το έτοιμο δείγμα τοποθετείται απευθείας μέσα στη μήτρα, μέσω ενός λεπτού καθετήρα. Η διαδικασία είναι ανώδυνη, ανάλογη από πλευράς ενόχλησης με ένα απλό τεστ Παπανικολάου.

Επιτυγχάνουμε έτσι το καλύτερο δυνατό δείγμα στην ιδανική χρονική στιγμή και το εγχύουμε βαθιά στην κοιλότητα της μήτρας, προσπερνώντας τον κόλπο και τον τράχηλο.

Είναι βέβαια αυτονόητο ότι οι υπόλοιποι κρίκοι της αλυσίδας θα είναι μη υποβοηθούμενοι: το σπέρμα θα πρέπει να φτάσει στη σάλπιγγα (η οποία πρέπει να είναι υγιής), να βρει και να γονιμοποιήσει το ωάριο, και το έμβρυο πλέον να εμφυτευθεί στη μήτρα.

Για τους λόγους αυτούς και οι πιθανότητες επιτυχίας δεν είναι μεγάλες, διεθνώς αναφέρονται ως 16-18% ανά προσπάθεια. Απλή λοιπόν και ανώδυνη και σχετικά ανέξοδη διαδικασία αλλά με σχετικά περιορισμένες πιθανότητες επιτυχίας.

Σε πολλά ζευγάρια πάντως με ήπια προβλήματα μπορεί να αποτελέσει τη λύση, αποφεύγοντας έτσι την ‘ταλαιπωρία’ της εξωσωματικής.

Βέβαια, με τον τρόπο της, οι σπερματεγχύσεις μπορεί να ταλαιπωρήσουν ψυχολογικά πολύ περισσότερο, αφού ίσως χρειαστούν τρεις ή και πέντε προσπάθειες, για να θεωρήσουμε ότι εξαντλήσαμε τα περιθώρια (τα αποτελέσματα διεθνώς αναφέρονται επί της βάσης πέντε αλλεπάλληλων προσπαθειών).

Αποκόλληση πλακούντα

Αποκόλληση πλακούντα

Μία σειρά από άρθρα που αφορούν στη διαχείριση δύσκολων μαιευτικών περιστατικών. Αποτελούν ανάλυση και κατευθυντήριες οδηγίες μαζί. Τα σταχυολόγησα και συνέθεσα με βάση τη διεθνή βιβλιογραφία, κατόπιν παραίνεσης από το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ιασώ, για να αποτελέσουν και πρωτόκολλα διαχείρισης της Κλινικής και της Αίθουσας Τοκετών. Καθώς τα ολοκληρώνω, τα παραθέτω και εδώ ως χρήσιμη γνώση, κυρίως για συναδέλφους ιατρούς. Είναι όμως αρκετά ευανάγνωστα και κατανοητά και από μη ιατρικό κοινό.
Με ευχαριστίες στην επιστημονική κοινότητα του Ιασώ και ιδιαίτερα στον Καθηγητή Κο Διακομανώλη, Πρόεδρο του Επιστημονικού Συμβουλίου, για την εμπιστοσύνη.
Αλέξανδρος Καλογερόπουλος

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΥΗΣΗ  – ΑΠΟΚΟΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΥΝΤΑ

Placental Abruption
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
H αποκόλληση πλακούντα αφορά σε πλακούντα με φυσιολογική εντόπιση, που διαχωρίζεται μετά την 20η εβδομάδα κύησης και προ του τοκετού. Συμβαίνει στο 1% των κυήσεων και αποτελεί κύριο αίτιο περιγεννητικής νοσηρότητας και θνησιμότητας.
H ταξινόμηση διακρίνει έκταση αποκόλλησης (μερική ή πλήρης) και σημείο αποκόλλησης (περιφερική ή κεντρική). Βάσει κλινικής εικόνας ταξινομείται σε:
0- Ασυμπτωματική
1-Ήπια (στο 48% των περιπτώσεων) με καθόλου ή ελάχιστη αιμόρροια, ήπια ευαισθησία μήτρας, φυσιολογική ΑΠ και σφύξεις, απουσία διαταραχής πηκτικότητας, χωρίς εμβρυική δυσχέρεια.
2- Μέτρια (στο 27%) με καθόλου έως μέτρια αιμόρροια, μέτριες ή σοβαρές συσπάσεις μήτρας (έως και τετανικούς σπασμούς), ταχυκαρδία της μητέρας με ορθοστατική ανταπόκριση σε ΑΠ και σφύξεις, υπινωδογοναιμία /διαταραχή πηκτικότητας, εμβρυική δυσχέρεια.
3- Σοβαρή (αντιπροσωπεύει το 24% των περιστατικών) με καθόλου έως σοβαρή αιμόρροια, επώδυνες τετανικές συσπάσεις μήτρας , καταπληξία της μητέρας , υπινωδογοναιμία και διαταραχή πηκτικότητας, εμβρυικός θάνατος.
Η κλινική εικόνα περιλαμβάνει κολπική αιμορραγία (80%), κοιλιακό ή οσφυϊκό άλγος και ευαισθησία στην ψηλάφηση της μήτρας (70%), ανώμαλη δραστηριότητα μήτρας (υπερτονική ή συχνές συσπάσεις) (35%), πρόωρος τοκετός (25%), ενδομήτριος θάνατος (15%).
Επικείμενες πιθανές επιπλοκές: αιμορραγικό shock, διαταραχή πηκτικότητας, ΔΕΠ, ρήξη της μήτρας, νεφρική ανεπάρκεια, περιφερική ισχαιμική νέκρωση (ηπατική, επινεφριδιακή, υποφυσιακή).
Η εμβρυική νοσηρότητα περιλαμβάνει υποξία, αναιμία, καθυστέρηση ανάπτυξης, διαταραχές του ΚΝΣ, ενδομήτριο θάνατο.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
Παράγοντες κινδύνου αποτελούν η υπέρταση της εγκύου, τραυματισμός- κάκωση, κάπνισμα, κατάχρηση ουσιών (κοκαΐνη και αμφεταμίνες), αυξημένη ηλικία, παθολογικές ροές μητριαίων αγγείων στο 2ο τρίμηνο, πρόωρη ρήξη υμένων, παρουσία ινομυωμάτων, ιστορικό αμνιοπαρακέντησης.
Το 70% περίπου των περιπτώσεων με αποκόλληση πλακούντα συμβαίνουν σε κυήσεις χαμηλού κινδύνου.
Η αιμορραγία πρώτου τριμήνου αυξάνει τον κίνδυνο αποκόλλησης αργότερα στην εγκυμοσύνη. Παρουσία αιματώματος τεκμηριωμένου σε υπερηχογράφημα στο πρώτο τρίμηνο, ο μετέπειτα κίνδυνος αποκόλλησης πλακούντα είναι αυξημένη (Χ 5,6).
Θρομβοφιλικές διαταραχές έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο αποκόλλησης πλακούντα, αλλά σημαντικές συσχετίσεις παρατηρήθηκαν μόνο σε ετεροζυγωτία παράγοντα V Leiden (OR 4.70, 95% CI 1,13 – 19,59) και ετεροζυγωτία προθρομβίνης 20210A (OR 7.71, 95% CI 3,01 – 19,76) . Πιο πρόσφατα, σε μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση, αναφέρεται ήπια συσχέτιση (για αποκόλληση πλακούντα σε γυναίκες με παράγοντα V Leiden ήταν 1,85 [ 95% CI 0,92 έως 3,70], και της προθρομβίνης 20210A ήταν 2,02 [95% CI 0,81 – 5,02]).
Ιστορικό αποκόλλησης πλακούντα σε προηγούμενη κύηση αυξάνει δραματικά (Χ10) τον κίνδυνο αποκόλλησης στην επόμενη.

ΠΡΟΛΗΨΗ
Αντιμετώπιση της υπέρτασης της εγκύου.
Πρόληψη κάκωσης/ οικογενειακής βίας.
Πρόληψη καπνίσματος και χρήσης ουσιών. Το κάπνισμα σχετίζεται με αποκόλληση με απόλυτα δοσοεξαρτώμενη συσχέτιση.
Έγκαιρη διάγνωση αποκόλλησης σε αρχόμενο στάδιο σε έγκυες αυξημένου κινδύνου (με υπέρταση, κάκωση, ιστορικό κακοποίησης, καπνίστριες, χρήστες ουσιών, μεγάλης ηλικίας, με πρόωρη ρήξη υμένων, ινομυώματα, ιστορικό αμνιοπαρακέντησης).
Έγκυες που προσέρχονται ως θύματα βίας ή τροχαίου ατυχήματος τίθενται υπό παρακολούθηση και καρδιοτοκογραφικό έλεγχο επί τουλάχιστον 4 ώρες.
Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για να υποστηρίξουν προληπτική χορήγηση αντιθρομβωτικής θεραπείας (χαμηλή δόση ασπιρίνης +/- ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους), σε έγκυες με θρομβοφιλία.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Στα πλαίσια διαφορικής διάγνωσης, ανάλογη κλινική εικόνα μπορεί να έχει αμβλύ τραύμα-κάκωση κοιλίας, οξεία σκωληκοειδίτις, ουρολοίμωξη, εκφύλιση ινομυώματος, κύστη ή συστροφή ωοθήκης, προδρομικός πλακούντας, εξωμήτριος κύηση, αιμορραγικό ή υπογκαιμικό shock άλλης παθογένειας.
Η κλινική εικόνα ποικίλλει, από απλό πρόωρο τοκετό, μέχρι τετανικών συσπάσεων, αιμορραγίας και ΔΕΠ και ενδομήτριου θανάτου, αναλόγως της εντόπισης και του βαθμού αποκόλλησης.
Η εμβρυική δυσχέρεια εκδηλώνεται με όψιμες ή μεταβαλλόμενες επιβραδύνσεις, μειωμένη μεταβλητότητα, βραδυκαρδία, κυματοειδής (sinusoidal) εμφάνιση.
Η διάγνωση αποκόλλησης πλακούντα παραμένει κλινική.
Ο εργαστηριακός έλεγχος περιλαμβάνει γενική αίματος, αιμορραγικό έλεγχο ( PT, APTT, ινωδογόνο, FDP’s( προϊόντα αποδόμησης ινώδους), D-dimers), διασταύρωση.
Ο υπέρηχος θα αποκλείσει την παρουσία προδρομικού πλακούντα. Δεν έχει διαγνωστική ακρίβεια στον αποκλεισμό αποκόλλησης και τυχόν φυσιολογικά ευρήματα δεν την αποκλείουν.
Οπισθοπλακουντιακό αιμάτωμα μπορεί να διακριθεί στο 2-25% των περιστατικών. Αυτό εξαρτάται από την έκταση του αιματώματος και την εμπειρία του υπερηχογραφιστή.
Η μαγνητική τομογραφία μπορεί με ακρίβεια να απεικονίσει αποκόλληση πλακούντα. Μπορεί να διευκολύνει το χειρισμό του περιστατικού επί αιμορραγίας στο τρίτο τρίμηνο με φυσιολογικά ευρήματα στον υπέρηχο.
Ο κίνδυνος ενδομήτριου θανάτου συσχετίζεται με την έκταση της αποκολληθείσας επιφάνειας πλακούντα και αφορά σε αποκολλήσεις άνω του 50% της επιφάνειας.
Αρκετές ασθενείς δεν θα έχουν την τυπική κλινική εκδήλωση, ειδικά επί οπισθίου πλακούντα, όπου αρχικά εκδηλώνεται με ήπια οσφυαλγία.
Πρέπει πάντα να τίθεται ως πιθανή διάγνωση σε κάθε επίτοκο σε πρόωρο τοκετό και απαιτεί προσεκτική παρακολούθηση.
Η απουσία αιμορραγίας δεν αποκλείει την αποκόλληση πλακούντα.
Η διαταραχή πηκτικότητας μπορεί να είναι σε εξέλιξη, ακόμα και με αρχικά φυσιολογικούς παράγοντες πηκτικότητας. Πρέπει να επανελέγχονται.
Η αποκόλληση πλακούντα σαφώς προδιαθέτει προς ΔΕΠ και αυτή με τη σειρά της σε οξεία σωληναριακή νέκρωση της επιτόκου.
Εντατική παρακολούθηση, χορήγηση Ο2, έλεγχος ζωτικών σημείων και διούρησης, συνεχής καρδιοτοκογραφικός έλεγχος, επαρκής χορήγηση ενδοφλεβίων υγρών, διασταύρωση 4 τουλάχιστον μονάδων αίματος, διαχείριση διαταραχής πηκτικότητας, άμεση καισαρική τομή.
Επί ενδομήτριου θάνατου λόγω αποκόλλησης, η ενδεδειγμένη οδός είναι η πρόκληση τοκετού επί αιμοδυναμικά σταθερής ασθενούς. Συνήθως η μήτρα κάνει ισχυρές συσπάσεις και ο τοκετός εξελίσσεται ταχέως κατόπιν αμνιοτομής.
Διαταραχή πηκτικότητας επιπλέκει το 30% των περιπτώσεων σοβαρής αποκόλλησης και συχνά επιβάλλεται άμεση καισαρική για να μην επιδεινωθεί, με μέριμνα όμως να διορθωθεί στο μέγιστο βαθμό προ του χειρουργείου.
Επί υγιούς εμβρύου, δύναται να ακολουθήσει πρόκληση και κολπικός τοκετός, υπό συνεχή παρακολούθηση και επίγνωση ότι η εμβρυική δυσχέρεια μπορεί να εξελιχθεί ραγδαία. Υπάρχει σαφής συσχέτιση νεογνικής νοσηρότητας και καθυστέρησης λήψης απόφασης επί αποκόλλησης με συνοδό παθολογικό καρδιοτοκογράφημα.
Σε κυήσεις 20-34 εβδομάδων η συντηρητική αντιμετώπιση έχει θέση επί μερικής αποκόλλησης και καλής γενικής κατάστασης εμβρύου και εγκύου, με νοσηλεία, χορήγηση κορτικοστεροειδών για πνευμονική ωρίμανση και, επί συσπάσεων, σε επιλεγμένα περιστατικά με μερική αποκόλληση, τοκόλυση με θειικό μαγνήσιο.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
• Antepartum Haemorrhage (Green-top Guideline No. 63) https://www.rcog.org.uk/en/guidelines-research-services/guidelines/gtg63/
• Oyelese Y, Ananth CV. Placental abruption. Obstet Gynecol. 2006 Oct. 108(4):1005-16.
• Shad H Deering, MD; Chief Editor: Carl V Smith, MD Abruptio Placentae Treatment & Management http://emedicine.medscape.com/article/252810-treatment
• Ελληνική Μαιευτική και Γυναικολογική Εταιρεία. Ενδομήτριος θάνατος ή γέννηση θνησιγενούς εμβρύου. Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 21
http://www.hsog.gr/files/odigia_21.pdf

Δυστοκία ώμων

Δυστοκία ώμων

Μία σειρά από άρθρα που αφορούν στη διαχείριση δύσκολων μαιευτικών περιστατικών. Αποτελούν ανάλυση και κατευθυντήριες οδηγίες μαζί. Τα σταχυολόγησα και συνέθεσα με βάση τη διεθνή βιβλιογραφία, κατόπιν παραίνεσης από το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ιασώ, για να αποτελέσουν και πρωτόκολλα διαχείρισης της Κλινικής και της Αίθουσας Τοκετών. Καθώς τα ολοκληρώνω, τα παραθέτω και εδώ ως χρήσιμη γνώση, κυρίως για συναδέλφους ιατρούς. Είναι όμως αρκετά ευανάγνωστα και κατανοητά και από μη ιατρικό κοινό.
Με ευχαριστίες στην επιστημονική κοινότητα του Ιασώ και ιδιαίτερα στον Καθηγητή Κο Διακομανώλη για την εμπιστοσύνη.
Αλέξανδρος Καλογερόπουλος

……………………………………………………………………………………………………………………………….

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΥΣΤΟΚΙΑΣ ΩΜΩΝ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Αποτελεί τον εφιάλτη των μαιευτήρων. Παρά τη χαμηλή συχνότητα αποτελεί παράγοντα μεγάλης νοσηρότητας για τη μητέρα και το νεογνό.
Αν και έχει τεκμηριωθεί η παρουσία παραγόντων κινδύνου , εντούτοις παραμένει απρόβλεπτη μαιευτική επιπλοκή, χωρίς κοινά αποδεκτούς αλγορίθμους αντιμετώπισης

Ακόμα και όταν αντιμετωπισθεί με ορθούς χειρισμούς αποτελεί μία από τις πλέον συχνές αιτίες νομικών αγωγών στη μαιευτική, καθώς συχνά σχετίζεται με μόνιμες βλάβες για το νεογνό και επιπλοκές για τη μητέρα.
Ορίζεται ως ο τοκετός που απαιτεί πρόσθετους μαιευτικούς χειρισμούς για να απεγκλωβιστούν οι ώμοι, όταν ήπια προς τα κάτω έλξη δεν φέρει αποτέλεσμα.
Οφείλεται στην δυσκολία του πρόσθιου ή σπανιότερα του οπίσθιου ώμου να περάσει πίσω από την ηβική σύμφυση ή μπροστά από το ακρωτήριο του μαιευτήρα.
Στην τυπική εμφάνιση η δυστοκία ώμων προμηνύεται από το «σημείο της χελώνας». Μόλις γεννηθεί το κεφάλι του νεογνού, υποχωρεί πιεστικά έναντι του περινέου.
Προτείνεται ως πιο αντικειμενικός ορισμός η καθυστέρηση της γέννησης του σώματος έναντι της κεφαλής άνω των 60 δευτερολέπτων και/ή η ανάγκη εφαρμογής μαιευτικών χειρισμών.
Η επίπτωση φέρεται να ποικίλει και να κυμαίνεται μεταξύ του 0.58% and 0.70% των τοκετών.
ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
Παράγοντες κινδύνου αναγνωρίζονται:
-πριν τον τοκετό (ιστορικό δυστοκίας ώμων, μακροσωμίας >4,5 kg, σακχαρώδης διαβήτης, δείκτης μάζας-σώματος μητέρας >30 , μεγάλη αύξηση βάρους κατά την κύηση).
-κατά τον τοκετό (παράταση πρώτου και δεύτερου σταδίου, ανάγκη χρήσης οκυτοκίνης, υποβοηθούμενος τοκετός, οξύς τοκετός).
Η διάγνωση της εμβρυικής μακροσωμίας είναι μη αξιόπιστη, γίνεται πάντως αποδεκτή η χρήση βάρους 4.5 κιλών ως όριο διάγνωσης μακροσωμίας, καθώς από αυτό το βάρος σημειώνεται οξεία αύξηση νοσηρότητας για μητέρα και έμβρυο.
O σακχαρώδης διαβήτης επιφέρει αύξηση κινδύνου (Χ6) για δυστοκία ώμων σε σχέση με το γενικό πληθυσμό, με σχετικά αυξημένη και τη νοσηρότητα για το νεογνό.Shoulder dystocia
ΠΡΟΛΗΨΗ
Ο υπέρηχος στο 3ο τρίμηνο έχει ευαισθησία μόλις 60% για τη διάγνωση μακροσωμίας (άνω των 4,5 kg).
O έλεγχος παραγόντων κινδύνου θα προβλέψει μόνο το 16% των περιστατικών με νεογνική νοσηρότητα. Υπάρχει συσχέτιση μεταξύ βάρους εμβρύου και δυστοκία ώμων, αλλά δεν αποτελεί αξιόπιστο προγνωστικό δείκτη καθώς το βάρος του εμβρύου δεν μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα αλλά και επειδή η μεγάλη πλειοψηφία νεογνών>4.5 kg δεν εμφανίζουν δυστοκία ώμων.
Επιπλέον, 48% των τοκετών που θα επιπλακούν από δυστοκία ώμων, αφορούν σε νεογνά με βάρος <4000 g.
Η πρόκληση τοκετού δεν θα μειώσει την επίπτωση δυστοκία ώμων σε έγκυες με υποψία μακροσωμίας, χωρίς διαβήτη κύησης.

Η πρόκληση τοκετού μπορεί να μειώσει την επίπτωση δυστοκία ώμων σε έγκυες με διαβήτη κύησης.
Η προγραμματισμένη καισαρική τομή μπορεί να μειώσει την πιθανή νοσηρότητα σε κυήσεις με προϋπάρχοντα διαβήτη ή διαβήτη κύησης με πιθανό βάρος εμβρύου άνω των 4.5 kg.
Το ιστορικό δυστοκίας ώμων αυξάνει τον κίνδυνο για την επόμενη κύηση 10 φορές σε σχέση με το γενικό πληθυσμό.
ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ
Η σχετιζόμενη μητρική νοσηρότητα είναι αυξημένη, με κίνδυνο αιμορραγίας τρίτου σταδίου (11%) και τρίτου και τέταρτου βαθμού ρήξεις του περινέου (3.8%). Η επίπτωση αυτών δεν επηρεάζεται από το είδος ή τον αριθμό των μαιευτικών χειρισμών κατά τη δυστοκία ώμων. Επίσης αναφέρονται ρήξη κόλπου και τραχήλου καθώς και ατονία της ουροδόχου κύστης. Λύσεις «απελπισίας» όπως ο χειρισμός Zavanelli και η συμφυσιοτομή σχετίζονται με σοβαρή μητρική νοσηρότητα.
Η κάκωση βραχιονίου πλέγματος αποτελεί την πιο σημαντική νεογνική επιπλοκή, στο 2.3% – 16% των τοκετών με δυστοκία ώμων. Φαίνεται ότι η επίπτωση δεν επηρεάζεται από το βαθμό εμπειρίας του ιατρού. Στην πλειοψηφία τους υποστρέφουν χωρίς μόνιμη βλάβη, με λιγότερο των 10% να οδηγούνται σε μόνιμη δυσλειτουργία του βραχιονίου πλέγματος.

Μια σημαντική μειοψηφία περιστατικών αφορά σε κάκωση που επισυμβαίνει στη διάρκεια καισαρικής τομής και μάλιστα χωρίς αναφερόμενη δυσκολία ή επιπλοκή.

Όταν εξετάζεται περιστατικό δυστοκία ώμων νομικά είναι σημαντικό να έχει τεκμηριωθεί αν αφορούσε στον πρόσθιο ή τον οπίσθιο ώμο κατά τον τοκετό, καθώς κάκωση του πλέγματος του οπίσθιου ώμου είναι απίθανο να οφείλεται σε κακό χειρισμό του ιατρού.

Το 47% των νεογνών που κατέληξαν σε τοκετό με δυστοκία ώμων, πέθαναν μέσα στα 5 λεπτά από τη γέννηση της κεφαλής. Σε μεγάλο ποσοστό αυτών βέβαια, προϋπήρχε παθολογικό καρδιοτοκογράφημα.
Αναφέρεται ελάχιστη επίπτωση υποξικής ισχαιμικής βλάβης αν το χρονικό αυτό διάστημα δεν ξεπεράσει τα 5 λεπτά.

Το pH του αίματος στον ομφάλιο λώρο μειώνεται κατά 0.04 μονάδες ανά λεπτό μετά τη γέννηση της κεφαλής. Επομένως εκτιμάται ότι μετά το διάστημα 4 με 5 λεπτών από τη γέννηση της κεφαλής μέχρι να γεννηθούν οι ώμοι, μπορεί να επισυμβεί σοβαρή οξέωση και νεογνική βλάβη και θάνατος.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Έγκαιρη διάγνωση. Εμφάνιση “σημείου χελώνας” με εμφάνιση μόνον του προσώπου και μη ορατά πηγούνι και αυχένα. Έλεγχος ώμων βάσει της θέσης της κεφαλής- ποιος (δεξιός ή αριστερός) είναι πρόσθιος υπό την ηβική σύμφυση και ποιος ο οπίσθιος.

Κλήση στην Προϊσταμένη για δυστοκία ώμων και οδηγία στη Μαία για μέτρηση του χρόνου με ανακοίνωση στο τέλος κάθε λεπτού. 0:00
Συνοδός κλήση στη ΜΕΝΝ για παρουσία Νεογνολόγου και Αναισθησιολόγου για έλεγχο αναλγησίας. 0:00

Επέκταση περινεοτομής. Οδηγία στη γυναίκα να μην εξωθεί πλέον και αποφυγή κάθε πίεσης στον πυθμένα. 0:00-0:01

Τοποθέτηση των μηρών επάνω στην κοιλιά της επιτόκου (πλήρης κάμψη ισχίων) (Χειρισμός McRoberts).

Η Προϊσταμένη στέκεται ιδανικά στην πλευρά της πλάτης του νεογνού και ασκεί αυξομειούμενη πλάγια πίεση στην υπερηβική χώρα, ενώ ο ιατρός ασκεί συνοδό ήπια έλξη της κεφαλής προς τα κάτω, σεβόμενος τον άξονα της σπονδυλικής στήλης. Ο χειρισμός, αν γίνει σωστά, θα επιτύχει σε άνω του 90% των περιπτώσεων. 0:01-0:02
Επί αποτυχίας του χειρισμού ΜcRoberts:
Oι κάτωθι 4 πιθανοί χειρισμοί μπορούν να γίνουν με διαφορετική χρονική αλληλουχία αναλόγως της ευκολίας πρόσβασης στους ώμους, σε συνολικό πάντως διάστημα 3 λεπτών.
Χειρισμός Rubin με δακτυλική πίεση πάνω στην οπίσθια επιφάνεια του πρόσθιου ώμου. Ταυτόχρονη κλήση προς έμπειρο συνάδελφο άμεσα διαθέσιμο στην Αίθουσα. 0:02-0:03
Επί αποτυχίας του χειρισμού Rubin, συνέχιση αυτού με ταυτόχρονη όμως πίεση στην πρόσθια επιφάνεια του οπίσθιου ώμου (χειρισμός Woods). 0:03-0:04
Χειρισμός ανάστροφου Woods με πίεση στην οπίσθια επιφάνεια του οπίσθιου ώμου 0:03- 0:04

Απόπειρα γέννησης του οπίσθιου άνω άκρου (προσέγγιση της εσωτερικής πλευράς του αγκώνα και κάμψη για να κατέλθει ο πήχυς) με επίβλεψη από έμπειρο συνάδελφο. 0:04-0:05

O συνάδελφος επίσης επιχειρεί την γέννηση του οπισθίου άκρου 0:05-0:06

Ύστατοι χειρισμοί: Κάταγμα κλείδας και πίεση στο σύστοιχο ώμο και επί αποτυχίας χειρισμός Zavanelli (επαναφέρουμε το κεφάλι στη θέση με την οποία αρχικώς φάνηκε -π.χ. προσθία- και εν συνεχεία το κάμπτουμε) και επανατοποθετούμε την κεφαλή εντός του κόλπου με συνοδό χορήγηση μυοχάλασης, κατευθύνοντας τη γυναίκα προς κατεπείγουσα καισαρική τομή.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
ACOG Patient Safety Checklist Documenting Shoulder Dystocia, Number 6
American College of Obstetricians and Gynecologists. Shoulder dystocia. ACOG practice bulletin clinical management guidelines for obstetrician-gynecologists. Number 40, November 2002. Obstet Gynecol. 2002;100:1045–50.
Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. RCOG Guideline No. 42. 2005. Dec.
Ελληνική Μαιευτική και Γυναικολογική Εταιρεία. Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 20 Αύγουστος 2014 Δυστοκία Ώμων http://www.hsog.gr/files/odigia20.pdf
Gherman RB. Shoulder dystocia: prevention and management. Obstet Gynecol Clin North Am. 2005;32:297–305. [PubMed]
Kwek K, Yeo GSH. Shoulder dystocia and injuries: prevention and management. Curr Opin Obstet Gynecol. 2006;18:123–8. [PubMed]
J Prenat Med. 2010 Jul-Sep; 4(3): 35–42. Shoulder dystocia: an Evidence-Based approach

Shoulder Dystocia: An Evidence-Based Clinical Practice Guideline
Fry, Judy Ramirez, Norma & / Critical Inquiry II, Winter Term 2004

 

Προδρομικός πλακούντας

Προδρομικός πλακούντας

Μία σειρά από άρθρα που αφορούν στη διαχείριση δύσκολων μαιευτικών περιστατικών. Αποτελούν ανάλυση και κατευθυντήριες οδηγίες μαζί. Τα σταχυολόγησα και συνέθεσα με βάση τη διεθνή βιβλιογραφία, κατόπιν παραίνεσης από το Επιστημονικό Συμβούλιο του Ιασώ, για να αποτελέσουν και πρωτόκολλα διαχείρισης της Κλινικής και της Αίθουσας Τοκετών. Καθώς τα ολοκληρώνω, τα παραθέτω και εδώ ως χρήσιμη γνώση, κυρίως για συναδέλφους ιατρούς. Είναι όμως αρκετά ευανάγνωστα και κατανοητά και από μη ιατρικό κοινό.

Με ευχαριστίες στην επιστημονική κοινότητα του Ιασώ και ιδιαίτερα στον Καθηγητή Κο Διακομανώλη για την εμπιστοσύνη.

Αλέξανδρος Καλογερόπουλος

………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΥΗΣΗ
ΠΡΟΔΡΟΜΙΚΟΣ ΚΑΙ ΣΤΙΦΡΟΣ ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Προδρομικός πλακούντας ορίζεται ως η ανώμαλη εμφύτευση του πλακούντα στο κατώτερο τμήμα ή στο έσω τραχηλικό στόμιο της μήτρας.
Η επίπτωση προδρομικού πλακούντα βαίνει αυξανόμενη λόγω της αύξησης των καισαρικών τομών. Επί του γενικού πληθυσμού, αφορά στο 0.5% των κυήσεων.
Μείζων προδρομικός πλακούντας
Ι βαθμού-(επιπωματικός)
ΙΙ βαθμού-(επιχείλιος)
ΙΙΙ βαθμού-(παραχείλιος)
Ελάσσων προδρομικός πλακούντας
IV βαθμού-(χαμηλής πρόσφυσης) – δεν υπάρχει ομοφωνία στην βιβλιογραφία (προτείνεται από 15 έως 35mm) της μεγίστης απόστασης μεταξύ της παρυφής του πλακούντα και του έσω τραχηλικού στομίου.
Η διαβάθμιση του προδρομικού πλακούντα βασίζεται στον υπερηχογραφικό έλεγχο.

Placenta Praevia
Η μη ομαλή εμφύτευση του πλακούντα στο μυομήτριο ορίζεται ως στιφρός πλακούντας.
Ο στιφρός πλακούντας-καθώς διεισδύει δια του βασικού φθαρτού και του μυομήτριου- ανάλογα με το βάθος διείσδυσης του στο μυομήτριο η και πέρα από αυτό, ταξινομείται σε στιφρό, διηθητικό, διεισδυτικό:
ΣΤΙΦΡΟΣ – Προσκόλληση στο μυομήτριο (placenta accreta)
ΔΙΗΘΗΤΙΚΟΣ – Διήθηση του μυομητρίου (placenta increta
ΔΙΕΙΣΔΥΤΙΚΟΣ – Διήθηση πέραν του μυομητρίου (placenta percreta)

Κλινική υποψία προδρομικού πλακούντα τίθεται σε κάθε έγκυο με κολπική αιμορραγία μετά τις 20 εβδομάδες. Η υψηλή θέση του εμβρύου, ανωμαλία σχήματος, ανώδυνη αιμόρροια, ανεξάρτητα προηγούμενου καθησυχαστικού υπερήχου.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ προδρομικού και στιφρού πλακούντα

Ιστορικό επεμβάσεων στην ενδομήτρια κοιλότητα (θεραπευτική απόξεση, υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή)
Ιστορικό υστεροτομής (καισαρική τομή, εξαίρεση ινομυωμάτων)
Αυξημένη τιμή της α-φετοπρωτεϊνης (>2ΜοΜ) στον ορό της μητέρας (σχετίζεται με αύξηση επίπτωσης στιφρού πλακούντα)
Μεγάλη μητρική ηλικία (>35έτη)
Πολυτοκία
Ιστορικό προηγηθείσας καισαρικής
Κατόπιν 1 καισαρικής: x 2.2 για προδρομικό πλακούντα
Κατόπιν 2 καισαρικών: x 4.1
Κατόπιν 1 καισαρικής: x 22.4
Παρουσία προδρομικού πλακούντα, η πιθανότητα να συνυπάρχει στιφρός είναι 1-5%, όταν δεν υπάρχει ιστορικό χειρουργείου στη μήτρα.
Συνύπαρξη καισαρικής τομής και προδρομικού πλακούντα αυξάνει δραματικά την εμφάνιση στιφρού πλακούντα. Αν έχουν προηγηθεί 1,2,3,4 ή 5 και πλέον καισαρικές ο κίνδυνος συνύπαρξης στιφρού διαμορφώνεται αντίστοιχα στο 3%, 11%, 40%, 61% και 67%.

ΠΡΟΛΗΨΗ
ΕΠΙ ΑΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΓΚΥΟΥ
Ο πλακούντας και η θέση του επιβάλλεται να ελέγχεται στις 20 εβδομάδες.
Έγκυες με ιστορικό καισαρικής επιβάλλεται να ελέγχονται με προσοχή καθώς πρέπει να αποκλεισθούν προδρομικός και στιφρός πλακούντας. Ο χαμηλός πρόσθιος στις 20 εβδομάδες πλακούντας που φτάνει το έσω τραχηλικό στόμιο πρέπει να επανελεγχθεί, για το αν προσφύεται στην ουλή της καισαρικής.
Ο διακολπικός υπέρηχος είναι πλέον ευαίσθητος για την εκτίμηση της θέσης του πλακούντα και είναι ασφαλής, κατά τον έλεγχο στις 20 εβδομάδες. Θα αναθεωρήσει τη διάγνωση χαμηλού πλακούντα στο 20-60% των περιπτώσεων, άρα λιγότερες γυναίκες θα χρειαστούν επανέλεγχο. Η εικόνα είναι ακόμα πιο σαφής για οπίσθιους πλακούντες.
Άνοδος του πλακούντα παρατηρείται το 2ο και 3ο τρίμηνο, αλλά είναι λιγότερο πιθανή σε οπίσθιο πλακούντα ή επί προηγηθείσης καισαρικής.
Άνοδος του πλακούντα σε ικανό βαθμό δεν αποκλείεται να συμβεί ακόμα και αν το χείλος του πλακούντα καλύπτει σε μεγάλο βαθμό το έσω τραχηλικό στόμιο.
Το ιστορικό καισαρικής επηρεάζει την εξέλιξη και το βαθμό κινδύνου: Επί μερικού προδρομικού πλακούντα, στις 20-23 εβδομάδες, αν έχει προηγηθεί καισαρική τομή ο πλακούντας θα παραμείνει προδρομικός στο 50% των περιπτώσεων. Αν δεν υπάρχει ιστορικό καισαρικής, μόλις στο 11%.
Σε ασυμπτωματικό σοβαρό προδρομικό πλακούντα ή αν τίθεται υποψία στιφρού πλακούντα, επιβάλλεται απεικονιστικός έλεγχος στις 32 εβδομάδες κύησης που θα τεκμηριώσει τη διάγνωση και θα διευκολύνει την περαιτέρω παρακολούθηση στο τρίτο τρίμηνο.
Έγκυες με χαμηλό πλακούντα στις 32 εβδομάδες, θα παραμείνουν έτσι έως τέλους στην πλειοψηφία τους ( 73%- επί σοβαρού προδρομικού πλακούντα στο 90%). Οι 32 εβδομάδες είναι λοιπόν καλό χρονικό σημείο για αξιολόγηση, σχεδιασμό, περαιτέρω απεικόνιση προς αποκλεισμό στιφρού πλακούντα.
Ο υπερηχογραφικός έλεγχος και, σε αμφίβολες περιπτώσεις, η μαγνητική απεικόνιση θα εκτιμήσουν τον κίνδυνο στιφρού πλακούντα.
Υπερηχογραφικά κριτήρια στιφρού πλακούντα: ασάφεια ή απώλεια της οπισθοπλακουντιακής υπερηχογραφικά διαγούς ζώνης, λέπτυνση της υπερηχογενούς μετάβασης του ορογόνου της μήτρας στην ουροδόχο, εμφανής εξωφυτική μάζα προς την ουροδόχο, παθολογικές πλακουντιακές λίμνες αίματος. Σε Doppler: διάχυτη αύξηση ροής, αγγειακές λίμνες με στροβιλώδη ροή, αυξημένη αγγείωση στην υποπλακουντιακή ζώνη και στη μετάβαση ορογόνου-ουροδόχου
Η μαγνητική τομογραφία δεν φαίνεται να υπερέχει του υπερήχου σε ευαισθησία και ειδικότητα διάγνωσης του στιφρού πλακούντα, φαίνεται όμως να υπερτερεί στην ακρίβεια μέτρησης του πάχους διήθησης. Προτείνεται λοιπόν επί ασαφών ευρημάτων υπερήχου.
Σε ασυμπτωματικές έγκυες με ήπιου βαθμού προδρομικό πλακούντα , ο υπερηχογραφικός επανέλεγχος του πλακούντα μπορεί να γίνει στις 36 εβδομάδες.
Επιβάλλεται πρόληψη και θεραπεία αναιμίας κατά την κύηση.
Η μέτρηση του μήκους του τραχήλου δεν διευκολύνει το δίλημμα του αν η έγκυος με προδρομικό πλακούντα χρήζει νοσηλείας.
Η χορήγηση προληπτικής τοκόλυσης επί ασυμπτωματικής εγκύου δεν φαίνεται να έχει ευεργετική δράση.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΗ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Σοβαρού βαθμού προδρομικού πλακούντα με ιστορικό αιμορραγίας κατά την κύηση πρέπει να νοσηλεύεται μετά τις 34 εβδομάδες κύησης.
H περίδεση τραχήλου για μείωση της αιμορραγίας και παράταση της κύηση δεν υποστηρίζεται από επαρκείς μελέτες.
Η τοκόλυση για αντιμετώπιση αιμορραγίας σε προδρομικό πλακούντα μπορεί να είναι χρήσιμη σε επιλεγμένα περιστατικά.
Η προφυλακτική αντιπηκτική αγωγή σε έγκυες με σοβαρό προδρομικό πλακούντα έχει σχετική αντένδειξη. Επιβάλλεται καλή ενυδάτωση, ήπια κινητοποίηση και αντιθρομβωτικές κάλτσες.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΚΕΤΟΥ- ΚΑΙΣΑΡΙΚΗΣ
Έγκυες με ιστορικό καισαρικής που έχουν είτε προδρομικό πλακούντα είτε πρόσθιο πλακούντα που επικαλύπτει την ουλή της καισαρικής στις 32 εβδομάδες, έχουν αυξημένο κίνδυνο για στιφρό πλακούντα και πρέπει να αντιμετωπιστούν σαν να έχουν στιφρό πλακούντα με ανάλογη προεγχειρητική προετοιμασία.
Η έγκυος με το χείλος του πλακούντα κάτω των 2 εκ. από το έσω τραχηλικό στόμιο στο τρίτο τρίμηνο πιθανότατα θα χρειαστεί καισαρική τομή, ιδίως αν ο πλακούντας έχει πάχος κατά το χείλος προσφυσης του.
Ο κολπικός υπέρηχος μετά τις 36 εβδομάδες μπορεί με ασφάλεια να δείξει εμπέδωση της κεφαλής χαμηλότερα του πλακούντα και να τεκμηριώσει πάχος πρόσφυσης < 1 εκ., ώστε να αποφευχθεί μία προγραμματισμένη καισαρική.
Ο προδρομικός πλακούντας και ο στιφρός πλακούντας σχετίζονται με πρόωρη γέννηση του εμβρύου, με 40% των εγκύων να γεννούν προ των 38+0 εβδομάδων. Δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί ποιες εξ’αυτών θα γεννήσουν αναγκαστικά νωρίτερα. Επίσπευση του τερματισμού της κύησης στις 32 εβδομάδες σε όλες θα έλυνε το πρόβλημα των οξέων περιστατικών με επιβάρυνση όμως της νεογνικής νοσηρότητας.
Προγραμματισμένη καισαρική τομή σε ασυμπτωματικές γυναίκες δεν ενδείκνυται σε έγκυες με προδρομικό πλακούντα προ των 38 εβδομάδων ή προ 36-37 εβδομάδων επί υποψίας στιφρού πλακούντα.
Έγκυες με προδρομικό πλακούντα, έστω και χωρίς ιστορικό καισαρικής, θεωρούνται αυξημένου κινδύνου και πρέπει να κατευθύνονται σε Κλινικές με Τράπεζα Αίματος και ΜΕΘ.
Η πιθανότητα σοβαρής αιφνίδιας αιμορραγίας και ανάγκη επείγουσας εισαγωγής δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια, με γνώμονα το βαθμό ταξινόμησης του προδρομικό πλακούντα.
Η επίτοκος και οι συγγενείς πρέπει να ενημερωθούν για το σχεδιασμό του χειρουργείου, την πιθανότητα μετάγγισης και υστερεκτομής, με άρτια συνοδό τεκμηρίωση.

ΣΤΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ
Υπάρχει ανεπαρκής τεκμηρίωση για την επιλογή περιοχικής έναντι γενικής αναισθησίας.
Κατά την καισαρική τομή επί υποψίας στιφρού πλακούντα, η τομή πρέπει να γίνει μακριά από τον πλακούντα και να γεννηθεί το μωρό χωρίς αυτός να διαταραχθεί, ώστε, εφόσον τεκμηριωθεί, να υπάρχει δυνατότητα συντηρητικής αντιμετώπισης του πλακούντα ή άμεση συρραφή του μυομητρίου και εν ψυχρώ υστερεκτομή. Η τομή επί του πλακούντα σχετίζεται με μεγαλύτερη απώλεια αίματος και ανάγκη κατεπείγουσας υστερεκτομής.
Συντηρητική αντιμετώπιση του στιφρού πλακούντα που ήδη αιμορραγεί είναι απίθανο να είναι επιτυχής και οδηγεί σε απώλεια πολύτιμου χρόνου.

Το ύψος της τομής στο δέρμα και τη μήτρα για να αποφευχθεί ο πλακούντας εξαρτάται από το ύψος του πλακούντα.
Προτιμάται η χαμηλή εγκάρσια τομή όταν το άνω χείλος της πρόσθιας επιφάνειας του πλακούντα δεν φτάνει στο άνω τμήμα της μήτρας.
Αν όμως ο πρόσθιος πλακούντας εκτείνεται ως το ύψος του ομφαλού, θα χρειαστεί μία κάθετη τομή στο δέρμα και υψηλή εγκάρσια τομή στο άνω τμήμα της μήτρας. Υπέρηχος προ της επέμβασης θα βοηθήσει το Χειρουργό να χαρτογραφήσει τη θέση του πλακούντα.

Σε περιπτώσεις διεισδυτικού πλακούντα η βιβλιογραφία υποστηρίζει την αποφυγή του πλακούντα κατά την τομή όπως και την συντηρητική αντιμετώπιση του.

Εφόσον δεν διαχωριστεί αυθόρμητα ο στιφρός πλακούντας, μπορεί να αφεθεί στη θέση του και να ακολουθήσει τυπική συρραφή της κοιλίας ή να αφεθεί στη θέση του, να συρραφεί η μήτρα και να ακολουθήσει στον ίδιο χρόνο μαιευτική υστερεκτομή. Και οι δύο επιλογές σχετίζονται με λιγότερη απώλεια αίματος σε σύγκριση με την απόπειρα εξαίρεσης του πλακούντα.

Όταν η γυναίκα επιθυμεί να διατηρηθεί η μήτρα, μπορεί να παραμείνει ο πλακούντας, να συρραφεί η μήτρα και να μη γίνει υστερεκτομή. Σίγουρα δεν πρέπει να γίνει απόπειρα εξαίρεσης του πλακούντα, καθώς αυτό πολλαπλασιάζει την πιθανότητα επείγουσας υστερεκτομής.

Αν ο πλακούντας διαχωριστεί, πρέπει να εξαιρεθεί και η αιμορραγία άμεσα να ελεγχθεί.
Επί μερικού διαχωρισμού, το τμήμα αυτό πρέπει να εξαιρεθεί. Τμήματα που παραμένουν προσκολλημένα μπορεί να αφεθούν στη θέση τους, με μεγάλο συνοδό όμως κίνδυνο αιμορραγίας και, επί επιτυχούς έκβασης, σε δεύτερο χρόνο, αυξημένη πιθανότητα υστερεκτομής ή εκκενωτικής απόξεσης.

Επί σοβαρής αιμορραγίας, η αγωγή μητροσύσπασης θα μειώσει την απώλεια από το σχετικά άτονο κάτω τμήμα της μήτρας. Αμφίχειρος συμπίεση και πίεση επί της αορτής προσφέρει χρόνο για αιμοδυναμική σταθεροποίηση
Οι τεχνικές εμβολισμού της επεμβατικής ακτινολογίας έχουν χρησιμοποιηθεί με επιτυχία σε ατονία μήτρας. Αν και δεν είναι δυνατό να ελεγχθούν σε τυχαιοποιημένη μελέτη, έχει τεκμηριωθεί ότι μπορεί να είναι σωτήριες για τη ζωή της γυναίκας, ή έστω στο να αποφευχθεί η υστερεκτομή.
Η προληπτική τοποθέτηση αρτηριακού καθετήρα, σε ετοιμότητα και εν αναμονή για εμβολισμό ή απόφραξη με μπαλόνι δεν συνιστάται με τα υπάρχοντα δεδομένα.
Επιπωματισμός μήτρας και κόλπου με γάζα ή μπαλόνι, χρήση ραφής B-Lynch, κάθετες συμπιεστικές ραφές, συρραφή ανεστραμμένου χείλους του τραχήλου πάνω στον αιμορραγούντα πλακούντα αναφέρονται με επιτυχία.
Απολίνωση της μητριαίας και έσω λαγονίου επίσης αναφέρονται αλλά καθιστούν στη συνέχεια πολύ δύσκολη κάθε τεχνική επεμβατικής ακτινολογίας.

Εφόσον κατακρατηθεί και παραμείνει ο πλακούντας, υπάρχει κίνδυνος αιμορραγίας και λοίμωξης. Η χορήγηση αντιβίωσης μειώνει τον κίνδυνο, όχι όμως η χρήση μεθοτρεξάτης, ούτε ο αγγειακός εμβολισμός.
Η παρακολούθηση συνίσταται σε τακτικούς υπερήχους και ανά εβδομάδα μετρήσεις bHCG. Χαμηλά επίπεδα χοριακής δεν εγγυώνται υποστροφή του πλακούντα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Placenta Praevia, Placenta Praevia Accreta and Vasa Praevia: Diagnosis and Management; Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (January 2011) https://www.rcog.org.uk/globalassets/documents/guidelines/gtg_27.pdf
Antepartum Haemorrhage; Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (December 2011)
https://www.rcog.org.uk/globalassets/documents/guidelines/gtg_63.pdf
Committee on Obstetric Practice Number 529, July 2012, Reaffirmed 2014
http://www.acog.org/Resources-And-Publications/Committee-Opinions/Committee-on-Obstetric-Practice/Placenta-Accreta
http://www.uptodate.com/contents/management-of-placenta-previa
http://patient.info/doctor/placenta-praevia
http://sogc.org/guidelines/diagnosis-and-management-of-placenta-previa/
http://www.hsog.gr/files/kaisariki_tomi.pdf
http://obgynth.gr/prwtokola-sth-maieutikh/6-2013-11-20-14-48-59
J Obstet Gynaecol Can. 2007 Mar;29(3):261-73. Diagnosis and management of placenta previa. Oppenheimer L; Society of Obstetricians and Gynaecologists of Canada.
Kollmann M, Gaulhofer J, Lang U, et al; Placenta praevia: incidence, risk factors and outcome. J Matern Fetal Neonatal Med. 2015 Jun 4:1-4.
Sinha P, Kuruba N; Ante-partum haemorrhage: an update. J Obstet Gynaecol. 2008 May;28(4):377-81.

Diagnostic Office Flexible Hysteroscopy

Diagnostic Office Flexible Hysteroscopy

 

Διαγνωστική Υστεροσκόπηση
(Diagnostic Office Flexible Hysteroscopy)

Πρόκειται για μία εξαιρετικά ευαίσθητη εξέταση που με άμεσο, σαφή αλλά και ανώδυνο τρόπο διερευνά το εσωτερικό της κοιλότητας της μήτρας.
Ένα ιδιαίτερα λεπτό, εύκαμπτο ενδοσκόπιο με ειδική τεχνολογία οπτικών ινών εισέρχεται χωρίς δυσκολία και ενόχληση στο εσωτερικό της μήτρας. Η ειδική μικροσκοπική κάμερα μεταφέρει την εικόνα προς την εξωτερική οθόνη και η ασθενής άμεσα και ανώδυνα βλέπει και η ίδια το εσωτερικό της μήτρας της.
Η εικόνα καταγράφεται στον υπολογιστή και σε εγγράψιμο CD.

Ενδομητρικός πολύποδας   endometrial polyp
Πολύποδας στο κέντρο της κοιλότητας της μήτρας
Το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο εντυπωσιακό αλλά και ουσιαστικό.
Τίθεται πλέον εύκολα η διάγνωση ανωμαλίας του σχήματος της μήτρας (διαφραγμάτια, δίκερως μήτρα), η παρουσία πολυπόδων, ινομυωμάτων και ουλώδους ιστού από προηγούμενες επεμβάσεις. Επίσης ανιχνεύεται εγκαίρως τυχόν άτυπη υπερπλασία ή και εντοπισμένος καρκίνος του ενδομητρίου σε αρχικό στάδιο.

Οι ενδείξεις είναι λοιπόν αυτονόητες:
Υπογονιμότητα
Ιστορικό αποβολών
Διαταραχές κύκλου και μητρορραγίες

Η διαγνωστική ακρίβεια είναι πολύ μεγαλύτερη του υπέρηχου και, σε κάποιες περιπτώσεις, και από την διαγνωστική απόξεση.

Με το ειδικό μαλακό και εύκαμπτο υστεροσκόπιο (Storz 11263BBU με ολικό εύρος 2.3 mm) αντί του κλασσικού άκαμπτου μεταλλικού, επιτυγχάνεται άψογη εικόνα και παρακάμπτεται η ανάγκη να γίνεται η υστεροσκόπηση σε οργανωμένο χειρουργείο με γενική αναισθησία. Tο οφέλη σε ταλαιπωρία, κινδύνους από την αναισθησία αλλά και το οικονομικό είναι αυτονόητα.

Επιπλέον συχνά η υστεροσκόπηση, αποσαφηνίζοντας τη διάγνωση, μας κατευθύνει να αποφύγουμε περαιτέρω άσκοπες εξετάσεις και επεμβάσεις (υστερογραφίες, αποξέσεις, ινομυωματεκτομές).

Στο εξωτερικό θεωρείται σχεδόν δεδομένο πλέον εργαλείο στο χώρο του γυναικολογικού ιατρείου με ολοένα αυξανόμενες ενδείξεις. Το συγκεκριμένο ενδοσκόπιο της Storz αποτελεί την τεχνολογία αιχμής του διασημότερου κατασκευαστή ενδοσκοπίων στον κόσμο.

Η επέμβαση είναι απλή, ανώδυνη και ακίνδυνη, διαρκεί 30 λεπτά και γίνεται στο γνώριμο χώρο του ιατρείου.

Aλέξανδρος Καλογερόπουλος

Αναλυτικός υπέρηχος πρώτου τριμήνου (αυχενική διαφάνεια)

Αναλυτικός υπέρηχος πρώτου τριμήνου (αυχενική διαφάνεια)

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑ ΑΥΧΕΝΙΚΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ
Είναι ένα σημαντικό υπερηχογράφημα που λαμβάνει χώρα μεταξύ 11 και 13+6 εβδομάδων κύησης. Ελέγχουμε σημαντικά στοιχεία της ανατομίας του εμβρύου και αποκλείουμε έτσι έγκαιρα σε μεγάλο βαθμό ποικίλες πιθανές ανατομικές ανωμαλίες. Κύριος πάντως στόχος είναι ο έλεγχος της αυχενικής διαφάνειας και ο έμμεσος, πλην σαφής, αποκλεισμός του συνδρόμου Down (τρισωμία 21) και η αποφυγή της αμνιοπαρακέντησης με τους κινδύνους αυτής.

Αυχενική διαφάνεια είναι μία μικρή ποσότητα υγρού που φυσιολογικά μαζεύεται σε όλα τα έμβρυα, πίσω από το δέρμα του αυχένα. Σε μωρά με σύνδρομο Down το υγρό αυτό είναι αυξημένο στην φάση αυτή της εγκυμοσύνης. Δεν είναι όμως σε όλα τα μωρά με Down αυξημένο, ενώ συχνά είναι αυξημένο και σε υγιή μωρά.

Πριν από μία εικοσαετία περίπου σε Αγγλία και Αμερική, σε μεγάλες μελέτες με δεκάδες χιλιάδες γυναίκες όλων των ηλικιών, μετρήθηκε η αυχενική διαφάνεια, ελήφθησαν υπόψη η ηλικία της γυναίκας και η ακριβής ηλικία της κύησης και εκτιμήθηκε η συχνότητα των μωρών που τελικά γεννήθηκαν με σύνδρομο Down. Κατασκευάστηκε βάσει όλων αυτών ένα έγκυρο μαθηματικό μοντέλο, μία εξίσωση που έχουμε πλέον στον υπολογιστή μας.

Πριν το υπέρηχο, θα έχουμε κάνει μία εξέταση αίματος και θα μετρήσουμε τις τιμές δύο ορμονών, της β-χοριακής γοναδοτροπίνης και του PAPP-A (συντομογραφία του Pregnancy Associated Plasma Protein type A). Οι τιμές αυτές απέχουν από το φυσιολογικό σε πολλά μωρά με σύνδρομο Down. Το αποτέλεσμα αξιολογείται σε συνδυασμό με αυτό του υπερήχου.

Αυχενική Διαφάνεια
ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΥΧΕΝΙΚΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ – η μαύρη περιοχή ανάμεσα στις δύο λεπτές γραμμές στον αυχένα του μωρού.

Η αυχενική πρέπει να μετρηθεί σε αυτήν ακριβώς τη φάση της κύησης, ιδανικά μεταξύ 12-13 εβδομάδων, αργότερα (μετά τη 14η βδομάδα) συνήθως ελαττώνεται, ακόμα και σε πάσχοντα μωρά, και χάνει τη διαγνωστική της αξία.

Θα μετρήσουμε λοιπόν το εύρος της αυχενικής διαφάνειας με μεγάλη ακρίβεια και στη συνέχεια θα βάλουμε στον υπολογιστή την τιμή αυτή καθώς και την ηλικία σας και την ηλικία της κύησης βάσει τελευταίας περιόδου, καθώς και το αποτέλεσμα της εξέτασης αίματος- συνδυάζονται, όπως οι παράμετροι μίας εξίσωσης και δίνουν έναν τελικό κίνδυνο. Ο υπολογιστής (έγκυρο λογισμικό του Fetal Medicine Foundation) θα μας δώσει το γνωστό αρχικό μας κίνδυνο για σύνδρομο Down λόγω ηλικίας και το νέο τροποποιημένο κίνδυνο, καλύτερο ή χειρότερο αναλόγως αν η αυχενική ήταν μικρή (άρα καθησυχαστική) ή μεγάλη.

Αυτόν τον τελικό κίνδυνο θα κρίνουμε και θα αποφασίσουμε αν μας ικανοποιεί, ώστε να αποφύγουμε την αμνιοπαρακέντηση. Μία αμνιοπαρακέντηση θα μπορούσε να μας πει με βεβαιότητα αν το μωρό πάσχει, έχει όμως έναν κίνδυνο να προκαλέσει αποβολή της τάξης του 3 στα 1000 (ή 1 στα 350).

Παραδοσιακά, τις προηγούμενες δεκαετίες προσφέραμε αμνιοπαρακέντηση σε όλες τις γυναίκες άνω των 35 και καθησυχάζαμε τις νεώτερες σε ηλικία. Αυτό τελικά είχε σαν αποτέλεσμα τα περισσότερα μωρά με σύνδρομο Down να γεννιούνται πλέον από νέες, ανύποπτες μητέρες. Η διάκριση σε άνω και κάτω των 35 δεν σημαίνει ότι μετά τα 35 ο κίνδυνος αυξάνεται απότομα, κάτι τέτοιο δεν ισχύει ιατρικά. Ό λόγος αυτού του διαχωρισμού ήταν ότι στα 35 ο κίνδυνος για Down είναι 1 στα 350, όσος και ο κίνδυνος αποβολής από αμνιοπαρακέντηση. Επομένως, οι άνω των 35 μητέρες θεωρητικά αξίζει να ‘ρισκάρουν’ μία αμνιοπαρακέντηση αφού ο κίνδυνος της επέμβασης θα είναι μικρότερος του κινδύνου να πάσχει το μωρό.

Ο προληπτικός έλεγχος (screening test) με την αυχενική διαφάνεια και τον ορμονικό προσδιορισμό ήρθε να δώσει μία μη επεμβατική εναλλακτική και ταυτόχρονα κατήργησε το τεχνητό όριο των 35. Το screening αυτό είναι εξίσου ευαίσθητο σε όλες τις ηλικίες, άρα δεν πρέπει να προσφέρεται μόνο στις νέες γυναίκες και να το στερούνται οι μεγαλύτερες. Η ευαισθησία του είναι μεγάλη καθώς μεγάλες διεθνείς μελέτες αποδεικνύουν ότι αν το εφαρμόσουμε σωστά και κάνουμε αμνιοπαρακέντηση μόνο όταν ο τελικός κίνδυνος είναι 1 στα 350 ή μεγαλύτερος, θα ανιχνεύσουμε το 90% περίπου των μωρών με σύνδρομο Down και θα αποφύγουμε έτσι πολλές περιττές αμνιοπαρακεντήσεις.

Το σημαντικό βέβαια είναι να μετρηθεί σωστά η αυχενική διαφάνεια. Αυτό δεν είναι αυτονόητο, το εύρος της είναι συνήθως 1 με 2 χιλιοστά και ένα λάθος δεκάτων του χιλιοστού αλλάζει δραματικά τον τελικό κίνδυνο. Η σωστή μέτρηση θέλει το μωρό σε τέλεια θέση προφίλ και να μην ακουμπά ο αυχένας του στον πλακούντα. Αυτό εξαρτάται από την τύχη και τα κέφια του μωρού μας και η εξέταση μπορεί να διαρκέσει από 10 λεπτά ως και μία ώρα. Ο υπερηχογραφιστής οφείλει να έχει εμπειρία πολλών εκατοντάδων τέτοιων υπερήχων, να έχει πιστοποιηθεί η ικανότητα του από το Fetal Medicine Foundation, το διεθνή οργανισμό που, με έδρα το Λονδίνο, έχει ευθύνη για τη σωστή εκπαίδευση και διάδοση της τεχνικής. Επιπλέον βέβαια πρέπει να έχει υπομονή και επιμονή να περιμένει το μωρό να πάρει την κατάλληλη θέση.

Πιστοποίηση υπερήχου αυχενικής διαφάνειας

Πιστοποίηση υπερήχου αυχενικής διαφάνειας

Το δύσκολο μερικές φορές είναι το κάθε ζευγάρι να αποφασίσει ποιος κίνδυνος θεωρείται αποδεκτός και ποιος ανησυχητικός. Όπως είπαμε, το τεστ επισήμως θεωρείται παθολογικό όταν ο κίνδυνος είναι χειρότερος του 1 στα 350, κατ’ άλλους στο 1 στα 300. Υπάρχουν ζευγάρια όμως που δε δέχονται ούτε ένα στο εκατομμύριο την πιθανότητα τέτοιας διάγνωσης και άλλα πάλι που το ίδιο σθεναρά τρέμουν την ιδέα μιας αποβολής ενός μωρού υγιούς ή και πάσχοντος ακόμα. Εδώ είναι που θα συζητήσουμε και θα συμφωνήσουμε αφού εξηγήσουμε όλα τα δεδομένα ξανά και ξανά –δεν είμαστε μαθηματικοί και όλα αυτά τα δεδομένα συχνά κάνουν γιατρούς και ασθενείς να ξύνουν το κεφάλι τους.

Πρόσφατη εξέλιξη αποτελεί η εξέταση αίματος της μητέρας και ο έλεγχος εμβρυικού DNA. Φαίνεται ότι είναι πολύ αξιόπιστη και κάποια στιγμή θα εξαλείψει την ανάγκη για αμνιοπαρακέντηση. Το πρόβλημα που έχει είναι ότι αποτελεί πρόσφατο επίτευγμα, άρα η τεκμηρίωση του έχει βασιστεί σε μικρές σειρές ασθενών. Επίσης φαίνεται ότι έχει αρκετά ψευδώς παθολογικά αποτελέσματα, δηλαδή βγάζει αποτέλεσμα για σύνδρομο Down, μας αναγκάζει να κάνουμε αμνιοπαρακέντηση αλλά τελικά αυτή δείχνει ότι το μωρό είναι υγιές. Πάντως φαίνεται να έχει εξαιρετική ευαισθησία σαν εξέταση, δηλαδή αν υπάρχει έμβρυο με σύνδρομο Down θα το βρει- δεν έχει ψευδώς φυσιολογικά.
Πάνω απ’ όλα, χαρείτε το υπέρηχο, το μωρό είναι σχηματισμένο, γεμίζει την οθόνη, και είναι απόλαυση να το παρακολουθήσετε. Ακόμα και αν το αποτέλεσμα είναι οριακό και αρχίσουμε να κουβεντιάζουμε με μαθηματικούς όρους, μην πελαγώνετε. Να θυμάστε πως ό,τι και να αποφασίσουμε, η στατιστική είναι με το μέρος μας, είναι στατιστικά απίθανο να πάσχει το μωρό μας όπως και είναι επίσης απίθανο η αμνιοπαρακέντηση να προκαλέσει επιπλοκές.

Αλέξανδρος Καλογερόπουλος

Έναρξη λειτουργίας μαιευτικού γυναικολογικού ιατρείου στην Κόρινθο

Έναρξη λειτουργίας μαιευτικού γυναικολογικού ιατρείου στην Κόρινθο

Επιθυμώ να σας ενημερώσω για την έναρξη λειτουργίας του ιδιωτικού ιατρείου μου στην Κόρινθο επί της Δαμασκηνού 61.
Εχοντας πρόσφατα προβεί σε σύμβαση και ένταξη στο δίκτυο MEDISYSTEM για το Νομό Κορινθίας, θα καλύπτω και τις ανάγκες του δικτύου για την Κόρινθο στα πλαίσια του ιδιωτικού μου ιατρείου.

 

BC05_Fotor 8A2_FotorACE6_Fotor

 Λειτουργώ σε έναν εντυπωσιακό χώρο, μαζί με δύο συναδέλφους άλλης ειδικότητας, πρόσφατα διαρρυθμισμένο, που τελικά είναι αισθητά καλύτερος λειτουργικά του κύριου ιατρείου μου επί της Λ.Κηφισίας.

Ο εξοπλισμός του ιατρείου αντικειμενικά υπερέχει πάντως της Αθήνας, με το πρόσφατο απόκτημα μου του τρισδιάστατου υπέρηχου Voluson e τεχνολογίας αιχμής.
Θα παρέχω το πλήρες φάσμα ιατρικών υπηρεσιών της Μαιευτικής-Γυναικολογίας, ακριβώς όπως και στην Αθήνα.
Τα ραντεβού θα κλείνονται τηλεφωνικώς, στην παρούσα φάση το γυναικολογικό ιατρείο θα λειτουργεί Παρασκευή απόγευμα , με πιθανή προσθήκη την Τρίτη το βράδυ.

Ευχαριστώ.

ΑλέξανAlex Kalogeropoulosδρος Καλογερόπουλος

Πτυχιούχος Ιατρικής Αθηνών (Άριστα, 1994)

Member of the Royal College of Obstetricians & Gynaecologists

 

DA_Fotor

Πιστοποίηση μαιευτικού υπερήχου / Obstetric Ultrasound Accreditation by the Fetal Medicine Foundation

Πιστοποίηση μαιευτικού υπερήχου / Obstetric Ultrasound Accreditation by the Fetal Medicine Foundation

Εν μέσω θερμού θέρους και capital controls, η επιστήμη οφείλει να μην επηρεάζεται από ανάλογες αναταράξεις. Καιρός λοιπόν για απολογισμό της προσωπικής επιστημονικής μου εξέλιξης με όρους αγγλικούς όπως appraisal και revalidation. Aπό την αρχή του χρόνου με σειρά “δοκιμασιών”- συμμετοχή σε δύο παγκόσμια συνέδρια σε Αγγλία και Ελλάδα, με αποστολή logbooks, online tests και practical examination κατοχύρωσα εκ νέου το competence δηλαδή την πιστοποίηση εκτέλεσης και ερμηνείας σε όλο το φάσμα του μαιευτικού υπερήχου. Αυχενική διαφάνεια, βήτα επιπέδου, έλεγχος τραχήλου, μελέτες Doppler, με ικανοποίηση δηλώνω ότι καλύφθηκε η πλήρης γκάμα μαιευτικής παρακολούθησης. Πιστοποιούσα αρχή η πλέον αρμόδια σε παγκόσμιο επίπεδο, η Fetal Medicine Foundation με έδρα το Λονδίνο. Συνεχίζω δε ακάθεκτος προς περαιτέρω πιστοποίηση, πλεόν προς την υπερηχογραφική εκτίμηση της καρδιάς του εμβρύου και έγκαιρης διάγνωσης ανωμαλιών με την συμπλήρωση σχετικών απαιτητικών courses.
Κατά την Ιπποκράτειο ρήση, ο μέν βίος βραχύς, η δε τέχνη μακρά, η δε κρίσις χαλεπή…
Καλό φθινόπωρο.
Αλέξανδρος Καλογερόπουλος

Πιστοποίηση υπερήχου βήτα επιπέδου

Πιστοποίηση υπερήχου βήτα επιπέδου

 

Πιστοποίηση υπερήχου αυχενικής διαφάνειας

Πιστοποίηση υπερήχου αυχενικής διαφάνειας

 

Πιστοποίηση εκτίμησης τραχήλου

Πιστοποίηση εκτίμησης τραχήλου

 

Πιστοποίηση μαιευτικού υπερήχου Doppler

Πιστοποίηση μαιευτικού υπερήχου Doppler

 

Εκπαίδευση στην ηχωκαρδιογραφία εμβρύου

Εκπαίδευση στην ηχωκαρδιογραφία εμβρύου

Εγκυμοσύνη-Πρακτικός οδηγός

Εγκυμοσύνη-Πρακτικός οδηγός

Εγκυμοσύνη-Πρακτικός Οδηγός

Θα σας συστήσω αυτό το χρήσιμο οδηγό για την εγκυμοσύνη, του οποίου και είχα την επιστημονική επιμέλεια, από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Πιο συνοπτικός από τη Βίβλο της Εγκυμοσύνης και σίγουρα πιο ‘χαριτωμένος’, ισορροπεί αρμονικά μεταξύ του ροζ της ανέμελης κύησης και του νοσοκομειακού λευκού, της υπεύθυνης ιατρικής ενημέρωσης. Παραθέτω το σχόλιο του εκδότη για το βιβλίο και προσυπογράφω

Αλέξανδρος Καλογερόπουλος

 

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Περιμένετε το μωράκι σας! Η πιο σημαντική «περιπέτεια» της ζωής σας μόλις αρχίζει! Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι ένας αξιόπιστος οδηγός, που θα σας συντροφέψει από τη σύλληψη μέχρι τον τοκετό αλλά και μετά.

Περιλαμβάνει κεφάλαια, μήνα προς μήνα, που παρουσιάζουν την εξέλιξη της εγκυμοσύνης και τα στάδια ανάπτυξης του μωρού. Προσφέρει συμβουλές ώστε η μέλλουσα μαμά να τρέφεται σωστά, να αντιμετωπίζει τα συνήθη συμπτώματα της εγκυμοσύνης και να έχει την απαραίτητη σωματική και ψυχική υγεία, προκειμένου να απολαύσει κάθε στιγμή αυτής της θαυμαστής πορείας.

 Περιέχει «οδηγό επιβίωσης» για τους μελλοντικούς μπαμπάδες, καθώς και όλες τις πρακτικές πληροφορίες που είναι απαραίτητο να γνωρίζουν οι γονείς για να υποδεχτούν το μωράκι τους.

Αιμορραγία μετά τον τοκετό- Εκπαιδευτική Παρουσίαση Ιασώ -Αλ.Καλογερόπουλος

Αιμορραγία μετά τον τοκετό- Εκπαιδευτική Παρουσίαση Ιασώ -Αλ.Καλογερόπουλος

youtube A.KalogeropoulosA.Kalogeropoulos Presentation2

 

Στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Ιασώ για το 2014-15, παρουσίασα μαζί με το συνάδελφο Κο Σπύρο Δημητρόπουλο και την Προϊσταμένη της Αίθουσας Τοκετών Κα Αγγελική Μπέκα τα νεώτερα δεδομένα για την αιμορραγία μετά τον τοκετό.

Η παρουσίαση μου αυτή αποτελεί κατά κάποιο τρόπο φυσική συνέχεια της περσινής “Διαχείρισης του χρόνου στην Επείγουσα Μαιευτική”, δημιουργώντας κατά κάποιο τρόπο μία “παράδοση” παρουσιάσεων μου στην Επείγουσα Μαιευτική Υψηλού Κινδύνου.

Πρόκειται για τον απόλυτο εφιάλτη της μαιευτικής, κύριο αίτιο μητρικής θνησιμότητας και επώδυνη υπενθύμιση ότι ο τοκετός δεν είναι ένα ανέμελο φυσιολογικό γεγονός. Η πρόληψη και η σωστή διαχείριση μειώνει δραματικά τις επιπλοκές και τους θανάτους, απαιτεί όμως εξαιρετικό βαθμό εγρήγορσης του ιατρού και άψογο συντονισμό με το προσωπικό στην Αίθουσα Τοκετών.

Η ομιλία, με εξαίρεση κάποια σημεία, είναι κατανοητή και για τον πολύ κόσμο και σας προτείνω να την παρακολουθήσετε στην επίσημη σελίδα του Ιασώ στο youtube στη θέση

http://www.youtube.com/watch?v=g0eDz5haGFk

και, αν θέλετε να αποφύγετε τις αρχικές εισηγήσεις, κατευθείαν στο

http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=g0eDz5haGFk#t=274

Αλέξανδρος Καλογερόπουλος

Alex Kalogeropoulos

 

 

20 χρόνια άσκησης της ιατρικής επιστήμης

20 χρόνια άσκησης της ιατρικής επιστήμης

Συμπληρώνονται σύντομα 20 χρόνια από την ημερομηνία του πτυχίου μου (22/7/1994). Επί εικοσαετία ιατρός λοιπόν, με εντονότατη αδιάλειπτη άσκηση της ιατρικής στο εξωτερικό και στην Ελλάδα από το 2002, στέκομαι μάζι με φίλους συνομήλικους συναδέλφους και επιχειρούμε να κάνουμε ένα μικρό απολογισμό. Μικρό, γιατί ευελπιστούμε ότι βρισκόμαστε- Θεού θέλοντος- στα μισά της διαδρομής, αλλά ουσιώδη απολογισμό, γιατί με καθαρό βλέμμα, αυτοκριτική και ακόμα ακμαίες δυνάμεις βγαίνουν χρήσιμα συμπεράσματα για το μέλλον.

Το μόνο βέβαιο είναι το ρητό του Ιπποκράτη: Ο μεν βίος βραχύς, η δε τέχνη μακρά, η δε κρίσις χαλεπή. Εγώ, το 2014, θα προσέθετα, η δε εξέλιξις ιλιγγιώδης. Το ένα τρίτο τουλάχιστον των γνώσεων μας από το 1994 έχει θεαματικά προσπερασθεί και θεωρείται παρωχημένο. Η εξέλιξη δεν αφορά μόνο σε νέες θεραπείες αλλά και βασικές αρχές στη φυσιολογία και στη στοιχειώδη γνώση για το πώς λειτουργεί ο ανθρώπινος οργανισμός. Τα μισά φάρμακα που χρησιμοποιούνται κατά του καρκίνου σήμερα όχι μόνο δεν υπήρχαν τότε αλλά ούτε καν υποψιαζόμασταν τον τρόπο λειτουργίας του καρκινικού κυττάρου, γνώση που οδήγησε στις νέες ολόκληρες γενιές φαρμάκων.
Αναγκαία λοιπόν η παρακολούθηση των αλλαγών, στην ειδικότητα πρωτίστως, αλλά και στις άλλες ειδικότητες. Ευτυχώς η γνώση είναι μέσω τεχνολογίας ιδιαίτερα προσβάσιμη, αποδίδεται με τρόπο φιλικό, με έμφαση στις πρόσφατες εξελίξεις, αρκεί η καλή γνώση των αγγλικών για να έχεις πρόσβαση στα κορυφαία διεθνή κέντρα παροχής υγείας και ιατρικής εκπαίδευσης.

Η άλλη θεμελιώδης διαφορά, οι ασθενείς. Μία νέα γενιά ασθενών έχει ανατείλει την τελευταία εικοσαετία. Ενήμεροι και αυτοί μέσω ίντερνετ, άρα χωρίς μισαλλοδοξίες, δεισιδαιμονίες και ανόητες αιτιάσεις. Ταυτόχρονα όμως συχνά ημιμαθείς και παράλογα απαιτητικοί. Η τεχνολογία δημιουργεί σε ιατρούς και ασθενείς την (ψευδ)αίσθηση της παντοδυναμίας της επιστήμης. Φαίνεται αυτή η διαφορά μεταξύ νέων και πιο ηλικιωμένων ασθενών μου. Οι μεγαλύτερες σε ηλικία φοβούνται, προσεύχονται, εμπιστεύονται χωρίς να θέλουν πολλές εξηγήσεις. Οι νεώτερες ρωτάνε, μελετούν, ελέγχουν το γιατρό, η εμπιστοσύνη τους πρέπει να κερδηθεί, η έκβαση αναμένεται να είναι πάντα καλή, οι προσευχές και ο Θεός δεν έχουν θέση στην επιστήμη της υγείας. Τις δύο αυτές ομάδες ασθενών (δε διαχωρίζονται μόνο από την ηλικία αλλά και από το επίπεδο μόρφωσης) ο γιατρός καλείται να προσεγγίσει με διαφορετικό τρόπο και τελικά σε όλους να εξηγήσει ότι η μέση οδός είναι η καλύτερη: καλή ενημέρωση (διάγνωση-αιτιολογία-θεραπεία- πιθανές επιπλοκές), οικοδόμηση εμπιστοσύνης, άσκηση σύγχρονης ιατρικής, επίγνωση όλων ότι τα μέσα της επιστήμης είναι πεπερασμένα και η αίσθηση παντοδυναμίας μία παγίδα προς πιθανή επανάπαυση.

Τα μέσα σήμερα είναι περισσότερα, η ενημέρωση προσβάσιμη και ίσως παλαιότερες γενιές ιατρών θα μας ζήλευαν και σίγουρα θα καμάρωναν που είχαν ασκήσει την ιατρική σε δύσκολους καιρούς με πενιχρά μέσα. Οι απαιτήσεις όμως σήμερα είναι πολύ περισσότερες, η αναγκαία γνώση πιο ογκώδης, η αναγνώριση και η ευγνωμοσύνη μη αυτονόητη.

ptychio

Αυτά συζητάμε και ατενίζουμε με αισιοδοξία το μέλλον. Έχουμε το προνόμιο να μη διακινούμε υλικά αγαθά, μετοχές, τσιμέντα, δικόγραφα αλλά το πολυτιμότερο αγαθό και μαζί με την ιερή δέσμευση ανακύπτει και η μέγιστη χαρά της αποκατάστασης της υγείας και τελικά η πίστη στη δύναμη της ανθρώπινης φύσης.

Αλέξανδρος Καλογερόπουλος

 

Ενημερωτικό άρθρο για τον ιό των κονδυλωμάτων HPV στην ιστοσελίδα του Ιασώ

 

Στην ενημερωτική έκδοση ΜyLife του Ιασώ, δημοσιευμένο και στο διαδίκτυο στην ιστοσελίδα του Ιασώ:

MY LIFE IASO

MY LIFE IASO

 

 

 

http://www.iaso.gr/site//mylife/My_life_21/index.php

 

 

 

103 99 119102

Αρθρο για τον ιό των κονδυλωμάτων / My Life του Ομίλου Ιασώ

ARTICLE HPV IASO MAGAZINE

Το αναλυτικό άρθρο για τον ιό των κονδυλωμάτων HPV δημοσιεύεται στην περιοδική επιστημονική-ενημερωτική έκδοση του Ομίλου Ιασώ. Το πλήρες κείμενο έχει ήδη δημοσιευθεί στο ιστολόγιο του gynecologists.gr στα ελληνικά και αγγλικά.

Θα είναι σύντομα διαθέσιμο και στην ιστοσελίδα του Ιασώ  http://www.iaso.gr/my_life_magazine/index.html

 

MY LIFE 2

Ομιλία για τα επείγοντα περιστατικά κατά τον τοκετό και την καισαρική

Ομιλία για τα επείγοντα περιστατικά κατά τον τοκετό και την καισαρική

 

ak iasoΠαρουσίαση από τον Αλέξανδρο Καλογερόπουλο στο Ιασώ (10/1/14) με έμφαση στη σωστή διαχείριση του χρόνου, που είναι συχνά ελάχιστος, στην επείγουσα μαιευτική.

 

ak iaso 2

 

 

 

Θα τη βρείτε στο youtube, στη διεύθυνση:        

https://www.youtube.com/watch?v=0g8vT8qXMPw&feature=youtu.be

ak iaso 3

Η ανάπτυξη των γευστικών προτιμήσεων των παιδιών. Επιλογή snack για παιδιά

Η ανάπτυξη των γευστικών προτιμήσεων των παιδιών. Επιλογή snack για παιδιά

Η ανάπτυξη των γευστικών προτιμήσεων των παιδιών.
Επιλογή snack για παιδιά

Η επιλογή ενός υγιεινού και νόστιμου snack είναι μια καθημερινή σπαζοκεφαλιά για τους γονείς. Ακόμα και οι πιο ευσυνείδητοι από μας πολλές φορές καταλήγουμε στην εύκολη λύση ενός συσκευασμένου snack που μας εξοικονομεί χρόνο και αρέσει στα παιδιά. Για να μπορέσουμε να αποφύγουμε την παγίδα αυτή ας δούμε πώς αναπτύσσονται οι γευστικές προτιμήσεις των παιδιών.

Αρχίζοντας από τη βρεφική ηλικία παρατηρούμε πως τα θηλάζοντα βρέφη είναι κατά κανόνα λεπτότερα από τα βρέφη που λαμβάνουν γάλα σε σκόνη. Ο κύριος λόγος αυτής της διαφοράς είναι ότι στα θηλάζοντα βρέφη η κατανάλωση γάλακτος καθορίζεται από την πείνα και το αίσθημα κορεσμού του βρέφους ενώ αντίθετα στα βρέφη που λαμβάνουν γάλα σε σκόνη η ποσότητα καθορίζεται από τη μητέρα που πιέζει το βρέφος να τελειώσει το γάλα που έβαλε στο μπιμπερό. Τα θηλάζοντα βρέφη επίσης είναι πιο δεκτικά στην έναρξη στερεών τροφών γιατί η γεύση του μητρικού γάλακτος έχει εναλλαγές ανάλογα με τη διατροφή της μητέρας, ενώ τα βρέφη που παίρνουν σκόνη έχουν συνηθίσει σε μια σταθερή γεύση και αντιστέκονται στην αλλαγή.

 

Η περίοδος κατά την LUNCHBOXοποία προστίθενται οι στερεές τροφές στη διατροφή του βρέφους είναι πολύ σημαντική στην ανάπτυξη των γευστικών προτιμήσεων του κάθε ανθρώπου. Το βρέφος έχει την έμφυτη τάση να προτιμά τις γλυκές και αλμυρές γεύσεις ενώ απορρίπτει τις πικρές και ξινές γεύσεις. Επίσης τείνει να απορρίπτει νέες γεύσεις. Αν βέβαια το καινούργιο τρόφιμο προσφερθεί 10-14 φορές, επέρχεται εξοικείωση με  τη γεύση του και η νέα τροφή  ενσωματώνεται στη διατροφή του παιδιού . Σ’ αυτή την ηλικία τα βρέφη θέλουν να μιμούνται τις διατροφικές συνήθειες των γονιών και να δοκιμάζουν τις τροφές που βλέπουν στο σπίτι τους. Επιπλέον είναι ικανά να  δημιουργούν γευστικούς συνειρμούς. Η απόλαυση ενός τροφίμου με μεγάλη θερμιδική αξία, ειδικά όταν καταναλωθεί όταν το παιδί πεινά πολύ του προσφέρει τόσο μεγάλη απόλαυση που δημιουργεί ένα ισχυρό θετικό αντανακλαστικό πού μεγιστοποιεί την συμπάθεια του για τη συγκεκριμένη τροφή.
Παρόλο που τα παιδιά  σ’ αυτή την ηλικία τρώνε άτακτα και σποραδικά γεύματα φαίνεται ότι η εικοσιτετράωρη πρόσληψη τροφής έχει σωστή αναλογία θρεπτικών συστατικών και ενέργειας. Ο αυστηρός γονικός έλεγχος σ’ αυτή τη φάση μπορεί να έχει αντίθετα αποτελέσματα από τα επιθυμητά αφού φαίνεται ότι αυξάνει τον όγκο της τροφής, την θερμιδική πρόσληψη, το ποσό του λίπους της τροφής και στερεί από το παιδί τον αυτοέλεγχο τόσο της ποιότητας όσο και της ποσότητας της τροφής με αποτέλεσμα σε μεγαλύτερη ηλικία τα ίδια παιδιά να στρέφονται σε πιο λιπαρές τροφές. Έρευνες αποδεικνύουν ότι το αίσθημα πείνας και κορεσμού κάθε παιδιού είναι κατά κανόνα καλύτερο κριτήριο της ορθής ποιότητας και ποσότητας φαγητού. Επιπλέον πρέπει να αποφεύγεται η επιβράβευση των παιδιών ανάλογα με την ποσότητα τροφής που κατανάλωσαν.

Η επόμενη περίοδος στη ζωή ενός παιδιού είναι η νηπιακή. Στη φάση αυτή η κοινωνική διάσταση της σίτισης είναι πολύ αναπτυγμένη με αποτέλεσμα τα παιδιά να τρώνε πιο πολλά φρούτα και λαχανικά που βλέπουν να καταναλώνουν οι συνομήλικοι τους. Γίνεται λοιπόν προφανές πόσο σημαντικό είναι το ισορροπημένο και υγιεινό μενού στους παιδικούς σταθμούς καθώς και στα παιδικά πάρτι. Η ηλικία αυτή δεν καθορίζει μόνο τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών στην παρούσα φάση αλλά και στη μετέπειτα ζωή τους.

Στην προεφηβική και εφηβική ηλικία αρχίζει να απασχολεί τα παιδιά το βάρος τους ως κριτήριο της φυσικής τους εμφάνισης. Πολλά παιδιά, κυρίως κορίτσια, προσπαθούν να χάσουν βάρος ακόμα κι αν έχουν φυσιολογικό σωματικό βάρος με όλες τις αρνητικές επιπτώσεις που αυτό μπορεί να έχει στην σωματική τους ανάπτυξη και στην ευεξία τους. Τα παιδιά αυτά εμφανίζουν συχνά άγχος και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Στη φάση αυτή η ευθύνη των γονιών έγκειται στην παροχή ισορροπημένων γευμάτων που θα επιτρέψουν στο παιδί να αναπτυχθεί σωστά και ταυτόχρονα να ρυθμίσει το σωματικό βάρος του.

Η τηλεόραση παίζει ένα επίσης σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των διατροφικών προτιμήσεων των παιδιών όλων των ηλικιών. Διαφημίσεις επιδορπίων, αλλαντικών και γενικά προϊόντων χαμηλής διατροφικής αξίας προάγουν την κατανάλωση τους από τα παιδιά.

Οι γονείς επηρεάζουν τη διατροφή των παιδιών τους ποικιλοτρόπως. Ελέγχουν τη διατροφή του βρέφους απόλυτα. Παρέχουν τα φαγητά που είναι διαθέσιμα στο σπίτι, αποτελούν πρότυπα διατροφικών συνηθειών για τα παιδιά τους και τα επηρεάζουν ψυχολογικά. Πολλές φόρες βέβαια τα αποτελέσματα είναι αντίθετα από τα επιθυμητά ειδικά αν οι γονείς ασκούν πολύ μεγάλη πίεση. Η πεποίθηση της πλειονότητας των γονέων ότι ένα απαγορευμένο τρόφιμο γίνεται προοδευτικά μη αρεστό στα παιδιά είναι εσφαλμένη. Αντίθετα, η έλλειψη οδηγεί σε περιστασιακή υπερκατανάλωση και γίνεται συσχετισμός με ευχάριστα κοινωνικά γεγονότα όπως πάρτι και διακοπές. Με το τρόπο αυτό τα υπερθερμιδικά τρόφιμα κατατάσσονται στο υποσυνείδητο τους ως ιδιαίτερα επιθυμητά.
Η μεγαλύτερη πίεση στο θέμα του φαγητού ασκείται κυρίως από γονείς που έχουν οι ίδιοι αυξημένο βάρος ή που το παιδί τους εμφανίζει προβληματική συμπεριφορά στο φαγητό και δεν επιδεικνύει αυτοέλεγχο στη ποσότητα και ποιότητα της τροφής που λαμβάνει με αποτέλεσμα να είναι υπέρβαρο ή λιποβαρές.

Η ευθύνη μας ως γονείς πολλαπλασιάζεται όταν λάβουμε υπόψη μας τα ολοένα αυξανόμενα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στη χώρα μας. 29.9% των Ελληνόπουλων είναι υπέρβαρα ενώ 16.7% είναι παχύσαρκα. Είναι γνωστό ότι υπέρβαροι γονείς έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν υπέρβαρα παιδιά, τα οποία εξελίσσονται σε υπέρβαρους ενήλικες με κίνδυνο ανάπτυξης μεταβολικού συνδρόμου. Αυτό οφείλεται τόσο στη κληρονομικότητα όσο και στο γεγονός ότι οι γονείς διαμορφώνουν το περιβάλλον στο οποίο τα παιδιά αναπτύσσουν τις διατροφικές τους συνήθειες.
Οι νέες οδηγίες διατροφής συνιστούν μείωση του λίπους της τροφής ώστε να προσφέρει το 30% των ημερήσιων θερμιδικών αναγκών του παιδιού και αύξηση των φυτικών ινών και των μακρομοριακών υδατανθράκων. Πρέπει επίσης να καταβάλλεται προσπάθεια να μην δημιουργούμε ομάδες καλών και κακών τροφίμων αλλά ομάδες τροφίμων που επιτρέπεται να καταναλώνουμε σε μεγάλες ή μικρές ποσότητες αντίστοιχα.

Είναι λοιπόν προφανές πως πρέπει όχι μόνο να διδάξουμε στα παιδιά μας να τρώνε υγιεινά αλλά και να μπορούν να επιλέγουν τα σωστά τρόφιμα αυθόρμητα με δική τους πρωτοβουλία. Πρέπει να παρουσιάζουμε μια ποικιλία από θρεπτικά και νόστιμα τρόφιμα από τα οποία τα παιδιά να έχουν δικαίωμα επιλογής, να υποστηρίζουμε την επιλογή τους και να τα αφήνουμε να καθορίζουν την ποσότητα ανάλογα με τη πείνα τους. Μπορούμε να τους διδάξουμε να τρώνε αργά και να μασάνε καλά την τροφή αφού αυτή η διαδικασία οδηγεί σε αίσθημα κορεσμού με μικρότερη ποσότητα τροφής.
Η επιλογή της σωστής διατροφής για τα παιδιά δεν είναι απαραίτητα δύσκολη διαδικασία. Ένας εύκολος οδηγός με ιδέες για ένα ευφάνταστο, ελκυστικό αλλά ταυτόχρονα υγιεινό snack παρατίθεται παρακάτω
LUNCHBOX 2
1 . Φρούτα: προτιμήστε να δώσετε φρούτα αντί χυμούς. Οι φυτικές ίνες χορταίνουν τα παιδιά για περισσότερη ώρα και βοηθούν στη καλή λειτουργία του εντέρου. Η επιλογή του είδους του φρούτου μπορεί να αφεθεί στο παιδί. Η παρουσίαση θα γίνει πιο ελκυστική αν κόψουμε ποικιλία φρούτων σε καλαμάκι ή αν φτιάξουμε μια φρουτοσαλάτα. Μην διστάσετε να προσφέρετε στα παιδιά εξωτικά φρούτα. Είναι μια ωραία αλλαγή από τη ρουτίνα, εμπλουτίζει τις γευστικές τους εμπειρίες και τους προσφέρει ποικιλία σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.

2. Υδατάνθρακες: Δεν είναι απαγορευμένοι. Απλά αποφεύγετε τα τυποποιημένα πατατάκια, μπισκότα, κέικ κλπ στο σπίτι.
Αντί αυτών μπορείτε να φτιάξετε τσιπς από αραβική πίτα στο φούρνο, να πλάσετε παρέα με τα παιδιά μπισκότα με βρώμη, ξηρούς καρπούς και αποξηραμένα φρούτα, σπιτικό κέικ με καρότο ,σταφίδες ή βρώμη.

3. Προϊόντα ολικής άλεσης: προσφέρουν ασβέστιο, βιταμίνες και φυτικές ίνες στη διατροφή των παιδιών. Μπορούν να αντικαταστήσουν το λευκό ψωμί, ρύζι και μακαρόνια στα κυρίως γεύματα τους αλλά μπορούν να δοθούν ως snack όλες τις ώρες ως μπάρες δημητριακών.

4. Τροφές με ψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη όπως γάλα, γιαούρτι αυγά και τυρί με χαμηλά λιπαρά πρέπει να προσφέρονται καθημερινά. Μπορούμε να εμπλουτίσουμε το γάλα και το γιαούρτι με φρούτα φτιάχνοντας smoothies.

5. Λαχανικά: είναι πιθανόν η δυσκολότερη τροφή για τα παιδιά. Κόψτε ωμά λαχανικά σε μπαστουνάκια και σερβίρετε  τα με ντιπ γιαουρτιού ή ταχίνι.

6. Γλυκά: όπως αναφέραμε η ροπή προς τη γλυκιά γεύση είναι εγγενής στα παιδιά. Μην τους τη στερείτε. Εκτός από τα σπιτικά γλυκά που προαναφέραμε δώστε αποξηραμένα φρούτα και επιδόρπια γιαουρτιού με λίγες θερμίδες.

7. Ξηροί καρποί. Προσφέρουν πολλές βιταμίνες και ιχνοστοιχεία και αρέσουν στα παιδιά. Προτιμήστε ανάλατα αμύγδαλα, καρύδια και φιστίκια Αιγίνης. Χρησιμοποιήστε τα στα μπισκότα σας ή σκέτα.

Οι επιλογές που κάνουν τα παιδιά στη διατροφή τους καθορίζουν  το βάρος τους, τα επίπεδα των λιπιδίων στο αίμα τους και την γενικότερη υγεία τους. Είναι καθήκον μας ως γονείς όχι να καταπιέζουμε τα παιδιά μας αλλά να τα καθοδηγήσουμε προς ένα ισορροπημένο τρόπο σίτισης που θα τους επιτρέψει να μεγαλώσουν σωστά χωρίς στερήσεις αλλά και χωρίς υπερβολές. Το παράδειγμα της δικής μας διατροφής και η ωραία παρουσίαση υγιεινών τροφών είναι αρκετό κίνητρο για να τους βοηθήσουμε να διαμορφώσουν μια σωστή διατροφική συνείδηση.

Aμαλία Μιχαηλίδου, MRCP, MRCPCH, DCH

 

 

HPV-Ιός κονδυλωμάτων και καρκίνος τραχήλου της μήτρας

HPV-Ιός κονδυλωμάτων και καρκίνος τραχήλου της μήτρας

hpv virusΗPV: μύθοι και αλήθειες

Ο ιός των κονδυλωματων αποτελεί τα τελευταία χρόνια αντικείμενο συζήτησης. Προκαλεί απορία, φόβο, πολλαπλά ερωτηματικά αλλά συχνά εκφράζεται και η υποψία ότι είναι μία περαστική ιατρική μόδα, που τελικά θα αποδειχθεί ασήμαντη. Ας ακολουθήσουμε λοιπόν τη μέθοδο ‘σωστό-λάθος’,  και με απλά λόγια αλλά με ισχυρή πλέον υποκείμενη βιβλιογραφία να απαντήσουμε όλα τα ερωτήματα, να διασκεδάσουμε τους φόβους και να θέσουμε το ζήτημα στις πραγματικές του διαστάσεις.

Ο ιός των κονδυλωμάτων είναι νεοεμφανισθείσα μόλυνση, δεν υπήρχε στο παρελθόν, όπως και ο ιός του AIDS.
ΛΑΘΟΣ Ο ιός υπήρχε πάντα, απλά μέχρι πρόσφατα δεν γνωρίζαμε την ύπαρξη του και το μηχανισμό δράσης του.

Ενοχοποιείται ως αιτιολογικός παράγων για καρκίνο τραχήλου, υπάρχουν όμως και περιπτώσεις καρκίνου όπου δεν φταίει ο ΗPV, όπως υπάρχει καρκίνος του πνεύμονα σε μη καπνιστές.
ΛΑΘΟΣ Η μοναδικότητα του καρκίνου τραχήλου είναι ότι σχεδόν πάντα προκαλείται από μία αρχική προσβολή HPV, δεν υπάρχει δηλαδή καρκίνος χωρίς να έχει προηγηθεί ο HPV. Κανένας άλλος καρκίνος δεν έχει τόσο αποκλειστικό αιτιολογικό παράγοντα. Πράγματι, το κάπνισμα δεν έχει τόσο ισχυρό αιτιολογικό ρόλο στην καρκινογένεση του πνεύμονα, όσο o HPV στον τράχηλο.

Μεταδίδεται σχεδόν πάντα μέσω της σεξουαλικής δραστηριότητας.
ΣΩΣΤΟ Φαίνεται ότι η κολπική διείσδυση αποτελεί τον κύριο τρόπο μετάδοσης γι’ αυτό και το προφυλακτικό παρέχει μεγάλο βαθμό προστασίας (κατά 70% ). Πάντως αναφέρεται μετάδοση και με την απλή εξωτερική τριβή των γεννητικών οργάνων, ακόμα και αν δεν ολοκληρώνεται η πράξη και τεκμηριώνεται η παρουσία του σε γυναίκες με αποκλειστικά ομοφυλοφιλικές σχέσεις.

Η μόλυνση είναι σχετικά σπάνια και οφείλεται στους πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους.
ΛΑΘΟΣ  Η μόλυνση είναι πολύ συχνή. Υπολογίζεται ότι κάθε γυναίκα έχει εφ’όρου ζωής κίνδυνο έως και 80% να μολυνθεί από τον ιό και βέβαια η πιθανότερη ηλικία προσβολής είναι τα πρώτα 10 χρόνια από την έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας. Οι πολλοί σύντροφοι αλλά και ο αριθμός των πρώην συντρόφων αυτών αποτελεί βέβαια παράγοντα που διευκολύνει τη μετάδοση του ιού.

Στην πραγματικότητα υπάρχουν πολλοί τύποι ιών ΗPV με διαφορετική συμπεριφορά και ογκογόνο ικανότητα.
ΣΩΣΤΟ Υπολογίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 120 διαφορετικοί ιοί HPV. Υπάρχουν οι ιοί (όπως ο 6 και  ο 11) που προκαλούν τις εξωτερικές βλάβες στο δέρμα και άλλοι συγγενείς τους ιοί που προκαλούν την εσωτερική τραχηλική βλάβη. Καποιοι εξ’αυτών (όπως ο 16 και ο 18) θεωρούνται υψηλού κινδύνου για καρκινογένεση στον τράχηλο ενώ άλλοι έχουν μειωμένη ή και ασήμαντη ογκογόνο δράση. Συχνά πάντως μία λοίμωξη μπορεί να προκληθεί από κοινού από διαφορετικά στελέχη. Βλέπουμε για παράδειγμα να υφίσταται εξωτερική βλάβη στο δέρμα και ταυτόχρονα το τστ Παπανικολάου να υποδεικνύει συνοδό τραχηλική αλλοίωση, προφανώς από άλλο στέλεχος του ιού.

Τα εξωτερικά κονδυλώματα είναι και αυτά καρκινογόνα
ΛΑΘΟΣ Τα οξυτενή κονδυλώματα του δέρματος αναπτύσσονται στην πρωκτογεννητική περιοχή, μεγαλώνουν και πολλαπλασιάζονται σε γειτονικές θέσεις, προκαλούν ενόχληση και κνησμό αλλά δεν έχουν ογκογόνο δράση. Γι’αυτό άλλωστε στους άνδρες δεν ανησυχούμε για καρκινογένεση. Αναφέρεται πάντως στη βιβλιογραφία o ιδιαίτερα σπάνιος καρκίνος του πέους σχετιζόμενος με HPV λοίμωξη, δεν πρέπει λοιπόν να παραμελούνται και να φτάνουν σε μεγάλο μέγεθος.

Η απλή σωματική επαφή με άτομο που φέρει τον ιό μπορεί να μεταδώσει τον ιό.
ΛΑΘΟΣ  Η βιβλιογραφία είναι βέβαια ασαφής αλλά ο ιός δεν φαίνεται να μεταδίδεται με την καθημερινή επαφή, την αγκαλιά, την συγκατοίκηση, την τουαλέτα, τα μαχαιροπήρουνα και γενικότερα τον απλό συγχρωτισμό. Προφανώς χρειάζεται άμεση τριβή και ενοφθαλμισμός με προσφιλέστερη γι’αυτόν θέση αυτή των γεννητικών οργάνων.

Η βιβλιογραφία αναφέρει κονδυλώματα και σε παιδιά.
ΣΩΣΤΟ Όταν δεν αποτελεί αποτέλεσμα σεξουαλικής κακοποίησης, μπορεί να είναι λόγω απλού απρόσεκτου ενοφθαλμισμού από τα δάχτυλα του πάσχοντος γονέα στο δέρμα του παιδιού (συνήθως στη γεννητική περιοχή).

Η έγκυος με κονδυλώματα θέτει το έμβρυο σε μεγάλο κίνδυνο.
ΛΑΘΟΣ Ο ιός δεν έχει τερατογόνο δράση. Σπάνια πάντως μεταδίδεται στο έμβρυο και αναφέρεται η εύρεση λαρυγγικών κονδυλωμάτων στο νεογέννητο. Αν υπάρχουν εμφανή κονδυλώματα στο εσωτερικό του κόλπου συνιστάται η καισαρική τομή για να αποφευχθεί η άμεση έκθεση κατά τον τοκετό. Η έγκυος με τραχηλική βλάβη και παθολογικό τεστ Παπανικολάου δεν χρειάζεται να κάνει καισαρική τομή, ίσως κινδυνεύει η ίδια από τον ιό, όχι όμως το έμβρυο, και η καισαρική έτσι κι αλλιώς δεν προστατεύει απόλυτα.

Ο στοματικός έρωτας αποτελεί ασφαλή πρακτική όσον αφορά στη μετάδοση του ΗPV.
ΛΑΘΟΣ Τα τελευταία χρόνια έχει φανεί ως σοβαρό πλέον πρόβλημα τα κονδυλώματα στη στοματική και φαρυγγική κοιλότητα με δυναμική καρκινογένεσης. Ενώ το σάλιο φαίνεται να έχει κάποια προστατευτική δράση κατά του ιού, ο στοματικός έρωτας θεωρείται πλέον τεκμηριωμένος τρόπος μετάδοσης.

Οι ομοφυλόφιλοι άνδρες δεν κινδυνεύουν από τον HPV.
ΛΑΘΟΣ Τα τελευταία χρόνια αναδεικνύεται σε μέγα πρόβλημα υγείας η έξαρση του καρκίνου του ορθού εξαιτίας της προσβολής από HPV στις ομοφυλοφιλικές σχέσεις. Είναι ανάλογο σε μέγεθος πρόβλημα με τον καρκίνο του τραχήλου με τη διαφορά ότι εδώ δεν υφίσταται ο προληπτικός έλεγχος με τα τεστ Παπανικολάου. Ανάλογο πρόβλημα βέβαια ανακύπτει με την πρακτική του πρωκτικού σεξ και στις γυναίκες.

Όταν μολυνθεί μία γυναίκα από τον ιό, θα τον «κουβαλάει» μέσα της για πάντα.
ΣΩΣΤΟ ΚΑΙ ΛΑΘΟΣ  Στην πλειοψηφία των γυναικών, ιός θα εγκατασταθεί στην επιφάνεια των κυττάρων του τραχήλου, θα πολλαπλασιάσει το γενετικό του υλικό ανεξάρτητα από το DNA των κυττάρων και κάποια στιγμή, το πολύ στα 1-2 χρόνια, ο οργανισμός θα κινητοποιήσει τις φυσικές του άμυνες και θα τον εκριζώσει. Σε μικρό ποσοστό γυναικών (έως και 10%), ο ιός (συνήθως τα υψηλής ογκογόνου δράσης στελέχη) πράγματι μπορεί να επιμείνει για χρόνια, να ενσωματώσει το DNA  του σε αυτό των κυττάρων και σταδιακά να προκαλέσει διαταραχές στο DNA (προκαρκινική βλάβη) και τελικά να συμβάλλει σε ογκογόνο μετάλλαξη (καρκίνος).

Γυναίκα 40 ετών παρουσιάζει προκαρκινική βλάβη στο τεστ Παπανικολάου. Αυτό σημαίνει ότι αυτή ή ο σύντροφος της προσβλήθηκαν πρόσφατα από τον ιό HPV.
ΣΩΣΤΟ ΚΑΙ ΛΑΘΟΣ Μπορεί πράγματι να είναι πρόσφατη λοίμωξη, αν συνυπάρχουν για παράδειγμα και εξωτερικά κονδυλώματα τότε είναι και προφανές. Μπορεί κάλλιστα όμως να πρόκειται για παλαιά προσβολή που σταδιακά να οδήγησε στις κυτταρικές βλάβες και να εκδηλώνεται τώρα με το παθολογικό τεστ Παπανικολάου.

Η μόλυνση μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα μετά από πολλά χρόνια.
ΣΩΣΤΟ Η πορεία της λοίμωξης είναι έτσι κι αλλιώς συνήθως πολυετής. Το μεσοδιάστημα μεταξύ αρχικής λοίμωξης μέχρι να αναπτυχθεί σοβαρή προκαρκινκή βλάβη υπολογίζεται στα 7-15 έτη. Βέβαια σε μία μειοψηφία γυναικών αυτό μπορεί να είναι απρόσμενα μικρό, έως και 2 έτη από την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας και την ταυτόχρονη μόλυνση από τον ιό. Γι’αυτό το λόγο το πρώτο τεστ Ππαπανικολάου πρέπει να γίνεται 18 μήνες μετά την έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας.

Ο κίνδυνος αφορά πρωτίστως τις νεώτερες γυναίκες.
ΣΩΣΤΟ ΚΑΙ ΛΑΘΟΣ Η μόλυνση από τον ιό είναι πράγματι πιθανότερη σε μία 20χρονη αλλά αυτή είναι πιθανότερο να αποβάλλει τον ιό σε 1-2 έτη. Σε γυναίκες άνω των 30 η μόλυνση είναι σπανιότερη αλλά αν συμβεί είναι πιθανότερο να επιμείνει και να εξελιχθεί σε σοβαρή βλάβη.

Η μόλυνση από τον ιό προκαλεί πάντα καρκίνο του τραχήλου, αν δεν υπάρξει ιατρική παρέμβαση.
ΛΑΘΟΣ Ο ιός προσβάλλει την πλειοψηφία των γυναικών στη διάρκεια της ζωής τους αλλά καρκίνο του τραχήλου θα πάθει ένα πολύ μικρό ποσοστό καθώς συνήθως ο ιός δεν επιμένει, αλλά και αν επιμείνει σπάνια θα προκαλέσει σοβαρή προκαρκινική βλάβη και ακόμα σπανιότερα καρκίνο. Βέβαια ο καρκίνος του τραχήλου στις αναπτυγμένες χώρες και στην Ελλάδα όπου υπάρχει πληθυσμιακός έλεγχος είναι σπανιότερος, σε αντίθεση με τις αναπτυσσόμενες χώρες όπου και εμφανίζεται το 80% των συνολικών κρουσμάτων.

Οι καπνίστριες που μολύνονται έχουν αργότερα μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρή προκαρκινική βλάβη.
ΣΩΣΤΟ Όταν ο ιός επιμένει, οι καπνίστριες έχουν έως και 2 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτυχθεί σοβαρή βλάβη σε σύγκριση με μη καπνίστριες.

Η επιμονή του ιού και η ανίχνευση του στο τεστ Παπανικολάου και σε κολποκοπήσεις για παραπάνω από δύο χρόνια αυξάνει τον κίνδυνο να προκαλέσει σοβαρή προκαρκινή βλάβη και καρκίνο.
ΣΩΣΤΟ Η επιμονή του ιού σημαίνει ότι μάλλον είναι στέλεχος με ισχυρή ογκογόνο δράση που κατάφερε να ενσωματώσει το γενετικό υλικό του σε αυτό των κυττάρων του τραχήλου και μπορεί πλέον να ενεργοποιήσει παθολογικές μεταλλάξεις.

Ο χρόνος επώασης, από τη στιγμή της μόλυνσης μέχρι την εμφάνιση βλάβης στο δέρμα ή το τράχηλο είναι λίγες ημέρες.
ΛΑΘΟΣ Ο χρόνος επώασης του ιού υπολογίζεται από 6 εβδομάδες έως και 8 μήνες.  Εξωτερικά κονδυλώματα έχουν σημειωθεί ακόμα και 3 εβδομάδες μετά την έκθεση. Τυπικός μέσος χρόνος επώασης θεωρείται το τρίμηνο.

Μία νέα γυναίκα που εμφανίζει HPV στο τεστ Παπανικολάου πρέπει να ενημερώσει το σύντροφο της, τωρινό ή πρώην.
ΣΩΣΤΟ Βέβαια πρέπει να θυμηθούμε ότι ο ιός παρουσιάζει εξαιρετικά μεγάλη διείσδυση στον πληθυσμό. Αν πάρουμε σήμερα μία φωτογραφία όλου του παγκόσμιου πληθυσμού το 10% των γυναικών έχει ενεργό λοίμωξη HPV και βέβαια είπαμε ότι η πιθανότητα προσβολής εφ’όρου ζωής πλησιάζει το 80%. Αποφεύγουμε λοιπόν να κατηγορήσουμε ή να έχουμε τύψεις. Ο σύντροφος, πρώην ή νυν, πρέπει να ενημερωθεί. Δεν κινδυνεύει ο ίδιος να πάθει καρκίνο, μπορεί όμως να μολύνει ή να έχει μολύνει ήδη κάποια αλλη γυναίκα, ή να εμφανίσει ο ίδιος κονδυλώματα. Η επώαση του ιού είναι χρονικά κάπως ασαφής οπότε είναι συχνά δύσκολο και για το γιατρό ακόμα να προσδιορίσει πότε έγινε η μετάδοση. Ψύχραιμη ενημέρωση λοιπόν.
Μία νέα κοπέλα με προσβολή από ΗPV και παθολογικό τεστ Παπανικολάου πρέπει να κάνει επέμβαση στον τράχηλο για να καταστραφεί η βλάβη πριν αυτή γίνει καρκίνος.
ΛΑΘΟΣ Ειδικά στις νέες κοπέλες τείνουμε να είμαστε ακόμα πιο συντηρητικοί. Η βλάβη σε αυτή την ηλικία είναι αρκετά πιθανό να υποχωρήσει μόνη της και επιπλέον δε θέλουμε να κάνουμε καταστρεπτικές επεμβάσεις στον τράχηλο της νέας γυναίκας εκτός αν είναι απολύτως αναγκαίο. Ο τράχηλος που έχει υποστεί χειρουργεία προδιαθέτει αργότερα σε δυσκολίες σύλληψης αλλά και σε κίνδυνο πρόωρου τοκετού.
Υπάρχουν φάρμακα, υπόθετα και πλύσεις που εξουδετερώνουν τον ιό.
ΛΑΘΟΣ Όπως δεν υπάρχει φάρμακο κατά του ιού της γρίπης αλλά μόνο αντιγριπικό εμβόλιο, το ίδιο ισχύει και για τον HPV. Οι θεραπείες είναι όλες καταστρεπτικές (διαθερμία, Laser) και οι τοπικές αγωγές για τα εξωτερικά κονδυλώματα είναι είτε επίσης εκριζωτικές είτε ενισχυτικές της τοπικής ανοσίας. Δίνουμε πράγματι έμφαση στις φυσικές άμυνες, συμβουλεύουμε τη γυναίκα να μην καπνίζει, αντιμετωπίζουμε συνοδά προβλήματα υγείας. Συχνά, (όταν το επιτρέπει ο βαθμός της βλάβης) απλά επαναλαμβάνουμε το τεστ μετά από μερικούς μήνες για να δώσουμε το χρόνο στις άμυνες του οργανισμού να κινητοποιηθούν και να διορθώσουν τις βλάβες στα κύτταρα.

Το εμβόλιο είναι αποτελεσματικό αλλά είναι ακόμα σε πειραματικό στάδιο και δεν είναι βέβαιο ότι είναι ασφαλές.
ΛΑΘΟΣ Είναι τεκμηριωμένη και η ασφάλεια του εμβολίου με μοναδικές παρενέργειες τον ερεθισμό στο σημείο της ένεσης (20-90%) και παροδικό πυρετό (10-13%). Δεν αναφέρεται καμία σοβαρή ανεπιθύμητη ενέργεια και έχουν δοθεί πολλά εκατομμύρια δόσεις και των δύο εμβολίων στον παγκόσμιο πληθυσμό.

Το εμβόλιο κατά του τραχήλου της μήτρας αποτελεί απόλυτη προστασία κατά του καρκίνου.
ΛΑΘΟΣ Το εμβόλιο καλύπτει τους δύο συχνότερους και εντονότερα ογκογόνους ιούς, τον 16 και τον 18. Αυτοί ενοχοποιούνται στο 70% των περιπτώσεων καρκίνου τραχήλου, οπότε το εμβόλιο προστατεύει ακριβώς κατά 70%. Αξιόπιστες μελέτες δείχνουν ότι είναι πιθανό να καλύπτει και άλλα στελέχη καθώς οι ιοί είναι συγγενείς και έχουν ανάλογη δομή. Αυτή η διασταυρούμενη κάλυψη θα είναι ένα επιπλέον bonus και τελικά είναι πιθανό η προστασία να είναι μεγαλύτερη του 70%. Πάντως θα πρέπει να συνεχιστεί το πρόγραμμα των τεστ Παπανικολάου. Όταν εκλείψουν ο 16 και ο 18, δεν αποκλείεται άλλοι ιοί να καλύψουν το κενό, ο πληθυσμός πρέπει λοιπόν να συνεχίσει να ελέγχεται.

Κυκλοφορούν δύο εμβόλια στην αγορά εξίσου αποτελεσματικά.
ΣΩΣΤΟ Και τα δύο έχουν επαρκείς μελέτες που τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητα τους κατά του καρκίνου του τραχήλου. Το τετραδύναμο εμβόλιο παρέχει επιπλέον κάλυψη κατά των ιών 6 και 11 των μη καρκινογόνων εξωτερικών κονδυλωμάτων.

Το εμβόλιο πρέπει να γίνεται στη νέα κοπέλα που δεν έχει ξεκινήσει σεξουαλική δραστηριότητα.
ΣΩΣΤΟ Η σεξουαλική δραστηριότητα αμέσως θέτει το ζήτημα αν έχει ήδη συμβεί προσβολή HPV, οπότε το εμβόλιο δε θα είναι τόσο χρήσιμο. Κυρίως όμως το εμβόλιο πρέπει να γίνει νωρίς (πριν τα 15) γιατί σε αυτές τις ηλικίες είναι καλύτερη η ανοσολογική ανταπόκριση του οργανισμού, άρα είναι πιο αποτελεσματικό, σε σύγκριση με το εμβόλιο σε μία 20χρονη παρθένα κοπέλα.

Ελπίζω ότι καλύψαμε τα πλέον κρίσιμα ερωτήματα. Παραθέτω επιπλέον αναγνωστικό υλικό από αξιόπιστες πηγές. Ο ιός των κονδυλωμάτων θα είναι για τα επόμενα χρόνια σημαντικό πληθυσμιακό πρόβλημα υγείας. Η έγκυρη ενημέρωση είναι το σημαντικότερο όπλο στην καταπολέμηση και εκρίζωση του ιού και κατά προέκταση του καρκίνου του τραχήλου.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ KAI ΕΓΚΥΡΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑΔΙΑ ΠΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Κολποσκόπηση & Παθολογία του Κατώτερου Γεννητικού Συστήματος της Γυναίκας. Εμμ. Διακομανώλη / Εκδόσεις Πασχαλίδη

Αμερικανικό Κολλέγιο Μαιευτήρων Γυναικολόγων http://www.acog.org/Resources_And_Publications/Committee_Opinions/Committee_on_Adolescent_Health_Care/Human_Papillomavirus_Vaccination

Ελληνική Εταιρεία Παθολογία Τραχήλου και Κολποσκόπησης http://www.hsccp.gr/guidelines/HPV%20vaccine%20Guideline.pdf

Centers for Disease Control and Prevention   http://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/hpv.html    http://www.cdc.gov/std/hpv/stdfact-hpv.htm       http://www.cdc.gov/hpv/
Office on Women’s Health, U.S. Department of Health http://womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/human-papillomavirus.cfm
Cancer Research UK    http://www.cancerresearchuk.org/cancer-help/about-cancer/cancer-questions/what-is-the-hpv-virus

Πανεπιστήμιο Αθηνών  http://www.aretaieio-obgyn.com/el/hpv.html

Αλέξανδρος Καλογερόπουλος, ΜRCOG
Μαιευτήρας-Γυναικολόγος
Μελος της Ελληνικής Εταιρείας Παθολογίας Τραχήλου και Κολποσκόπησης

HPV virus and cervical cancer

HPV virus structureHPV virus is a topic of interest in public health sites, blogs, magazines and it particularly affects sexual health as it is related to our sex life, is very frequent indeed, and was up to recently virtually unheard of. Even now it is treated with prejudice and misconception. Let us follow a TRUE-FALSE topic review and hopefully cover all questions and related issues.

The HPV virus is a recently developed virus that did not exist in the past, exactly like the HIV virus.
FALSE. The virus has always been around, we were just not aware of its existence and its mechanism of action towards disease.

It has been incriminated as a predisposing factor for cervical cancer, but there are cases of cervical cancer not related to HPV infection, exactly like there is lung cancer not related to smoking.
FALSE. The natural history of cervical cancer is unique in its exclusivity. It is always related to a HPV infection that took place at some point. In other words, there cannot be cervical cancer without a pre-existing HPV infection. No other cancer is thus exclusively related to a single aetiologic factor. Indeed, smoking does not have such a strong association to lung cancer pathophysiology, as it seems to be the case with HPV and cervical cancer.

HPV infection almost always results from sexual intercourse.
TRUE. It seems that vaginal penetration is the main way of transmission, that is why condom use offers significant protection (by 70%). However, transmission has been reported to occur even upon simple external close contact of affected genitalia, even when no penetration takes place, as is the case in female homosexual intercourse.

The HPV infection is rather rare and most frequently related to multiple sexual partners.
FALSE. This is a very frequent infection. The life-time infection risk for an average woman is estimated to be up to 80% and it is obvious that the timing of infection most frequently coincides with the first decade following initiation of sexual activity. Multiple partners as well as multiple previous contacts of those partners apparently facilitates the viral spread.

There are several HPV viruses with different behaviour and varying oncogenic potential.
TRUE. More than 120 different HPV viruses have been identified. Some viruses ( namely, HPV 6 and HPV 11) are related to benign skin condylomata (warts), whereas other HPV strains will cause pre-cancerous lesion within the cervix, some (notably HPV 16 and HPV18) are aggressive, others have lower oncogenic potential and are deemed low-risk. However, multiple strains may infect simultaneously and a combined picture of external warts and internal cervical lesion frequently ensues.

External warts are also related to cancer.
FALSE  External skin warts, usually located on the skin of the genitalia and the perianal area, may grow bigger and expand in the nearby skin. They may provoke discomfort but they do not turn into cancer. This is why HPV infection in men is not related to malignancy. Having said that, an extreme rare penile HPV-related cancer is  described, warts therefore should always be treated.

The virus may be transmitted through simple direct physical contact.
FALSE The current literature is rather vague, yet it seems that transmission is not possible through everyday contact, hand-shaking, hugging, common use of kitchen utensils or toilet. Apparently, it requires intense contact and friction, most commonly in the sensitive genital area.

The literature reports cases of HPV wart lesions in children.
TRUE When not related to child abuse, it is reported to occur by careless direct contact from the hand of an infected parent to the child’s skin.

HPV infection in pregnancy puts the embryo at high risk.
FALSE The virus has no teratogenic action. It may however infect the baby during delivery through an infected birth canal and may cause wart lesions in the baby’s throat. When prominent warts are seen within the vagina, a caesarean section is advised, in order to prevent direct contact. A pregnant woman with an abnormal Pap smear does not need to have a caesarean, she may be at risk but not the fetus and a caesarean will not anyway offer total protection.

Oral sex is a safe sexual practice as far as HPV transmission is concerned.
FALSE Warts in the mouth and pharynx are directly related to oral sex practice and it appears to be a common and serious problem as they may commonly develop into cancer. Saliva may have a protective effect against HPV, yet oral sex is a well documented mode of HPV transmission and significant related pathology.

Homosexual men are not at risk from HPV.
FALSE In recent years, HPV-related anal cancer is becoming a huge public health issue in homosexual populations. It is as common and serious problem as cervical cancer and we have not yet developed a screening program, as is the case with Pap smears and cervical cancer. Anal cancer risk obviously also affects women who practice anal sexual intercourse.
When infected by HPV, one will “carry” the virus indefinitely.
TRUE AND FALSE  In most of the cases, the virus will attach itself on the surface of the cervical cells, will independently multiply its genetic material (DNA) without affecting the DNA of its host cell. At some point, at 1-2 years the latest, the human body will mobilize its natural defense mechanisms and eradicate the virus. In a small percentage (up to 10%) of women, the virus (usually a high-risk strain) may persist, incorporate its DNA to the cervical cell DNA, and damage the host DNA (pre-cancerous lesion) and cause it to mutate (cancer).
A 40 year old lady presents with a pre-cancerous lesion seen on her Pap smear. That implies that she or her partner were recently infected by HPV.
TRUE AND FALSE  This could well be a recent infection, particularly if external warts co-exist along with the cervical lesion. Yet, it could also be associated with an old infection which gradually led to cellular damage and now presenting through the abnormal smear test.

The infection may raise issues many years after its initial transmission.
TRUE The natural history of the infection is anyway long. The time interval between the initial infection and the pre-cancerous lesion development is estimated to range between 7 and 15 years. Having sai that, in a small percentage of women this could be surprisingly short, up to 2 years after initiation of sexual activity and HPV infection. This is why the first Pap smear should be taken 18 months after the sexual activity initiation.

Younger women are primarily affected and considered to be high risk.
TRUE AND FALSE Infection is indeed more likely to occur to a 20 year old but she would be more likely to eradicate the virus within 1-2 years. Women older than 30 are less likely to be infected in the first place, but more susceptible to viral persistence and eventual serious lesion.

HPV infection will always lead to cervical cancer, unless medical intervention occurs.
FALSE The virus will infect the majority of women (life-time risk up to 80%) but only a slim percentage of those will eventually develop cancer. HPV virus is usually eradicated, and when it persists it is even then unlikely to develop into a serious lesion, let alone cancer. It is true though that medical intervention as in Pap smear population screening, significantly reduces the risk. In developing countries, where this is not available, cancer is much more common, reaching up to 80% of all global cases.
Women who smoke and are infected by HPV are more likely to later develop a serious pre-cancerous lesion.
TRUE When the virus persists, smokers carry up to twice the risk of developing serious lesion, than non-smoking women.
Viral persistence and detection in consecutive pap smears and colposcopies for over 2 years raise the risk for cancer development.
TRUE When the infection persists, it is probably a strain with high carcinogenic potential which has already managed to incorporate itself within the cellular DNA and it is now capable to activate abnormal mutations.
The incubation period between initial infection and lesion appearance on the skin or the cervix is just a few days.
FALSE It is estimated to range between 6 weeks and 8 months. External skin warts have been reported to occur up to 3 weeks after infection. A 3 month period is typically reported in textbooks.
A woman who has been given a Pap smear positive for HPV should inform her past and/or present partner.
TRUE We should bear in mind though that this viral infection is extremely common. If we take a picture today of the global population, a 10% of women will be found to be currently infected and we have already mentioned that the life-time infection risk is up to 80%. We should therefore avoid to blame or have feeling of guilt and remorse. Current or previous partners should be informed. Men are not at risk to develop cancer but they may carry the virus and infect a new partner, and they may after all develop skin warts. Incubation periods are as we said vague and even the doctor cannot safely guess the timing of infection. Just inform partners and be cool about it.
A young woman with HPV infection and an abnormal PAP smear test must have a surgical procedure to remove the lesion from her  cervix, before cancer develops.
FALSE We tend to avoid surgical intervention in young women and try to be conservative as long as it is safe. At her age, the lesion is anyway more likely to disappear spontaneously. Furthermore, we wish to avoid an operation that will destroy or remove part of her functioning cervix, which could later lead to fertility problems and preterm labour risk.
Medical treatment, suppositories, vaginal douches can be used to eradicate the virus.
FALSE There is no available medical treatment. This is exactly like the flu virus, there is no direct antiviral treatment, one can only prevent through vaccination. All available treatment modalities are destructive (diathermy, LASER) and there are also some topical remedies which fortify the local skin natural defenses. We do give emphasis to natural defense mechanisms, we advise the woman not to smoke, we treat any concurrent disease. We frequently tend to postpone treatment in order to allow time for natural defenses to mobilize and correct the cellular abnormalities.
The available vaccination is effective but is still experimental and its safety profile is not documented.
FALSE Its safety is well documented, its main side-effects being local irritation at the injection site (20-90% of cases) and transient fever (10-13%). No serious adverse effect has been reported and this not a new vaccination- several million doses of both available vaccines have already been administered worldwide.
The HPV vaccination constitutes a total prevention modality against cervical cancer, in other words, it protects 100%.
FALSE The vaccine covers against strains No 16 and 18, the most frequent high-risk strains. They are incriminated for 70% of cases of cervical cancer, hence the vaccination protection would be exactly at 70%. There is reliable evidence that demonstrates that other strains with similar structure are also covered. This cross-cover as a bonus will further raise the protection rate. The Pap smear screening program should nevertheless keep going. Once 16 and 18 are eradicated, other strains may tend to proliferate and cover the gap, the population screening should therefore not be discontinued.
There are two vaccinations in the market, equally effective.
TRUE Both have sufficient supporting evidence regarding their efficiency. The quadrivalent vaccine includes cover against the non-cancerous skin wart strains No 6 and 11.
Young girls, not yet sexually active, are the ideal candidates for vaccination.
TRUE When sexually active, one may suggest that HPV infection may have already occurred. The vaccination should anyhow take place early in life (before the age of 15) regardless of sexual activity, because it is more effective then, stimulating better immune response.

«Ορμονικά προβλήματα» και περίοδος

«Ορμονικά προβλήματα» και περίοδος

Είναι ίσως η πιο συνήθης ερώτηση που ακούει ο γυναικολόγος: «χάλασε η περίοδος μου εδώ και δυο μήνες, μήπως είναι ορμονικό;»

 

H γυναίκα εννοεί κάτι ασαφές, βασικά δεν έχει ιδέα- απλά το «ορμονικό» στο μυαλό της ακούγεται αθώο και εύκολα ρυθμιζόμενο με απλά χαπάκια, σε αντιδιαστολή με οτιδήποτε πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμο, με χειρουργεία και μπελάδες.

 

Για το γυναικολόγο συχνά το ορμονικό πρόβλημα είναι εξίσου ασαφές και ενίοτε και αυτός δεν έχει ιδέα.

 

Εννοείται λοιπόν ότι στην ιατρική τα πράγματα είναι πιο πολύπλοκα. Η ρύθμιση του κύκλου είναι μία πολυπαραγοντική ιστορία όπου συμμετέχουν ο εγκέφαλος (προφανώς επηρεάζεται από stress, άγχος, πένθος, σωματική νόσο, απώλεια βάρους), ο θυρεοειδής (τόσο ο υπερθυρεοειδισμός όσο και ο υποθυρεοειδισμός διαταράσσουν τον κύκλο), τα επινεφρίδια (σε υπερ- αλλά και υπολειτουργία τους, επηρεάζονται τα επίπεδα κορτιζόλης και άμεσα και η περίοδος), βεβαίως οι ωοθήκες (σύνηθες πρόβλημα οι πολυκυστικές ωοθήκες) και φυσικά το τελικό όργανο, η μήτρα. Βάλτε στην εξίσωση την ηλικία της γυναίκας, αν έχει τεκνοποιήσει ή όχι, μήπως θηλάζει, μήπως είναι έγκυος, μήπως παίρνει ορμόνες ή άλλα φάρμακα, μήπως έχει πολύποδα, μήπως έχει καρκίνο στη μήτρα και πολλά άλλα μήπως. Και βέβαια όλα αυτά είναι μία απλοποιημένη παρουσίαση, ξεχάσαμε και το κυριότερο, πώς χάλασε η περίοδος- έπαυσε να έρχεται εντελώς, έρχεται ακατάστατα, παρατείνεται η διάρκεια, αυξήθηκε η ποσότητα; Όταν λοιπόν καλείτε στο γυναικολόγο, περιμένετε λύση στο πρόβλημα από το τηλέφωνο, εκνευρίζεστε και λίγο από τις πολλές ερωτήσεις του, λυπηθείτε τον και βοηθείστε τον να θέσει διάγνωση. 

 

Ας ηρεμήσουμε όμως, το σύνηθες πρόβλημα είναι διαταραχή λόγω stress, που είναι πραγματική αιτία και πρόβλημα, η γυναίκα δεν είναι κατά φαντασίαν ασθενής. Δύσκολο πρόβλημα, το άγχος και η κατάθλιψη ειδικά στους καιρούς που ζούμε είναι έντονα και μη μετρήσιμα- δεν υπάρχει αγχόμετρο- και η θεραπεία συζητήσιμη, ούτε και θέλουμε να δώσουμε ψυχοφάρμακα για μία διαταραχή της περιόδου. Είναι αλήθεια πάντως ότι ο εγκέφαλος ερμηνεύει το στρες σαν απειλή για τον οργανισμό και, όπως λέω στις ασθενείς μου, «κατεβάζει τα ρολά», σταματάει ωορρηξία και περίοδο, η γυναίκα «κινδυνεύει», δεν είναι καιρός για να χάνει αίμα και να μένει έγκυος. Η περίοδος μπορεί λοιπόν να σταματήσει εντελώς ή να είναι ακατάστατη.

 

Δεύτερο σύνηθες αίτιο είναι στις νέες κοπέλες αυτό που λέμε πολυκυστικές ωοθήκες (αφορά το15-20% των γυναικών εφηβικής-μετεφηβικής ηλικίας). Είναι ορμονική διαταραχή των ωοθηκών, που επηρεάζει ωορρηξία και ρυθμικότητα κύκλου και λόγω αύξησης των ανδρογόνων, μπορεί να προκαλέσει ακμή και τριχοφυΐα. Προσθέστε το stress– εξετάσεις σε σχολεία και πανεπιστήμια και όλα τα προβλήματα της εφηβείας και το πρόβλημα μεγαλώνει.

 

Tρίτο αίτιο, στις μεγαλύτερες γυναίκες, αυτό που λέμε κλιμακτήριο. Εδώ υπάρχει μία παρεξήγηση, κλιμακτήριος δεν είναι η οριστική παύση της περιόδου, δηλαδή η εμμηνόπαυση. Κλιμακτήριος είναι η κλιμακωτή, σταδιακή διαδικασία έκπτωσης της ωοθηκικής λειτουργίας που διαρκεί από 2 έως και 10 χρόνια πριν την εμμηνόπαυση. Όταν λοιπόν μία 45χρονη έχει διαταραχή κύκλου, της λέω ότι οφείλεται στην κλιμακτήριο, αυτή συνήθως αντιδρά: «Από τώρα γιατρέ, κλιμακτήριο;» – εννοεί στο μυαλό της την εμμηνόπαυση, δεν επίκειται απαραίτητα η εμμηνόπαυση αλλά ο κύκλος έχει κάθε λόγο να μην κάνει τακτικές ωορρηξίες και να διαταράσσεται.

 

Αυτά τα ολίγα για ένα πολύ σύνθετο κεφάλαιο της ιατρικής που έχει ακόμα αρκετά σκοτεινά σημεία προς επίλυση. Η γυναικολογική ενδοκρινολογία και η ρύθμιση του κύκλου είναι ένα εξαιρετικά γοητευτικό θέμα με πολλές λεπτές παραμέτρους. Μελετώντας το, θαυμάζεις την πολυπλοκότητα του ανθρώπινου οργανισμού και ειδικά της γυναίκας (στον άνδρα η ορμονική ρύθμιση της αναπαραγωγής είναι γελοιωδώς απλή) και έπαιξε αυτό ειλικρινά μεγάλο ρόλο στην απόφαση μου για την ειδικότητα της γυναικολογίας. 

Bartholin’s cyst – a cause for vulvar discomfort

Bartholin’s cyst – a cause for vulvar discomfort

Near the introitus (that is, the opening of the vagina, but we need to talk in proper medical terms, this is not a cosmopolitan blog…), there are two glands, one on each side, just behind the labia. They are called Bartholin glands, named after a Danish anatomist, Caspar Bartholin in the 17th century.

 

They are small, you cannot palpate them and they produce a thick secretion, in order to lubricate and protect the lining of the vagina. They were thought to be related to lubrication during sexual arousal but, alas, their contribution is minimal. The glandular fluid enters the vaginal epithelium through a narrow tube, the duct.

 

Occasionally, for unknown reasons, the duct will get blocked and the sticky fluid will accumulate within the gland and the gland will  become swollen. This is a bartholin cyst, and it affects 2% of women, mostly aged between 20 and 30. It may be asymptomatic, with just a local swelling and minor discomfort. If the cyst becomes infected, it then becomes an abscess, very tender indeed, the patient may find it difficult to walk and it needs urgent treatment.

 

It is not related to sexual intercourse and don’t blame your partner for transmitting the infection- there are many other reasons to blame your partner but not Bartholin issues.

It is equally not related to poor hygiene, tight underwear, sweating, swimming, the duct somehow decides to block itself and there is nothing you can do to prevent it from happening- frequent question when someone already suffered from one gland and wishes to avoid trouble from the other side in the future.

 

We tend to give a short course of antibiotic when a cyst appear, to prevent infection and this may delay the process but eventually things will get worse. The cyst will need to be drained and ideally a new duct should be surgically created. This procedure is called marsupialisation ( from Latinmarsūpium, from Ancient Greek μαρσίππιον (marsippion), diminutive of μάρσιπος (marsipos, pouch))– yes, blame the Greeks for everything…  This is a minor operation, it needs anaesthetic and it involves exteriorisation of the gland internal to the vaginal lining so that the fluid will readily be expelled in the future.

 

It is therefore a rather nasty situation but it is benign and will not affect your future sex life or fertility. Having said that, in older women (above the age of 40) we have the extremely rare bartholin gland cancer, so all labial swellings should be reviewed by a gynaecologist.

 

To summarise, when in pain, see your doctor and blame Caspar Bartholin …   

Βακτηριακή μη ειδική κολπίτις- αιμόφιλος/Gardnerella Vaginalis

Βακτηριακή μη ειδική κολπίτις- αιμόφιλος/Gardnerella Vaginalis

Βακτηριακή μη ειδική κολπίτις- (Bacterial Vaginosis) -ελάχιστα γνωστή, εξαιρετικά συχνή μορφή κολπίτιδας

Tα χαρακτηριστικά ‘clue cells’ όπως ανιχνεύονται στο μικροσκόπιο, ενδεικτικά της συγκεκριμένης κολπίτιδας

 

 

  • Πρόκειται για συχνή πράγματι μορφή κολπίτιδας.
  • Σχετίζεται με σεξουαλική δραστηριότητα (τα συμπτώματα είναι εντονότερα μετά την επαφή) αλλά δε φαίνεται να μεταδίδεται μεταξύ των συντρόφων.
  • Προκαλείται από μικρόβια που έτσι κι αλλιώς υπάρχουν στον κόλπο, δεν ενοχοποιούμε λοιπόν συντρόφους, πετσέτες και τουαλέτες.
  • Εκδηλώνεται με αυξημένα κολπικά υγρά, χαρακτηριστικά δύσοσμα, θυμίζει έντονα μυρωδιά ψαρίλας. Δεν έχει καμία σχέση με κακή προσωπική υγιεινή. Το σύνηθες σενάριο αφορά μία γυναίκα με αυξημένα υγρά που δεν γίνεται καλά αν και «αυτοσχεδιάζει», παίρνοντας κολπικά υπόθετα κατά των μυκήτων ή Betadine και τελικά απελπισμένη έρχεται στο γιατρό.
  • Δεν προκαλεί συνήθως κνησμό όπως κάνουν οι μύκητες, ενώ οι μύκητες δεν προκαλούν δυσοσμία, έτσι μπορείτε να υποψιαστείτε ότι δεν πρόκειται για απλά μία ακόμα μυκητίαση.
  • Δεν είναι ένα μικρόβιο αλλά πολλά που συνεργάζονται και προκαλούν ένα αναερόβιο, αλκαλικό περιβάλλον στον κόλπο ( ακούγεται παράξενο, αλλά το υγιές περιβάλλον του κόλπου είναι όξινο). Τα μικρόβια είναι πράγματι πολλά- Gardnerella vaginalis, Ureoplasma, Mycoplasma, Mobiluncus, Bacteroides και τουλάχιστον άλλα πέντε είδη λιγότερο γνωστά. Το πιο σύνηθες είναι η Gardnerella, ή αιμόφιλος του κόλπου. Εδώ μπερδεύονται τα πράγματα, η καλλιέργεια μπορεί να δείξει παρουσία αιμόφιλου (που έτσι κι αλλιώς δικαιούται να υπάρχει στη χλωρίδα του κόλπου) αλλά να μην υφίσταται η σύνθετη εικόνα του bacterial vaginosis οπότε δεν χρειάζεται θεραπεία.
  • Δεν είναι λοιπόν ακριβώς μόλυνση από ένα μικρόβιο, μία κολπίτις, αλλά διαταραχή του περιβάλλοντος, για αυτό και στα αγγλικά δε λέγεται vaginitis, δηλαδή κολπίτις αλλά χρησιμοποιείται ο ασαφής όρος vaginosis που μεταφράζεται στο αδόκιμο «κόλπωση».
  • Δεν προκαλεί μεγαλύτερη βλάβη στη γενικότερη υγεία ή τη γονιμότητα, πέραν των ενοχλητικών συμπτωμάτων.
  • Στον άνδρα δεν προκαλεί ιδιαίτερα συμπτώματα ή κλινική εικόνα.
  • Πρόσφατα έχει αποδειχθεί ότι η φλεγμονή αυτή κατά την κύηση ενοχοποιείται για πρόωρη ρήξη των υμένων, πρόωρο τοκετό και επιμόλυνση κατόπιν καισαρικής. Εκτός κύησης είναι αθώα φλεγμονή, στην έγκυο όμως είναι ιδιαιτέρως επικίνδυνη καθώς τα συμπτώματα είναι ασαφή και ύπουλα- όλες οι έγκυες έχουν έτσι κι αλλιώς αυξημένα κολπικά υγρά και με ιδιάζουσα οσμή.
  • Η διάγνωση τίθεται από την κλινική εικόνα, τη μέτρηση του κολπικού pH και την καλλιέργεια κολπικού υγρού.
  • Η θεραπεία είναι σχήμα αντιβίωσης- ακόμα αποτελεί αντικείμενο έρευνας αν κάνει διαφορά η ταυτόχρονη αγωγή του συντρόφου. Η χρήση προφυλακτικών φαίνεται να προστατεύει.
  • Η θεραπεία είναι αποτελεσματική αλλά παρατηρούνται σε πολλές γυναίκες συχνές υποτροπές.

Επισκληρίδιος και τοκετός

Επισκληρίδιος και τοκετός

 
Feb. 16, 2005 — Epidural analgesia does not increase rate of cesarean delivery and provides better analgesia with shorter labor than does systemic opioid analgesia, according to the results of a randomized trial published in the Feb. 17 issue of the New England Journal of Medicine. The editorialist suggests that this type of analgesia should be provided to women who desire it.
>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>> 
 
Λίγα λόγια για την επισκληρίδιο καθώς τόσα χρόνια μετά την καθιέρωση της στο χώρο της μαιευτικής αναλγησίας, με τεκμηριωμένη ασφάλεια και αποτελεσματικότητα, παραμένει άγνωστη ως μέθοδος και αντιμετωπίζεται με καχυποψία. Παρουσιάζω τα κύρια σημεία στα ελληνικά συνοδεύοντας τα με επιστημονική τεκμηρίωση στα αγγλικά από πρόσφατα άρθρα της ιατρικής βιβλιογραφίας με κυριότερο ένα άριστο review δημοσιευμένο στο  Medscape Reference: Labor and Delivery, Analgesia, Regional and Local Author: Hemant K Satpathy, MD; Chief Editor: Alex Macario, MD, MBA/ Updated: May 9, 2011, στην ιστοσελίδα: http://emedicine.medscape.com/article/149337-overview#a01
Περιγράφω όλα τα πλεονεκτήματα αλλά και όλες τις επιπλοκές, ακόμα και τις πλέον σπάνιες.
……………………………………………………………………………………………………………………………….
 
Η επισκληρίδιος είναι η αποτελεσματικότερη μέθοδος αναλγησίας στον τοκετό.
 
 Epidural analgesia is the most effective form of pain relief in labor[16, 17, 18, 19, 20, 21] and is used by most laboring women in United States.[22]
 
Η επισκληρίδιος δεν αυξάνει την πιθανότητα καισαρικής.
 
 The rate of cesarean delivery remains unchanged.[51]
 
 Δεν βλάπτει το μωρό, αντιθέτως σε συνθήκες επείγουσας καισαρικής του κάνει καλό.
 
 Infant outcome: No difference is observed in 5-minute Apgar score < 7.  No difference is observed in cord blood pH level.
Besides providing analgesia in labor, regional analgesia may facilitate atraumatic vaginal delivery of twins, preterm neonates, and neonates with breech presentation. General Anesthesia Increases Adverse Outcomes in Urgent Cesarean Delivery CME News Author: Ricki Lewis, PhD CME Author: Laurie Barclay, MD CME Released: 07/05/2012; Valid for credit through 07/05/2013
Babies exposed to GA during urgent delivery by cesarean delivery are more likely to experience adverse outcomes than those exposed only to RA, according to a study published online June 8 in the Australian and New Zealand Journal of Obstetrics and Gynaecology.

 Past studies have indicated that RA is safer for the mother than GA, but anesthesiologists must consider the benefit of GA in shortening labor, the authors write. This study indicates that RA is associated with better outcomes for the neonate, and therefore may be less risky than GA for this reason.

Μπορεί να προκαλέσει παροδική υπόταση στη έγκυο.
 
 Cardiovascular toxicity may include hypertension, tachycardia, cardiac arrhythmia, cardiac arrest, or (commonly) hypotension.
Hypotension, a common complication, develops soon after injection of local anesthetics. Because of the speed of the onset of regional block, it is seen more often with spinal block (25-67%) than with epidural block (8.5-9% in women with prior hydration or fluid bolus; 28-31% in women without prehydration).[21, 31, 32, 33, 34] In patients with diminished intravascular volume (eg, preeclampsia, antepartum bleeding, dehydration) regional block is more highly associated with hypotension. Use of opioids alone usually does not produce hypotension. Recent use of ultra low dose of local anesthetics has lowered the incidence of hypotension.[35]
 
Βοηθάει την αιμοδυναμική ισορροπία της εγκύου με προεκλαμψία ή άλλες ιατρικές επιπλοκές.
 
It also helps control blood pressure in women with preeclampsia by alleviating labor pain, and it blunts the hemodynamic effects of uterine contractions and the associated pain response in patients with other medical complications.
 
Μπορεί να γίνει νωρίς στον τοκετό χωρίς αυτό να επηρεάσει την εξέλιξη του.
 
Delaying the administration of epidural analgesia until labor is well established is reasonable. However, withholding analgesia until the patient has achieved an arbitrary cervical dilatation during the first stage of labor is unnecessary. In fact, timing of epidural placement has no effect on cesarean rate, fetal malposition, or forceps delivery.[27, 28]
 
Ο παροδικός πονοκέφαλος μετά την επισκληρίδιο είναι η πιο συνηθισμένη επιπλοκή, σε ποσοστό 2-3%.
 
Postdural puncture headache (PDPH) most likely results from cerebral vasodilatation or from the traction of cranial structures due to leakage of cerebrospinal fluid from the site of dural puncture. It occurs with similar frequency with each method of analgesia (spinal block, 1.5-3%; epidural block, 2%; combined spinal/epidural [CSE], 1-2.8%).
 
Μπορεί να προκαλέσει παροδική κατακράτηση ούρων και επίσχεση.
 
Urinary retention during labor is not uncommon, but it appears to be more likely with regional analgesia.[58] Patients in labor and postpartum should be observed for possible bladder distension, particularly when associated with suprapubic pain during uterine contraction. Urinary retention during labor is treated with catheterization
 
Ο παροδικός πυρετός αποτελεί μια επίσης επιπλοκή της επισκληριδίου.
  • Fever, in association with epidurals,[53, 54]is seen more often in nulliparous women (19% of nulliparous women, 1% of multiparous women).[55]
    The incidence is nearly 24% per some studies.[55]
    The odds ratio of fever incidence is 5.6. The association of fever with epidural analgesia is complex. Some authors attribute it to placental infection, whereas others believe it to be noninfectious.  
  • Both randomized and observational studies have demonstrated that the neonates of women who received epidural analgesia are more likely to be evaluated and treated with antibiotics because of concern about infection.
    [56]
     From Medscape Education Clinical Briefs
  • Epidural Anesthesia Does Not Increase Maternal Temperature During Labor CME News Author: Lara C. Pullen, PhD
    CME Author: Charles P. Vega, MD CME Released: 08/07/2012; Valid for credit through 08/07/2013
Ο κνησμός, η ναυτία και ο εμετός είναι επίσης επιπλοκές της επισκληριδίου.
  • Pruritus is a commonly seen with regional opioid administration. It is more likely to occur with spinal or CSE block (41-85%) than with epidural block alone (1.3-26%).
    • The etiology appears to be modulation of nociceptive reception, not histamine release. Thus, treatment with antihistamines such as diphenhydramine is not indicated, although antihistamines are often used for soporific effects.
  • Nausea and vomiting occur commonly in laboring patients as an accompaniment of visceral pain.
    • Neuroaxial analgesia block effectively diminishes or eliminates this visceral pain but can also precipitate nausea and vomiting. The mechanism is a decrease in blood pressure affecting the area postrema in the medulla or the cephalad spread of opioids to chemoreceptor trigger zone.
 Η επισκληρίδιος μπορεί να προκαλέσει παροδική βραδυκαρδία στο έμβρυο.
  • Fetal bradycardia occurs in 8% of cases.
    • Fetal bradycardia after induction of regional analgesia may result from decreased cardiac output, decreased uterine perfusion, or uterine tetany caused by maternal hypotension.[52]
       
Προοπτικές μελέτες δείχνουν ότι η επισκληρίδιος δεν αυξάνει την πιθανότητα για χρόνιο πόνο στη μέση
    • Chronic back pain has been shown to be associated with epidural analgesia in retrospective studies.[41] On the contrary, prospective cohort studies and one small, randomized controlled trial have found no significant association.[42, 43, 44, 45, 46, 47, 48]
    • Local tenderness at the site of epidural or spinal placement and transient backache are relatively common, particularly if placement of the block was difficult. This usually clears within several days to 3 weeks and may be related to superficial irritation of the skin or periosteal irritation or damage.
    • Postpartum backache may also be related to hormonal changes, softening of maternal ligaments, and mechanical changes (eg, exaggerated lumber lordosis, maternal weight gain).
    • Although short-term back pain is common, it does not appear to be related to the use of regional analgesia. Similarly, no causal relationship exists between the use of epidural analgesia and the development of long-term postpartum backache.
Η επισκληρίδιος καθυστερεί κατά 30 λεπτά το πρώτο στάδιο (μέχρι την τελεία διαστολή) και κατά 15 λεπτά το δεύτερο στάδιο του τοκετού, αυξάνοντας έτσι σε μικρό βαθμό την πιθανότητα χρήσης εμβρυουλκίας.
  • Labor is slightly prolonged with epidural analgesia.[16, 21, 49, 50]
    • The first stage is prolonged by nearly 30 minutes, and the second stage by 15 minutes.
    • The prolongation of the second stage of labor increases the need for instrumental delivery (odds ratio [OR], 2.1).
      [51]
      However, the reason for this increase with epidural remains unexplained. The most likely explanations include motor blockade preventing the mother from pushing, a lower threshold for instrumental delivery, and an association of higher frequency of persistent occipitoposterior presentation.
      [2]
      The rate of cesarean delivery remains unchanged.[51]
Η επισκληρίδιος δεν επηρεάζει αρνητικά τη γαλακτοφορία και το θηλασμό.
  • Breastfeeding success does not depend on the use of regional analgesia.[3, 57]
Μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, όπως ζάλη, εμβοές, μεταλλική γεύση, μούδιασμα της γλώσσας και του στόματος, ψευδή ομιλία, παράξενη συμπεριφορά, διέγερση, απώλεια συνείδησης, ευτυχώς σπανιότατα και παροδικά.
  • Central nervous system toxicity may include dizziness, tinnitus, metallic taste, numbness of tongue and mouth, slurred speech, bizarre behavior, muscle fasciculation and excitation, convulsion, or loss of consciousness.
Μπορεί να αποτύχει σαν μέθοδος και η επίτοκος να συνεχίζει να πονάει σε ποσοστό 2-5%.
  • Inadequate or failed block happens more often with epidural than spinal block. The failure rate is as high as 2-5%. In 10-15% of cases, the pain relief is incomplete.[59] The high failure rate may be related to the inexperience of practitioners or rapid progression of labor.
Μπορεί επίσης να προκαλέσει αναλγησία σε μεγαλύτερη έκταση, βάθος και διάρκεια και το μούδιασμα να αργήσει να υποχωρήσει.
  • Dense or prolonged epidural block can occur rarely after long continuous infusions or repeated bolus dosing.
    • The increasing use of dilute local anesthetics has decreased the incidence of prolonged or dense block. The resulting significant motor blockade can be bothersome to the patient and the nursing staff. This may also make the voluntary maternal expulsive efforts more difficult during the second stage of labor and lead to prolonged epidural blocks in the postpartum period, particularly if epinephrine is added to the anesthetic solution.
References
  1. Hawkins JL, Beaty BR, Gibbs CP. Update on U.S. OB anesthesia practice. American Society of Anesthesiologists 1999 annual meeting. Dallas, Texas, USA. October 9-13, 1999. Anesthesiology. 1999;91(3A Suppl):A1060 abstract.
  2. ACOG Committee Opinion number 269 February 2002. Analgesia and cesarean delivery rates. American College of Obstetricians and Gynecologists. Obstet Gynecol. Feb 2002;99(2):369-70. [Medline].
  3. Goetzl LM. ACOG Practice Bulletin. Clinical Management Guidelines for Obstetrician-Gynecologists Number 36, July 2002. Obstetric analgesial and anesthesia. Obstet Gynecol. Jul 2002;100(1):177-91. [Medline].
  4. Report of the National High Blood Pressure Education Program Working Group on High Blood Pressure in Pregnancy. Am J Obstet Gynecol. Jul 2000;183(1):S1-S22. [Medline].
  5. Beilin Y, Zahn J, Comerford M. Safe epidural analgesia in thirty parturients with platelet counts between 69,000 and 98,000 mm(-3). Anesth Analg. Aug 1997;85(2):385-8. [Medline].
  6. Sharma SK, Philip J, Whitten CW, et al. Assessment of changes in coagulation in parturients with preeclampsia using thromboelastography. Anesthesiology. Feb 1999;90(2):385-90. [Medline].
  7. Rasmus KT, Rottman RL, Kotelko DM, et al. Unrecognized thrombocytopenia and regional anesthesia in parturients: a retrospective review. Obstet Gynecol. Jun 1989;73(6):943-6. [Medline].
  8. Horlocker TT, Wedel DJ, Benzon H, et al. Regional anesthesia in the anticoagulated patient: defining the risks (the second ASRA Consensus Conference on Neuraxial Anesthesia and Anticoagulation). Reg Anesth Pain Med. May-Jun 2003;28(3):172-97. [Medline].
  9. Albright GA. Cardiac arrest following regional anesthesia with etidocaine or bupivacaine. Anesthesiology. Oct 1979;51(4):285-7. [Medline].
  10. Aberg G. Toxicological and local anaesthetic effects of optically active isomers of two local anaesthetic compounds. Acta Pharmacol Toxicol (Copenh). 1972;31(4):273-86. [Medline].
  11. Capogna G, Celleno D, Fusco P, et al. Relative potencies of bupivacaine and ropivacaine for analgesia in labour. Br J Anaesth. Mar 1999;82(3):371-3. [Medline].
  12. Polley LS, Columb MO, Naughton NN, et al. Relative analgesic potencies of ropivacaine and bupivacaine for epidural analgesia in labor: implications for therapeutic indexes. Anesthesiology. Apr 1999;90(4):944-50. [Medline].
  13. Zaric D, Christiansen C, Pace NL, et al. Transient neurologic symptoms after spinal anesthesia with lidocaine versus other local anesthetics: a systematic review of randomized, controlled trials. Anesth Analg. Jun 2005;100(6):1811-6. [Medline].
  14. Calimaran AL, Strauss-Hoder TP, Wang WY, et al. The effect of epidural test dose on motor function after a combined spinal-epidural technique for labor analgesia. Anesth Analg. Apr 2003;96(4):1167-72, table of contents. [Medline].
  15. Practice guidelines for obstetric anesthesia: an updated report by the American Society of Anesthesiologists Task Force on Obstetric Anesthesia. Anesthesiology. Apr 2007;106(4):843-63. [Medline].
  16. Ramin SM, Gambling DR, Lucas MJ, et al. Randomized trial of epidural versus intravenous analgesia during labor. Obstet Gynecol. Nov 1995;86(5):783-9. [Medline].
  17. Thorp JA, Hu DH, Albin RM, et al. The effect of intrapartum epidural analgesia on nulliparous labor: a randomized, controlled, prospective trial. Am J Obstet Gynecol. Oct 1993;169(4):851-8. [Medline].
  18. Chestnut DH, McGrath JM, Vincent RD Jr, et al. Does early administration of epidural analgesia affect obstetric outcome in nulliparous women who are in spontaneous labor?. Anesthesiology. 1994;80:1993-2000.
  19. Chestnut DH, Vincent RD Jr, McGrath JM, et al. Does early administration of epidural analgesia affect obstetric outcome in nulliparous women who are receiving intravenous oxytocin?. Anesthesiology. Jun 1994;80(6):1193-200. [Medline].
  20. Bofill JA, Vincent RD, Ross EL, et al. Nulliparous active labor, epidural analgesia, and cesarean delivery for dystocia. Am J Obstet Gynecol. Dec 1997;177(6):1465-70. [Medline].
  21. Sharma SK, Sidawi JE, Ramin SM, et al. Cesarean delivery: a randomized trial of epidural versus patient-controlled meperidine analgesia during labor. Anesthesiology. Sep 1997;87(3):487-94. [Medline].
  22. Hawkins JL, Gibbs CP, Orleans M, et al. Obstetric anesthesia work force survey, 1981 versus 1992. Anesthesiology. Jul 1997;87(1):135-43. [Medline].
  23. Ledin Eriksson S, Gentele C, Olofsson CH. PCEA compared to continuous epidural infusion in an ultra-low-dose regimen for labor pain relief: a randomized study. Acta Anaesthesiol Scand. Oct 2003;47(9):1085-90. [Medline].
  24. van der Vyver M, Halpern S, Joseph G. Patient-controlled epidural analgesia versus continuous infusion for labour analgesia: a meta-analysis. Br J Anaesth. Sep 2002;89(3):459-65. [Medline].
  25. Pickering AE, Parry MG, Ousta B, et al. Effect of combined spinal-epidural ambulatory labor analgesia on balance. Anesthesiology. Aug 1999;91(2):436-41. [Medline].
  26. Cohen SE, Yeh JY, Riley ET, et al. Walking with labor epidural analgesia: the impact of bupivacaine concentration and a lidocaine-epinephrine test dose. Anesthesiology. Feb 2000;92(2):387-92. [Medline].
  27. [Best Evidence] Wong CA, Scavone BM, Peaceman AM, et al. The risk of cesarean delivery with neuraxial analgesia given early versus late in labor. N Engl J Med. Feb 17 2005;352(7):655-65. [Medline].
  28. [Best Evidence] Ohel G, Gonen R, Vaida S, et al. Early versus late initiation of epidural analgesia in labor: does it increase the risk of cesarean section? A randomized trial. Am J Obstet Gynecol. Mar 2006;194(3):600-5. [Medline].
  29. Roberts CL, Torvaldsen S, Cameron CA, et al. Delayed versus early pushing in women with epidural analgesia: a systematic review and meta-analysis. BJOG. Dec 2004;111(12):1333-40. [Medline].
  30. Jaime F, Mandell GL, Vallejo MC, et al. Uniport soft-tip, open-ended catheters versus multiport firm-tipped close-ended catheters for epidural labor analgesia: a quality assurance study. J Clin Anesth. Mar 2000;12(2):89-93. [Medline].
  31. Vercauteren MP, Coppejans HC, Hoffmann VH, et al. Prevention of hypotension by a single 5-mg dose of ephedrine during small-dose spinal anesthesia in prehydrated cesarean delivery patients. Anesth Analg. Feb 2000;90(2):324-7. [Medline].
  32. Park GE, Hauch MA, Curlin F, et al. The effects of varying volumes of crystalloid administration before cesarean delivery on maternal hemodynamics and colloid osmotic pressure. Anesth Analg. Aug 1996;83(2):299-303. [Medline].
  33. Fong J, Gurewitsch ED, Press RA, et al. Prevention of maternal hypotension by epidural administration of ephedrine sulfate during lumbar epidural anesthesia for cesarean section. Am J Obstet Gynecol. Oct 1996;175(4 Pt 1):985-90. [Medline].
  34. Brizgys RV, Dailey PA, Shnider SM, et al. The incidence and neonatal effects of maternal hypotension during epidural anesthesia for cesarean section. Anesthesiology. Nov 1987;67(5):782-6. [Medline].
  35. Breen TW, Shapiro T, Glass B, et al. Epidural anesthesia for labor in an ambulatory patient. Anesth Analg. Nov 1993;77(5):919-24. [Medline].
  36. Norris MC, Grieco WM, Borkowski M, et al. Complications of labor analgesia: epidural versus combined spinal epidural techniques. Anesth Analg. Sep 1994;79(3):529-37. [Medline].
  37. Norris MC, Leighton BL, DeSimone CA. Needle bevel direction and headache after inadvertent dural puncture. Anesthesiology. May 1989;70(5):729-31. [Medline].
  38. Vallejo MC, Mandell GL, Sabo DP, et al. Postdural puncture headache: a randomized comparison of five spinal needles in obstetric patients. Anesth Analg. Oct 2000;91(4):916-20. [Medline].
  39. Duffy PJ, Crosby ET. The epidural blood patch. Resolving the controversies. Can J Anaesth. Sep 1999;46(9):878-86. [Medline].
  40. Safa-Tisseront V, Thormann F, Malassine P, et al. Effectiveness of epidural blood patch in the management of post-dural puncture headache. Anesthesiology. Aug 2001;95(2):334-9. [Medline].
  41. MacArthur C, Lewis M, Knox EG, et al. Epidural anaesthesia and long term backache after childbirth. BMJ. Jul 7 1990;301(6742):9-12. [Medline].
  42. Breen TW, Ransil BJ, Groves PA, et al. Factors associated with back pain after childbirth. Anesthesiology. Jul 1994;81(1):29-34. [Medline].
  43. Russell R, Dundas R, Reynolds F. Long term backache after childbirth: prospective search for causative factors. BMJ. Jun 1 1996;312(7043):1384-8. [Medline].
  44. Macarthur A, Macarthur C, Weeks S. Epidural anaesthesia and low back pain after delivery: a prospective cohort study. BMJ. Nov 18 1995;311(7016):1336-9. [Medline].
  45. Macarthur AJ, Macarthur C, Weeks SK. Is epidural anesthesia in labor associated with chronic low back pain? A prospective cohort study. Anesth Analg. Nov 1997;85(5):1066-70. [Medline].
  46. Howell CJ, Kidd C, Roberts W, et al. A randomised controlled trial of epidural compared with non-epidural analgesia in labour. BJOG. Jan 2001;108(1):27-33. [Medline].
  47. Howell CJ, Dean T, Lucking L, et al. Randomised study of long term outcome after epidural versus non-epidural analgesia during labour. BMJ. Aug 17 2002;325(7360):357. [Medline].
  48. Loughnan BA, Carli F, Romney M, et al. Epidural analgesia and backache: a randomized controlled comparison with intramuscular meperidine for analgesia during labour. Br J Anaesth. Sep 2002;89(3):466-72. [Medline].
  49. Gambling DR, Sharma SK, Ramin SM, et al. A randomized study of combined spinal-epidural analgesia versus intravenous meperidine during labor: impact on cesarean delivery rate. Anesthesiology. Dec 1998;89(6):1336-44. [Medline].
  50. Halpern SH, Leighton BL, Ohlsson A, et al. Effect of epidural vs parenteral opioid analgesia on the progress of labor: a meta-analysis. JAMA. Dec 23-30 1998;280(24):2105-10. [Medline].
  51. Anim-Somuah M, Smyth R, Howell C. Epidural versus non-epidural or no analgesia in labour. Cochrane Database Syst Rev. Oct 19 2005;CD000331. [Medline].
  52. Kreiser D, Katorza E, Seidman DS, et al. The effect of ephedrine on intrapartum fetal heart rate after epidural analgesia. Obstet Gynecol. Dec 2004;104(6):1277-81. [Medline].
  53. Fusi L, Steer PJ, Maresh MJ, et al. Maternal pyrexia associated with the use of epidural analgesia in labour. Lancet. Jun 3 1989;1(8649):1250-2. [Medline].
  54. Camann WR, Hortvet LA, Hughes N, et al. Maternal temperature regulation during extradural analgesia for labour. Br J Anaesth. Nov 1991;67(5):565-8. [Medline].
  55. Philip J, Alexander JM, Sharma SK, et al. Epidural analgesia during labor and maternal fever. Anesthesiology. May 1999;90(5):1271-5. [Medline].
  56. Lieberman E, Lang JM, Frigoletto F Jr, et al. Epidural analgesia, intrapartum fever, and neonatal sepsis evaluation. Pediatrics. Mar 1997;99(3):415-9. [Medline].
  57. Beilin Y, Bodian CA, Weiser J, et al. Effect of labor epidural analgesia with and without fentanyl on infant breast-feeding: a prospective, randomized, double-blind study. Anesthesiology. Dec 2005;103(6):1211-7. [Medline].
  58. Mayberry LJ, Clemmens D, De A. Epidural analgesia side effects, co-interventions, and care of women during childbirth: a systematic review. Am J Obstet Gynecol. May 2002;186(5 Suppl Nature):S81-93. [Medline].
  59. Beilin Y, Zahn J, Bernstein HH, et al. Treatment of incomplete analgesia after placement of an epidural catheter and administration of local anesthetic for women in labor. Anesthesiology. Jun 1998;88(6):1502-6. [Medline].
  60. Goetzl LM. ACOG Practice Bulletin. Clinical Management Guidelines for Obstetrician-Gynecologists Number 36, July 2002. Obstetric analgesial and anesthesia. Obstet Gynecol. Jul 2002;100(1):177-91. [Medline].

Βιταμίνη D και εγκυμοσύνη

Βιταμίνη D και εγκυμοσύνη

Βιταμίνη D και εγκυμοσύνη

Η βιταμίνη D προσλαμβάνεται από τις τροφές, πλούσια πηγή είναι τα λιπαρά ψάρια (σολομός, ρέγγες, σαρδέλες) και τα αυγά, κύρια όμως πηγή είναι η παραγωγή από το ανθρώπινο σώμα, μέσω της πρόσληψης υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας από το δέρμα.

Είναι γεγονός ότι μεγάλο μέρος του πληθυσμού έχει χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D παρόλο που ζούμε σε χώρα με ήλιο. Μεγαλύτερο κίνδυνο έχουν οι παχύσαρκες γυναίκες, οι χορτοφάγοι, αυτές με σκούρο μελαχρινό δέρμα, όσες δεν εκτίθενται στον ήλιο ή μόνιμα βάζουν αντηλιακό με υψηλό δείκτη προστασίας.

Επαρκή επίπεδα της βιταμίνης βοηθούν στη σωστή οστική ανάπτυξη του βρέφους και μειώνει τον κίνδυνο άσθματος και διαβήτη στην παιδική ηλικία.

Πληθώρα πρόσφατων μελετών περιγράφουν μείωση του κινδύνου πρόωρου τοκετού, υπέρτασης και προεκλαμψίας, διαβήτη κύησης, αυτισμού του παιδιού:

Vitamin D Deficiency in Pregnancy Linked to Low Birth Weight Vitamin D levels in early pregnancy are closely related to birth weight, head circumference, and ponderal index, but not placental growth, in term infants.   News, Medscape Medical News, December 2012

Maternal Serum Levels of 25-Hydroxy-Vitamin D During Pregnancy and Risk of Type 1 Diabetes in the OffspringDo higher maternal vitamin D levels protect children from developing type 1 diabetes? … 1 diabetes after intake of vitamin D supplements during … Journal Article, Diabetes, January 2012

More Evidence Vitamin D May Reduce Autism Risk… in the US living in states with higher levels of UVB exposure are much less likely to develop autism than those living in states with lower UVB levels.   News, Medscape Medical News, December 2012

 

Το Βρετανικό Κολέγιο Μαιευτήρων Γυναικολόγων προτείνει επίσημα την κάλυψη του πληθυσμού με μικρή δόση βιταμίνης D:

www.rcog.org.uk/files/rcog-corp/SACPaper16VitaminSupplementation.pdf

http://www.rcog.org.uk/what-we-do/campaigning-and-opinions/statement/rcog-statement-vitamin-d-supplementation-pregnant-wome

Το Αμερικανικό Κολέγιο Μαιευτήρων Γυναικολόγων είναι σαφώς πιο επιφυλακτικό.

Δεν προτείνει ακόμα τη συνταγογράφηση βιταμίνης σε όλες τις εγκύους ούτε έλεγχο των επιπέδων στο αίμα, παρά μόνο στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Οι συνιστώμενες δόσεις χορήγησης είναι 1000-2000 μονάδες την ημέρα και σίγουρα όχι μεγαλύτερη.

http://journals.lww.com/greenjournal/Citation/2011/07000/Committee_Opinion_No__495__Vitamin_D__Screening.32.aspx

Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ακόμα πιο επιφυλακτική πρόσφατα ανακοίνωσε ότι δε φαίνεται να υπάρχει ευεργετικός ρόλος για την προεκλαμψία και το διαβήτη κύησης:

http://www.who.int/elena/titles/vitamind_pregnancy/en/index.html

…και, για πολύ ψαγμένους, η Βιβλιοθήκη Cochrane, το Ευαγγέλιο ημών των ιατρών για τις αξιόλογες μελέτες και τα αξιόπιστα συμπεράσματα, σε ανάλυση της βιβλιογραφίας αναφέρει ότι καμία ευνοϊκή δράση δεν έχει αποδειχθεί:

http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/14651858.CD008873.pub2/abstract;jsessionid=3B695F5B00CE4F9EFE36124C3E5AADAC.d02t03

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

  • Προφανώς υπάρχει αυξημένη ανάγκη πρόσληψης στην κύηση και υφίσταται κάποια ευεργετική δράση για την έγκυο και το έμβρυο
  • Μπορείτε άνετα να παίρνετε τη χαμηλή δόση των 600 μονάδων που υπάρχουν στα συνήθη βιταμινούχα σκευάσματα.
  • Αν ανήκετε σε ομάδα κινδύνου, ελέγχουμε τα επίπεδα στο αίμα (25υδροξυ-βιταμίνη D) και άφοβα δίνουμε μεγαλύτερη δόση για να διορθώσουμε το έλλειμμα.
  • Προφανώς η βιταμίνη D δεν είναι πανάκεια, μην πανικοβάλλεστε αν τυχόν δεν πήρατε στην εγκυμοσύνη σας και μην ξεχνάτε ότι δυστυχώς στην ιατρική υπάρχουν παροδικές «μόδες» και παράλληλα αναπτυσσόμενες βιομηχανίες εξετάσεων και φαρμάκων. Περιμένουμε περισσότερες μελέτες και επίσημη τεκμηρίωση από τα επίσημα κέντρα λήψης αποφάσεων και δεν κάνουμε βιαστικές κινήσεις, ειδικά στο ευαίσθητο κεφάλαιο τη εγκυμοσύνης.

Η Βίβλος της Εγκυμοσύνης, ένας πλήρης οδηγός

Η Βίβλος της Εγκυμοσύνης, ένας πλήρης οδηγός

Η ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ

Χρήσιμο και φιλικό προς τον αναγνώστη βιβλίο, τόσο πλήρες και ολοκληρωμένο που του αξίζει το πομπώδες όνομα “Βίβλος”. Απόλαυσα την επιστημονική του επιμέλεια αν και χρειάστηκε να προσαρμόσω αρκετά κεφάλαια από την αγγλική στην ελληνική πραγματικότητα. Προφανώς το συστήνω ανεπιφύλακτα και το προσφέρω στις έγκυες που επισκέπτονται το ιατρείο μας. Ας το διαφημίσω λοιπόν κι εγώ με τη σειρά μου αν και έχει τα τελευταία χρόνια εισπράξει εξαιρετικές κριτικές. Σας παραπέμπω στην ιστοσελίδα του εκδότη και τα σχετικά σχόλια των αναγνωστριών:

http://www.psichogios.gr/site/Books/show?cid=22014

Ένας πλήρης και λεπτομερής οδηγός για το πιο σημαντικό γεγονός στη ζωή μιας γυναίκας! Συμπυκνώνοντας την πείρα μιας ομάδας ειδικών υπό την καθοδήγηση ενός μαιευτήρα, το βιβλίο αυτό περιλαμβάνει αξιόπιστες συμβουλές για όλα τα θέματα της εγκυμοσύνης, από την προγεννητική φροντίδα μέχρι τις ανάγκες του νεογέννητου, τρισδιάστατες φωτογραφίες που απεικονίζουν την ανάπτυξη του εμβρύου από εβδομάδα σε εβδομάδα, αλλά και ένα κεφάλαιο ειδικά αφιερωμένο στους μπαμπάδες, με σκοπό να τους προετοιμάσει για την εγκυμοσύνη και όσα επακολουθούν. Κατά τη διάρκεια των επόμενων εννέα συναρπαστικών μηνών, Η ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ θα σας βοηθήσει να εξασφαλίσετε άριστη υγεία και ευεξία, και να προσφέρετε στο μωρό σας το καλύτερο δυνατό ξεκίνημα στη ζωή.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ – ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

10 ΓΝΩΜΕΣ ΚΡΙΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ βαθμολογία αναγνωστών : 5/5

  • avatar

    Σοφια Ανδρουλακη Κανακη

    Βαθμολογία : 5/5

    Ο πιο σωστός, κατανοητός και λεπτομερής οδηγός για νέες έγκυες και μαμάδες!!!

  • avatar

    ΕΙΡΗΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΗ

    Βαθμολογία : 5/5

    Φανταστικό βιβλίο που σε ενημερώνει για πολλά που θα αντιμετωπίσεις τους 9 μήνες της εγκυμοσύνης σου έτσι ώστε να μην αγχώνεσαι με το παραμικρό. Καταλαβαίνεις ακριβώς τι συμβαίνει στο σώμα σου και στο μωράκι που έχεις στην κοιλίτσα σου.

  • avatar

    ΙΩΑΝΝΑ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

    Βαθμολογία : 5/5

    Καταπληκτικό βιβλίο. Με βοήθησε και στις δύο εγκυμοσύνες μου να καταλάβω τί μου συμβαίνει σε κάθε μήνα-γιατί ήταν εντελώς διαφορετική η μία εγκυμοσύνη από την άλλη- και έτσι με βοήθησε να συνεργαστώ καλύτερα με το γιατρό μου. Ακόμα και μετά τον τοκετό είναι χρήσιμο αφού παρέχει πληροφορίες και συμβουλές τόσο για τη λοχεία όσο και για τη φροντίδα του νεογνού. Το έχω κάνει δώρο σε δύο φίλες μου και σήμερα θα το αγοράσω και για μία ακόμα.

  • avatar

    Maria Efstratiou

    Βαθμολογία : 5/5

    Εξαιρετικό βιβλίο!!!

  • avatar

    Έλενα Λαμπροπούλου

    Βαθμολογία : 5/5

    Απλά…άριστο! Είχα διαβάσει και άλλα βιβλία στην αρχή της εγκυμοσύνης, όμως αυτό είναι το πιό χρήσιμο. Περιλαμβάνει τα πάντα και είναι ότι καλύτερο κυκλοφορεί! Μου το χάρισε ο κουνιάδος μου και σίγουρα το συστήνω ανεπιφύλακτα.

  • avatar

    Ζέττα Αποστολοπούλου

    Βαθμολογία : 5/5

    Είναι ένα πάρα πολύ ωραίο βιβλίο που σε βοηθάει πάρα πολύ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Όπως επίσης και ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΜΟΥ είναι πάρα πολύ καλό!!!!

  • avatar

    Βασιλική

    Βαθμολογία : 5/5

    Το βιβλίο αυτό μου το χάρισε πρόσφατα η καλύτερή μου φίλη καθώς είμαι στα πρώτα στάδια της εγκυμοσύνης μου και το βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρον! Είναι πληρέστατο και λεπτομερέστατο και καλύπτει όλο το φάσμα των θεμάτων. Το πιο σημαντικό όμως θεωρώ ότι είναι το γεγονός ότι δίνει απαντήσεις ακόμα και στα πιο περίεργα ερωτήματα και απορίες που μπορεί να έχει μια μέλλουσα μητέρα! Και βέβαια αναφέρεται και στον μπαμπά ο οποίος μπορεί να έχει ενεργό συμμετοχή τελικά καθ’όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης!!! Το προτείνω ανεπιφύλακτα σε κάθε γυναίκα!

  • avatar

    ΕΥΗ

    Βαθμολογία : 5/5

    Καταπληκτικό! Με βοήθησε απίστευτα κι ήξερα τα πάντα, πριν μου τα πει ο γιατρός μου!

  • avatar

    Οιχαλια

    Βαθμολογία : 5/5

    Το απέκτησα τους πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης και το βρήκα υπέροχο! Έχω δύο παιδιά και ειλικρινά, δε χρειάστηκε ποτέ να διαβάσω τίποτα άλλο, ούτε ως εγκυμονούσα, ούτε ως νέα μητέρα. Το καλύτερο δώρο για τη μέλλουσα μαμά, πολύ περισσότερο αν τη θεωρείτε φοβητσιάρα!!!!!

  • avatar

    ΚΑΤΡΙΝΑΚΗ ΠΑΙΝΕΣΗ ΕΛΕΝΗ

    Είναι ένα εξαιρετικό βιβλίο που αξίζει να το έχει κάθε γυναίκα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της. Είναι πάρα πολύ κατατοπιστικό για όλες τις φάσεις της εγκυμοσύνης και όχι μόνο. Η υψηλή ποιότητα γραφής του το κάνει να είναι κατανοητό και ευχάριστο σε όλους.

Εγκυμοσύνη και τοκετός στην Ελλάδα της τουρκοκρατίας

Εγκυμοσύνη και τοκετός στην Ελλάδα της τουρκοκρατίας

Το Λευτεροσφόντυλο ήταν ένα μεγάλο ξύλινο σφοντύλι που η επίτοκος το συγκρατούσε σφιχτά ανάμεσα στα χείλη και τα δόντια της. Αναγκαζόταν έτσι να εκπνέει αέρα από τη μύτη μέσα από τη μικρή τρύπα του σφοντυλιού κατά τις εξωθήσεις.

 

Όταν η επίτοκος ήταν αρχόντισσα από πλούσια «σειριά» (γένος), καλούσαν την Αρχοντομαμή που την έλεγαν και Τιμημένη. Κάθιζαν τη γυναίκα σε ειδικό κάθισμα, το Σέλλι, αφού πρώτα όμως έκαναν κλύσμα με το «σερβιτσάλι». Αν η επίτοκος ήταν φτωχή, την έβαζε η μαμή του χωριού πάνω σε όρθια στημένο σαμάρι γαϊδούρας.

 

Το ύστερον δεν το έθαβαν αλλά το εξέθεταν στα άστρα. Όταν γεννιόταν το παιδί, πρώτα το πότιζαν με ζουμί του ροδιού και έπειτα το αλάτιζαν, δηλαδή έβαζαν μία κουταλιά αλάτι και δύο νισεστέ στο λουτρό του, για να γίνει «νόστιμος άνθρωπος». Το πρώτο πουκάμισο που φορούσαν στο μωρό μόλις γεννιόταν δεν έπρεπε να είναι καινούργιο – κατασκευαζόταν από παλιό του πατέρα του.

Αν το παιδί γεννιόταν με προσωπίδα, την αφαιρούσαν και την άπλωνα σε «καινούργιο θυμάρι να στεγνώσει». Κατόπιν την έριχναν σε τρίστρατο, να την διασκελίσει κάποιος «μεγαλοσιάνος». Μετά από 40 ημέρες τη λειτουργούσαν. Τέλος δε, την έκαναν χαϊμαλί και την κρεμούσαν στο λαιμό του μωρού.

Η μαμή υποχρέωνε το σύζυγο να κάνει υποχρεωτικά το «συμμέρισμα» στην ταλαιπωρημένη λεχώνα γυναίκα του. Προσποιείτο ότι είχε κι αυτός υστερόπονους κι όλα τα συμπτώματα (αρρενολοχεία) για να παρηγορήσει τη λεχώνα. Της έσφαζε και έναν μαύρο κόκκορα και της έδινε να φάει το βρασμένο στήθος του, που το έλεγαν «του πουλιού το γάλα» που ήταν δυναμωτικό και βοηθούσε να κατεβεί το γάλα.

Μόλις η λεχώνα ήταν έτοιμη να σηκωθεί από το κρεβάτι για πρώτη φορά, περιέζωναν αυτή και τον άνδρα της με την ίδια ζώνη. Έλεγαν διάφορες ευχές και λίγο λίγο τη χαλάρωναν, μέχρι να πέσει η ζώνη στεφανοειδής  στα πόδια τους. Τότε ο σύζυγος της έδινε μια σιδερένια σούβλα για να κρατηθεί και την υποβάσταζε αυτός ή άλλος άντρας συγγενής «για να είναι αντρειωμένη».

Οι παρευρισκόμενοι στον τοκετό δεν έβγαιναν από το δωμάτιο πριν αναγνωσθεί η ευχή από τον ιερέα. Στο μαντήλι της λεχώνας έραβαν- για το κακό μάτι- Κωνσταντινάτο και δαχτυλίδι, με γαλάζιες πέτρες, για να κατεβάσει πολύ γάλα.

Αν μία γυναίκα δεν ήταν παρούσα στον τοκετό, απαγορευόταν να δει στη συνέχεια τη λεχώνα για δέκα ημέρες, εάν δε η γυναίκα αυτή έπασχε από μητρορραγίες, για σαράντα ημέρες. Όσοι μιλούσαν στη λεχώνα έπρεπε να είναι χαμηλόφωνοι. Να λένε λίγα και όχι ό,τι τους κατέβει. Πράγματα ευχάριστα, αλλά να μην προκαλούν ξεκαρδιστικό γέλιο. Η λεχώνα, έλεγαν, είναι «δειλό πράγμα».

 

Το πρώτο φαγητό της λεχώνας ήταν η παράξενη κρομμυδερή. Δηλαδή κρεμμύδι ή πράσσο ψιλοκομμένο, με πολύ λάδι μαγειρεμένο- για να «βαλσαμώσουν τα μέσα της». Επιπλέον έτρωγε αμύγδαλο κοπανισμένο, πίγουλη (ζυμαρικό του σπιτιού) βρασμένη και ζεστό μαύρο κρασί. Μετά οκτώ ημέρες «αρτύνετο», έτρωγε δηλαδή βραστή όρνιθα.. Νερό δεν έπινε αλλά γλυκάνισο βρασμένο.

 

Το  βράδυ της Τρίτης ημέρας μετά τη γέννηση του παιδιού αναμένονταν οι Μοίρες να έρθουν να επισκεφθούν και να ‘μοιράνουν’ το νεογέννητο. Η λεχώνα τηρούσε ‘άκρα σιγή’ για να μη της πάρουνε οι Μοίρες τη μιλιά. Άνοιγαν τις πόρτες όλες, έδεναν τα σκυλιά και είχαν αναμμένο φως όλη τη νύχτα. Στο προσκέφαλο του μωρού έβαζαν, αν ήταν αγόρι, μαχαίρι χωρίς το θηκάρι του και ένα βιβλίο-αν ήταν κορίτσι, βαμβάκι και αδράχτι. Στο τραπέζι έβαζαν κανάτι με μέλι Υμηττού, τρία αμύγδαλα, ένα καρβέλι ψωμί και ένα ποτήρι νερό. Το πρωί έχυναν το νερό στις τέσσερεις γωνίες του σπιτιού.


Όταν η λεχώνα είχε πολύ γάλα, κρεμούσαν στο λαιμό της με κόκκινο γαϊτάνι μία γουρναττζίδα (είδος κοχυλιού) και μία γαλαζόπετρα- για να μη ματιαστεί το γάλα της και στερέψει. Καθρέφτη δεν έδιναν στη λεχώνα για να μη δει το πρόσωπο της ωχρό και φοβηθεί. Τα ρούχα της δεν τα άφηνα τη νύχτα έξω- ούτε και του νεογέννητου τα ρουχαλάκια- για να μη τα δουν τα αστέρια. Στα ρούχα που φορούσε η λεχώνα όταν γέννησε, έκαναν εννέα ψαλιδιές για να κάνει εννέα γιους.


Όταν γεννιόταν αγόρι και ήταν λειψό το φεγγάρι, το επόμενο παιδί θα ήταν κορίτσι, αν ήταν γεμάτο φεγγάρι, το επόμενο θα ήταν πάλι αγόρι. Όταν γεννιόταν κορίτσι, ίσχυαν τα αντίθετα.

Κυστική ίνωση και εγκυμοσύνη

Κυστική ίνωση και εγκυμοσύνη

Λίγα λόγια για την κυστική ίνωση. Σταχυολογώ αποσπάσματα από έγκυρες ιστοσελίδες και καταλήγω σε χρήσιμα ελπίζω συμπεράσματα για την ασθένεια αυτή και τον προγεννητικό της έλεγχο.

 

…..Η κυστική ίνωση είναι μια ασθένεια , που προσβάλλει κυρίως τους πνεύμονες και το πάγκρεας, αλλά που μπορεί να βλάψει και άλλα μέρη του σώματος, όπως το ήπαρ, τη μύτης και τα ιγμόρεια, τα αναπαραγωγικά όργανα και τους ιδρωτοποιούς αδένες. Σε κανονικές συνθήκες , τα κύτταρα σε αυτά τα μέρη του σώματος παράγουν βλέννα και άλλα υδαρή υγρά και εκκρίσεις. Σε άτομα με κυστική ίνωση, τα κύτταρα αυτά δεν λειτουργούν σωστά και παράγουν βλέννα και εκκρίσεις, που είναι περισσότερο παχύρευστες από το κανονικό…

 

…Η κυστική ίνωση είναι κληρονομική νόσος που κληρονομείται.  Οι πιθανότητες να γεννηθεί παιδί με κυστική ίνωση από γονείς που είναι φορείς (και οι δύο) είναι μία στις τέσσερις…

 

…Πρόκειται για μια γενετική διαταραχή (συνεπώς μη μεταδοτική) που οι ασθενείς φέρουν από τη γέννησή τους, έχοντας κληρονομήσει δύο παθολογικά γονίδια της Κυστικής Ίνωσης, ένα από τον κάθε γονέα τους. Τα άτομα που φέρουν ένα μόνο παθολογικό γονίδιο λέγονται φορείς του γονιδίου και θεωρούνται απολύτως υγιή. Για να γεννηθεί ένα παιδί με Κυστική Ίνωση πρέπει απαραίτητα και οι δύο γονείς του να είναι φορείς ή ασθενείς…

 

…Όταν δύο γονείς , που φέρουν το γονίδιο της κυστικής ίνωσης, έχουν ένα παιδί, υπάρχουν οι εξής πιθανότητες:

* 1 στις 4 πιθανότητα ότι το παιδί θα έχει κυστική ίνωση (κληρονομεί το γονίδιο της κυστικής ίνωσης και από τους δύο γονείς).

* 2 στις 4 πιθανότητες ότι το παιδί δεν θα έχει κυστική ίνωση αλλά θα είναι φορέας ( κληρονομώντας ένα γονίδιο της κυστικής ίνωσης από τον ένα γονέα, αλλά την κανονική μορφή του γονιδίου από τον άλλο γονέα).

* 1 στις 4 πιθανότητα ότι το παιδί δεν θα έχει κυστική ίνωση, και δεν θα είναι φορέας (κληρονομώντας το κανονικό γονίδιο και από τους δύο γονείς).

Περίπου 1 στα 25 άτομα Καυκάσιας καταγωγής φυλής (λευκοί Ευρωπαίοι), είναι φορείς του γονιδίου της κυστικής ίνωσης…

…Περίπου 1 στα 2.500 βρέφη γεννιούνται με κυστική ίνωση.

Τα συμπτώματα πρωτοεμφανίζονται μέσα στον πρώτο χρόνο της ζωής, αλλά μπορεί να εμφανιστούν και αργότερα στην παιδική ηλικία. Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων ποικίλει. Τα κυριότερα συμπτώματα αφορούν το αναπνευστικό σύστημα, το πεπτικό – γαστρεντερικό σύστημα και το αναπαραγωγικό σύστημα.

Το γονίδιο που σχετίζεται με την Κυστική Ίνωση και βρέθηκε η πιο κοινή γονιδιακή ανωμαλία ή μετάλλαξη, που ονομάζεται Delta F508 και έχει ποσοστό εμφάνισης περίπου 70% στη Βόρεια Αμερική, ενώ στην Ελλάδα εκτιμάται μεταξύ 50% και 55%

 

…Επειδή οι μεταλλάξεις που έχουν βρεθεί είναι πάνω από 1000, υπάρχει ποικιλία στον αριθμό των μεταλλάξεων που ελέγχει το κάθε εργαστήριο και το ποσοστό εμφάνισης που αυτές καλύπτουν. Για παράδειγμα, το Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής του Νοσοκομείου Παίδων “Αγία Σοφία” ελέγχει έναν αριθμό μεταλλάξεων που θεωρείται ότι καλύπτουν το 86% των περιπτώσεων.

Στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες μεσογειακές χώρες, η Μεσογειακή Αναιμία θεωρείται συχνότερη. Περίπου 1 στα 2000-2500 παιδιά εκτιμάται ότι γεννιέται στην Ελλάδα με Κυστική Ίνωση, ενώ περίπου ένα στα 20 έως 25 άτομα (4-5% του πληθυσμού) είναι φορέας. Θεωρείται ότι στην Ελλάδα υπάρχουν σήμερα περισσότεροι από 800 ασθενείς, ενώ κάθε χρόνο γεννιούνται περίπου 50-60 παιδιά με Κυστική Ίνωση.

 

 

…Η θεραπευτική αγωγή είναι καθημερινή και συστηματική και απαιτεί προσήλωση και πειθαρχία από τους ασθενείς και το περιβάλλον τους. Τα φάρμακα, οι νοσηλείες και τα βοηθήματα είναι ιδιαιτέρως ακριβά και το κόστος, παρά την  κάλυψή του σε σημαντικό ποσοστό από τους ασφαλιστικούς φορείς, είναι πολλές φορές δυσβάστακτο. Επειδή η θεραπεία χρειάζεται αρκετό χρόνο, επιβαρύνει σημαντικά το καθημερινό πρόγραμμα των ασθενών. Περιλαμβάνει καθημερινή θωρακική φυσιοθεραπεία (με διάφορες τεχνικές και βοηθήματα) για την κινητοποίηση και απομάκρυνση της βλέννης από τους πνεύμονες, πολλές φορές σε συνδυασμό με την εισπνοή νεφελοποιημένων φαρμάκων (βρογχοδιασταλτικών, βλεννολυτικών, κλπ). Προβλέπει, συνήθως, τη λήψη ενζύμων μαζί με κάθε γεύμα για να επιτυγχάνεται η διάσπαση και απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών από τις τροφές. Συχνότατη είναι η χορήγηση αντιβιοτικών σε εισπνεόμενη ή πόσιμη μορφή για την αντιμετώπιση των μικροβιακών λοιμώξεων, καθώς και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων για την καταπολέμηση της φλεγμονής στο αναπνευστικό. Ανάλογα, δε, με την κατάσταση και τις επιπλοκές κάθε ασθενούς, χορηγείται πλήθος επιπλέον φαρμάκων, συμπληρωμάτων, βιταμινών, κλπ.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες σήμερα στατιστικές των αρμοδίων φορέων, ο μέσος χρόνος ζωής των ασθενών στις προοδευμένες χώρες είναι περίπου 35 χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι οι μισοί μόνον ασθενείς με Κυστική Ίνωση φθάνουν ή ξεπερνούν την ηλικία αυτή.

Η κυστική ίνωση είναι μια δια βίου κατάσταση. Με τη βελτίωση των θεραπειών ,υπήρξε θεαματική αύξηση στην επιβίωση των ατόμων με κυστική ίνωση κατά τα τελευταία 20 χρόνια περίπου….

…Στη δεκαετία του 1960 και πριν, τα περισσότερα μωρά που γεννιόντουσαν με κυστική ίνωση επιζούσαν μόνο για μερικούς μήνες ή χρόνια. Σήμερα, πολλοί άνθρωποι με κυστική ίνωση ζουν μέχρι τα 30 τους και ακόμη περισσότερο. Με ακόμη καλύτερη φροντίδα και θεραπεία, εκτιμάται ότι περίπου 8 στα 10 από τα σημερινά παιδιά με κυστική ίνωση, θα ζουν και μετά τα 40 τους. Οι περισσότεροι ασθενείς με κυστική ίνωση, που υποβάλλονται σε θεραπεία μπορούν να ζουν μια φυσιολογική και παραγωγική ζωή.

Ωστόσο υπάρχουν στιγμές που τα συμπτώματα είναι σοβαρά, κυρίως όταν αναπτύσσεται μια λοίμωξη στο στήθος. Ακόμη και με την αγωγή, ο κύριος κίνδυνος είναι οι επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του θώρακα και η πνευμονία, που μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην λειτουργία των πνευμόνων και να επιδεινωθεί με τον καιρό. Οι θάνατοι στην παιδική ηλικία ή την πρώιμη ενήλικη ζωή εξακολουθεί να μην είναι ασυνήθιστο φαινόμενο. Οι περισσότεροι άνθρωποι με κυστική ίνωση, πεθαίνουν από επιπλοκές στους πνεύμονες, κυρίως αναπνευστική και

…Δυστυχώς, σε συνδυασμό με την άγνοια της κοινής γνώμης στην Ελλάδα, η ιατρική κοινότητα και κυρίως οι γυναικολόγοι – μαιευτήρες, συνήθως δεν συνιστούν στους μελλοντικούς γονείς τον έλεγχο για την Κυστική Ίνωση. Η ενημέρωση για την ύπαρξη της νόσου και των δυνατοτήτων ελέγχου κρίνεται απόλυτα επιβεβλημένη, ώστε, τουλάχιστον, να μπορούν να ελεγχθούν όσα ζευγάρια το επιθυμούν…

…Ο εντοπισμός των φορέων γίνεται με έλεγχο του DNA για ανίχνευση του γονιδίου Κυστικής Ίνωσης με μοριακές τεχνικές. Η εξέταση είναι απλή, γίνεται με απλή λήψη αίματος και στο Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής του Νοσοκομείου Παίδων “Αγία Σοφία” στοιχίζει 120 – 150 €…

…Στο Κέντρο Μεσογειακής Αναιμίας ο έλεγχος πραγματοποιείται με σκοπό την ανίχνευση φορέων στο γενικό πληθυσμό σε ζευγάρια που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία, χωρίς γνωστό ιστορικό της νόσου. Το ποσοστό των μεταλλάξεων που ανιχνεύονται στο Εργαστήριο είναι περίπου 80%…

 

Συμπέρασμα:

Κάθε έγκυος έχει πιθανότητα 1 στις 2500 να γεννήσει μωρό με κυστική ίνωση.

Μπορείτε να κάνετε την εξέταση για τη βασική μετάλλαξη ΔF508 της νόσου (κόστος περίπου 50 ευρώ). Αν αυτή είναι αρνητική, μειώνετε τον κίνδυνο να γεννήσετε παιδί με κυστική ίνωση στο μισό, από 1 στις 2500, στο 1 στις 5000 και προσωπικά αυτό προτείνω στο ιατρείο μου.

Πάντως μην παρασύρεστε από την αναπτυσσόμενη βιομηχανία εξετάσεων προγεννητικού ελέγχου, που με το αζημίωτο ελέγχει δεκάδες μεταλλάξεις.  Πρέπει να κατανοήσετε ότι και το 1 στις 2500 είναι έτσι κι αλλιώς εξαιρετικά χαμηλός κίνδυνος και για αυτό το λόγο οι Έλληνες, Βρετανοί, Καναδοί γιατροί δε συστήνουν σε καμία έγκυο να ελεγχθεί, εκτός αν έχει κληρονομικό ιστορικό. Οι έγκυες εξάλλου γνωρίζουν καλά ότι αν για παράδειγμα η αυχενική διαφάνεια δείξει κίνδυνο 1 στις 1000 για σύνδρομο Down, όλοι συμφωνούμε ότι ο κίνδυνος είναι καθησυχαστικά χαμηλός. Συμφωνούμε όλοι ότι η ενημέρωση είναι χρήσιμη και ένα ζευγάρι καλό είναι να ξέρει όλους τους κινδύνους, η ιατρική όμως είναι χαώδης και οι πιθανές νόσοι αναρίθμητες. Απολαύστε λοιπόν σχετικά ξέγνοιαστα την εγκυμοσύνη σας έχοντας τη σωστή ενημέρωση και αποδεχτείτε έναν κίνδυνο που είναι στατιστικά ιδιαίτερα χαμηλός.

 

 

Η ανδρική παρουσία στη γυναικολογία και μαιευτική…

Η ανδρική παρουσία στη γυναικολογία και μαιευτική…

 

 

 

 

 

 

 

 

Ας μη γελιόμαστε, οι άνθρωποι είναι αμήχανοι και έξω από τα νερά τους- το ιατρείο συνδυάζει τους δύο μεγάλους φόβους του ανδρικού είδους: την ενασχόληση με αηδιαστικά και τρομακτικά γυναικολογικά θέματα (φαγούρες, δυσοσμίες, περίοδος, πόνοι, νεύρα, γκρίνια, να δεις που κάποιο αφροδίσιο μου κόλλησε ο αλήτης…) και την παρουσία σε ιατρείο (άσπρες μπλούζες, εξέταση, ενέσεις)- και, μην ξεχνιόμαστε, ο άνδρας 18-50 ετών έχει να πατήσει σε ιατρείο από το τελευταίο παιδιατρικό εμβόλιο.

 

Μένει λοιπόν έξω στον προθάλαμο, ευγνώμων που τον σκέφτομαι και έχω προσθέσει- στα μουλωχτά- στη στοίβα των ΗELLO, ELLE, κ.τ.λ. μερικά περιοδικά για αυτοκίνητα, πολιτική, ιστορία, ποδόσφαιρο. Ενίοτε, δεν πατά το πόδι του στο ιατρείο, ψάχνει δήθεν να παρκάρει και στοιχηματίζω ότι κάνει τσιγάρο στο πεζοδρόμιο χαζεύοντας τα πρωτοσέλιδα στο περίπτερο και η γυναίκα πάνω γκρινιάζει- είναι αδύνατο να βρεις να παρκάρεις εδώ γύρω γιατρέ μου.

 

Κι όμως ο χειρισμός είναι εύκολος και συμβουλεύω συναδέλφους γυναικολόγους να υιοθετήσουν την αλάνθαστη μέθοδο μου: βάλτε τον στο γραφείο στο πέρας της εξέτασης, που η ατμόσφαιρα ηρεμεί έτσι κι αλλιώς, και με συντομία καθησυχάστε τη γυναίκα, πάντοτε με συνθηματικούς όρους (αντί να περιγράψω μία ακατάσχετη αιμορραγία με διαξιφιστικό πόνο, απλά θα πω «αν τα ενοχλήματα επιδεινωθούν θα επικοινωνήσουμε»). Θα εκτιμήσουν βέβαια τη λακωνική σύνοψη (μάλλον όλοι οι κάτοικοι της αρχαίας Λακωνίας ήταν άνδρες) και θα επιπλήξουν τη γυναίκα που συνήθως επιζητά σε αυτή τη φάση ένα 15λεπτο λογύδριο για τις τρομερές επιπτώσεις των μυκητιάσεων, ειδικά δε όταν αυτές μεταδίδονται από απρόσεκτο σύντροφο. «Εντάξει Μαρία μου, κατάλαβε ο γιατρός, καταλάβαμε και εμείς…» Στο σημείο αυτό η υπομονή του έχει εξαντληθεί και παρεμβαίνω έγκαιρα να προλάβω τον καυγά (και να εξασφαλίσω την ιατρική μου αμοιβή) με διπλωματική μαεστρία με τη μαγική φράση: «Πώς την είδες την ομάδα χθες;». Η φράση είναι μαγική γιατί δεν χρειάζεται να ξέρεις καν τι ομάδα είναι ο κύριος, σίγουρα κάποια ομάδα θα έπαιζε χθες βράδυ και δεν είναι καν απαραίτητο να την έχω δει και να ξέρω το αποτέλεσμα. Η ουσία δεν είναι η ομάδα, είναι το κάλεσμα να σχολιάσουμε τη μπάλα, τις φάσεις, το διαιτητή, όπως κάναμε στο διάλειμμα της πρώτης ώρας κάθε Δευτέρα. Σε κοιτάει με ευγνωμοσύνη, ξεχνά τους μύκητες και προβαίνει αυτός πλέον σε 15λεπτο λογύδριο- άντε έχει δουλειά ο γιατρός θα πει νευριασμένη η γυναίκα και θα φύγουν όλοι χαρούμενοι- τελικά είναι καλός ο γιατρός σου…

Τα πράγματα αλλάζουν λίγο όταν η επίσκεψη είναι μαιευτική. Όλοι οι άνδρες έχουν το άγχος να δουν ότι όλα πάνε καλά- η εγκυμοσύνη είναι στο μυαλό τους μία πολύπλοκη και ανεξέλεγκτη κατάσταση (δυστυχώς ενίοτε συμφωνώ…)- και το άγχος να επιδείξουν ότι συμμετέχουν και συμπάσχουν, ίσως γιατί δε θέλουν να νιώθουν αποκομμένοι. Εδώ συχνά εκκολάπτονται μεγαλειώδεις ατάκες του τύπου: «Γιατρέ, είχαμε τελευταία περίοδο τότε, είδαμε λίγο αίμα χθες, της τα λέω, πείτε τα κι εσείς».

 

Αυτοί είναι βέβαια η εξαίρεση. Οι περισσότεροι άνδρες είναι αγχωμένοι και τρομαγμένοι, τους τρομάζει το άγνωστο, οι αυξημένες ευθύνες, ο ελάχιστος ελεύθερος χρόνος, τα πολλά έξοδα και παρόλα αυτά πρέπει να δείχνουν εκστατικά ευτυχισμένοι. Είναι δε απόλυτα αλλεργικοί στην εικόνα φίλων και συγγενών που ήδη έχουν παιδιά και είναι βουτηγμένοι στις πάνες και τα μωρομάντηλα, τις κρέμες και τις σαλιάρες – πιστέψτε με, αν δείτε άνδρα που όλα αυτά τα βλέπει με γλυκιά προσμονή και ζήλια, είτε είναι gay ή έχει σημαντικά ψυχιατρικά θέματα να επιλύσει.  Τους διαβεβαιώνω πάντως ότι όταν το βιώσεις με τα δικά σου παιδιά, το πακέτο είναι απίστευτα πιο χαζοχαρούμενο και προφανώς ανταποδοτικό- ο πατέρας εισπράττει αγάπη που ο περιστασιακός επισκέπτης ούτε καν υποψιάζεται.

 

Ο άνδρας λοιπόν είναι ο εύκολος στόχος στην εγκυμοσύνη. Όλοι εύκολα θα τον αποπάρουν και θα τον σατιρίσουν- δείτε όλες τις αμερικάνικες οικογενειακές κωμωδίες, πόσο χαριτωμένα ηλίθιο τον παρουσιάζουν στην εγκυμοσύνη, στον τοκετό και στην αλλαξιέρα του μωρού – έχει PhD αλλά αδυνατεί να κολλήσει τις αυτοκόλλητες ταινίες της πάνας. Ακόμα κι εγώ, όταν δυσκολεύομαι να δω το έμβρυο στον υπέρηχο γιατί έχει άβολη θέση και εκνευρίζομαι, λέω δήθεν στο έμβρυο «να σου πάρει ο διάολος τον πατέρα…» κι όλοι γελάνε, το βρίσκουν αστείο και χαριτωμένο, «έτσι γιατρέ μου, τεμπελιάζει, από τον πατέρα του πήρε». Ας τολμούσα να πω για τη μάνα του τίποτα…

 

Και βέβαια όλο το καταναλωτικό κατεστημένο αρέσκεται στο να σατιρίζει και να αποπαίρνει τον ατσούμπαλο, αμήχανο αλλά και οικονόμο αρσενικό. Στις διαφημίσεις το μωρό τα παίρνει σχεδόν όλα από τη μαμά (τη μυτούλα, τα δαχτυλάκια…) και όλα τα υπόλοιπα από το βρεφικό κατάστημα- και ο μπαμπάς ο κακομοίρης πετάει αγανακτισμένος κάτω τη σακούλα με τα ψώνια-καμία συμμετοχή!

 

Δείξτε λοιπόν στους συντρόφους, συζύγους, πατεράδες το δέοντα σεβασμό. Στην εποχή μας ο ρόλος τους έχει διακωμωδηθεί και η ανδρική τους παρουσία ελαφρώς ευνουχιστεί. Η συνεισφορά τους όμως, αθέατη, λακωνική, αμήχανη, είναι πολύτιμη.

 

 

 

 

 

Εγκυμοσύνη και τοκετός εν Ελλάδι προ 2 αιώνων – Κεφάλαιο 5ο

Εγκυμοσύνη και τοκετός εν Ελλάδι προ 2 αιώνων – Κεφάλαιο 5ο

 

 

 

 

Όταν, μετά το σπάσιμο των νερών δεν ξεκινούσαν οι πόνοι, η μαμή προχωρούσε σε επίσπευση του τοκετού. Ένας τρόπος ήταν να σφάξουν μία γουρούνα, έπαιρναν το αιδοίο της, το έψηναν, και το έδιναν στη γυναίκα να το φάει, για να γεννήσει γρήγορα, σαν γουρούνα. Επίσης η μαμή έπαιρνε τον σκούφο του συζύγου και το έτριβε («σκουφοτρίψιμο») στο πρόσωπο της επιτόκου για να αρχίσουν οι πόνοι.

 

Όταν η επίτοκος υπέφερε και φοβόταν και ο τοκετός δεν προχωρούσε, και ήταν ξαπλωμένη δίπλα στο τζάκι, η μαμή έβαζε το σύζυγο να ανέβει κρυφά στην καμινάδα. Έχυνε τότε αυτός νερό από ψηλά μέσα στη φωτιά και τη στάχτη του τζακιού. Η γυναίκα τρόμαζε και προχωρούσε ο τοκετός. Της έδιναν μάλιστα και να πιει ένα ποτήρι με νερό από αυτή τη στάχτη!

 

Σε περιπτώσεις πολύωρου τοκετού με αργή πρόοδο, η μαμή καλούσε το σύζυγο στο δωμάτιο. Τον πρόσταζε να ανοίξει το παράθυρο που έβλεπε προς την Ανατολή και να φωνάξει: «Σχιστείτε όρη και βουνά, η γυναίκα μου γεννά». Τότε η μαμή του έδινε τρεις χλωρούς κλώνους μυρτιάς, λυγαριάς ή κρανιάς για να χτυπήσει τη γυναίκα του στη μέση τρεις φορές λέγοντας: « Εγώ σε φόρτωσα και σε βαρώ για να σε ξεφορτώσω και να μου κάνεις σερνικό παιδί!» Γι’ αυτό η ετοιμόγεννη λέγεται από το λαό «φορτωμένη» και «βαρεμένη».

 

 

Με την ολοκλήρωση της διαστολής, η μαμή έδινε εντολή να ανοίξουν πόρτες και παράθυρα, ντουλάπια και συρτάρια και ό,τι ήταν κομποδεμένο να λυθεί. Επίσης έπρεπε να υπάρχει κάτω από το στρώμα ένα καλά τροχισμένο ψαλίδι (για να κάμει η μαμή την ψαλιδιά- περινεοτομή), ένα κομάτι από δίχτυ ψαράδικου (για να σκεπάσει το τραύμα) και τρία φλασκιά ή άδειες μπουκάλες για να ξεφυσάει η έγκυος (το λεγόμενο «φυσούνισμα») και να ανοίξει η «κούπα» της. 

 

Η Ελλάδα καλύτερη χώρα του κόσμου για να γεννήσει μία γυναίκα

Η Ελλάδα καλύτερη χώρα του κόσμου για να γεννήσει μία γυναίκα

Δεν είναι ψέμα, ούτε πονηρή διαφημιστική προπαγάνδα των Ελλήνων γυναικολόγων, άσε που δεν είναι και εύκολο να αλλοιώσεις δημογραφικά ληξιαρχικά στοιχεία- εδώ βέβαια δώσαμε ψευδή δεδομένα για όλη τη χώρα για να μπούμε στην Ευρωζώνη αλλά αυτή είναι άλλη συζήτηση…

Παρουσιάστηκαν λοιπόν τα επίσημα δεδομένα στο καθόλα αξιόπιστο World Economic Forum και αναδημοσιεύτηκαν από τον αγγλικό Independent. Mε αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας προ μηνών, δόθηκαν στοιχεία όλων των χωρών για τη θέση της γυναίκας. Έτσι η καλύτερη χώρα του κόσμου για μία γυναίκα καλλιτέχνη είναι η Σουηδία, για μία γυναίκα για να έχει υψηλά εισοδήματα το Λουξεμβούργο, κ.ο.κ. Η καλύτερη λοιπόν χώρα (1η θέση) για να γεννήσει παιδί, δηλαδή με το μικρότερο κίνδυνο θανάτου, είναι η Ελλάδα.

Αν το σκεφτούμε λίγο, δεν αποκλείεται καθόλου να είναι αλήθεια. Οι Ελληνίδες καταρχήν προσέχουν την υγεία τους, ειδικά στη εγκυμοσύνη: κόβουν μαχαίρι το τσιγάρο, προσέχουν τα κιλά τους, παρακολουθούνται από γιατρό τακτικά, ακούν τις ιατρικές συμβουλές, δεχονται και τις πιέσεις-παραινέσεις από τον οικογενειακό περίγυρο, που, με όλες τις υπερβολές, δείχνει πόσο σοβαρά παίρνει η ελληνική κοινωνία την τεκνοποίηση. Επίσης έχουν πρόσβαση σε ποιοτικές ιατρικές υπηρεσίες και μπορούσαν (μέχρι τώρα τουλάχιστον) να επιλέγουν σε ιδιωτικά πλαίσια το γιατρό και το νοσοκομείο με το σημαντικό one to one care, δηλαδή κάθε γυναίκα έχει ένα γιατρό που τη γνωρίζει καλά την ίδια και το ιστορικό της και αναλαμβάνει πλήρως την παρακολούθηση της όχι μόνο για μία εγκυμοσύνη αλλά και για μία ολόκληρη ζωή. Αυτή η συνέχεια της ιατρικής φροντίδας, το λεγόμενο continuity of care, εκτός από συναισθηματικά και ψυχολογικά ωφέλιμη, έχει τεκμηριωθεί ότι είναι και ιατρικά επωφελής, καθώς η παρακολούθηση είναι πληρέστερη και οι επιπλοκές λιγότερες. Τα γράφω αυτά με πλήρη επίγνωση, έχοντας δουλέψει χρόνια στην Αγγλία, όπου οι ασθενείς είναι απρόσωποι αριθμοί μητρώου και, με τις αλλαγές βάρδιας, μπορεί στον τοκετό μίας γυναίκας να εμπλακούν τρεις γιατροί και πέντε μαίες…(το άρθρο στον Independent πράγματι γράφει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είναι στη 13η θέση).

 

Για του λόγου το αληθές, σας παραπέμπω:

http://www.independent.co.uk/news/world/politics/revealed-the-best-and-worst-places-to-be-a-woman-7534794.html

Εγκυμοσύνη και τοκετός εν Ελλάδι προ 2 αιώνων – Κεφάλαιο 4ο

Εγκυμοσύνη και τοκετός εν Ελλάδι προ 2 αιώνων – Κεφάλαιο 4ο

Mετά τη Νευροχειρουργική θα ασχοληθούμε και με τη Μαιευτική...

 

 

Όταν η μαμή υποψιαζόταν ότι η επίτοκος θα είναι κακογεννήτρα, της έκανε το λεγόμενο «τρυποπέρασμα». Την έβαζε να περάσει μπουσουλώντας από τη στενή είσοδο μικρής σπηλιάς (ριζοσπηλάκι). Αυτό έπρεπε να είναι κοντά σε πηγή ή ποτάμι με ιτιές και η έγκυος προσευχόταν ενόσω μπουσουλούσε και μασούσε φύλλα ιτιάς. Αν τύχαινε τελικά να γεννήσει η γυναίκα σε τέτοιο ριζοσπηλάκι, το μωρό το βάφτιζαν Σπήλιο.

 

Οι εγκυμονούσες μετέβαιναν στο λόφο των Μουσών, όπου τώρα είναι το Αστεροσκοπείο, κάθονταν σε καθορισμένο ομαλό βράχο και αφήνονταν να κυλήσουν στο έδαφος. Η ολισθηρή αυτή πέτρα ονομαζόταν ‘ξουλιάστρα’, τέτοιες «γκαστρωμένες πέτρες» αναφέρονται σε πολλά μέρη της Ελλάδας. Πήγαιναν μαζί με τη μαμή, η οποία είχε ζυμώσει με αλεύρι και αλάτι μια «αλμυροκουλούρα». Πριν αρχίσει τις «γλύστρες», η επίτοκος έπρεπε να τη φάει όλη και να λυσσάξει από τη δίψα.

Καθώς γλιστρούσε η γυναίκα έλεγε συγκεκριμένα ξόρκια, παρομοιάζοντας το ολίσθημα της με την ευτοκία. Ήταν μάλιστα ευτύχημα αν αυτό το κύλημα της εγκύου γινόταν την τρίτη ημέρα της Λαμπρής. Η μαμή έπαιρνε χώμα από τη βάση του βράχου, έσπαγε και τρία αυγά κι έφτιχνε με μάλλινο ύφασμα ένα έμπλαστρο,  το «καλογεννητήρι», που το κολλούσε στη μέση της εγκύου.  

Τον τελευταίο μήνα το παιδί «έπαιρνε την τούμπα» με την προσταγή της Παναγίας. Λέγανε τότε ότι εμπήκε στο δρόμο της Παναγίας ή ότι «εμπήκε το αδράχτι στο σφοντύλι». Για να βρεθεί στο δρόμο της Παναγίας, η έγκυος έπρεπε να πάρει τρεις Μεταλαβιές, να κάνει τρεις «περπατοζωσιές» γύρω από την εκκλησία και να τρώγει μέλι και γάλα τις τρεις τελευταίες εβδομάδες και ναπίνει δροσερό νερό με τριες «νυχιές» σόδα στο όνομα της Θεοτόκου.  Η μαμή με το αφουγκραστήρι της (κοιλιοσκόπιο) άκουγε τη συνομιλία του μωρού με την Παναγία,  δεν εννοούσε τα λεγόμενα, καθησύχαζε πάντως την έγκυο.

Όταν περνούσαν οι μέρες και δε γεννούσε η γυναίκα, η μαμή έσπαγε τα νερά με το ράμφος μαύρου πετεινού (τον είχε φέρει από νωρίς στο σπίτι για να διώξει τα δαιμονικά πνεύματα).   
 Η έναρξη του τοκετού παρέμενε μυστική για να μην «βουίζεται» η ετοιμόγεννη από τη γλωσσοφαγιά του κόσμου. Καλούσαν τη μαμή με κάθε μυστικότητα, έκλειναν πόρτες και παράθυρα και έβαζαν στις γωνίες του σπιτιού μικρούς καλαμένιους σταυρούς, για να μην εισβάλλουν τα πονηρά πνεύματα. Έρχοταν τότε η κυρά μαμή να την «μπουχίσει» με το «ευκολονέρι» που είχε φέρει αμίλητη από τη βρύση (αμίλητο νερό). Την έβρεχε στο λαιμό, το στήθος, την κοιλιά, τα ριζομήρια και τα ακρόποδα και ευχόταν: «Καλή ευκολία τσούπα μου και καλή ξελευτεριά. Να δώσει η Παναγία και ο Άη Λευτέρης να λευτερωθείς κόρη μου με μια γλυκιά φωνή»!!

 

Polycystic ovaries- key points

Polycystic ovaries- key points

Key points

/ issued by the Royal College of Obstetricians & Gynaecologists, UK

  • Polycystic ovary syndrome (PCOS) is a condition where the ovaries contain more developing follicles than normal. It can affect the balance of your hormones.
  • Symptoms can include:
    • more body hair than is usual for you
    • irregular periods or no periods at all
    • being overweight
    • difficulty in getting pregnant
    • acne.
  • You may have a higher risk of long-term health problems such as heart problems or diabetes.
  • Diet and exercise can help reduce your risk of long-term health problems.

 

This information is intended for you if you have been told you have polycystic ovary syndrome.  It is based on the Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) guideline Long-term consequences of polycystic ovary syndrome (published in May 2003).

It tells you:

  • about the long-term effects of PCOS on your health
  • about the recommendations the guideline makes on the best ways of reducing the risks of those long-term effects
  • how much we know about possible links between PCOS and certain health conditions.

It aims to help you and your healthcare team make the best decisions about your care. It is not meant to replace advice from a doctor or nurse about your own situation.

This information tells you about the recommendations the RCOG guideline makes. It does not tell you in detail about how PCOS is diagnosed or about treatments for the symptoms.

  • Some of the recommendations here may not apply to you. This could be because of some other illness you have, your general health, your wishes, or some or all of these things. If you think the treatment or care you get does not match what we describe here, talk about it with your doctor or with someone else in your healthcare team.

 What is polycystic ovary syndrome (PCOS)?

In a normal ovary, around five follicles (small sacs) develop each month, at the beginning of the menstrual cycle. These follicles contain eggs. Usually one follicle each month continues to develop until it releases an egg into the fallopian tube. This is known as ovulation.

If the egg is fertilised by sperm, it travels down to the womb, implants in the lining and a pregnancy begins. If the egg is not fertilised, the lining of the womb is shed at the end of the monthly cycle, when you have your period, and the egg is absorbed naturally back into your body.

Polycystic ovaries have at least twice as many developing follicles as normal ovaries.  However, many of these follicles do not mature to the point of releasing an egg (ovulation). Because they have more follicles than is usual, polycystic ovaries are slightly larger than normal ovaries.

The term polycystic is a bit misleading. Early researchers thought that they could see cysts (small fluid-filled sacs) on the ovaries. In fact, what they saw were enlarged follicles.

Around 20 out of every 100 women have polycystic ovaries. Most women with polycystic ovaries have no symptoms.

A syndrome is a collection of different signs and symptoms that are all part of the same underlying medical condition. Women with polycystic ovary syndrome (PCOS) rarely have all of the possible signs and symptoms. PCOS is therefore difficult to diagnose. The doctor will take account of your symptoms and will usually check your hormone levels (through a blood test) and your ovaries (through an ultrasound scan).

PCOS runs in families.

What could PCOS mean for me?

If you have polycystic ovary syndrome (PCOS), you may become aware of some or all of the following symptoms. You may:

  • have more body hair than is usual for you
  • have irregular periods or no periods at all
  • have difficulty in getting pregnant
  • be overweight
  • have acne.

These symptoms can vary from mild to severe. They can be caused by other conditions, too.

If you have PCOS symptoms, you have a greater risk of developing long-term health problems such as:

  • heart problems
  • diabetes
  • high blood pressure
  • cancer of the lining of the womb (known as endometrial cancer).

This information tells you about these long-term problems.

What can help reduce long-term health risks?

  • Following a balanced diet and taking regular, appropriate exercise are the main ways in which you can help yourself. They can help reduce the long-term health risks associated with PCOS.

 If you are overweight, losing weight will help you. If your periods are irregular or non-existent they may become more normal. Follow advice from your doctor or nurse on reducing your calorie intake and taking more exercise.

Even if you are not overweight, you should take care to keep your weight within the normal range for your height. Your doctor or nurse should give you more information on what you need to do.

To monitor your health, your doctor may offer you tests on the levels of cholesterol and certain fats (known as lipids) in your blood. These may be done regularly (usually once a year), especially if you are overweight and you have a family history of heart disease. They should be available either at your GP clinic or a hospital outpatient department. Your doctor or nurse can then advise you on what you can do to help reduce your cholesterol and lipid levels.

Women with PCOS are more likely than normal to develop a form of diabetes known as type 2 diabetes. One or two in every ten women with PCOS go on to develop this form of diabetes. It can be treated by diet and exercise, and sometimes also with tablets or insulin injections, depending on your circumstances.

If you are overweight and you have a family history of diabetes, you may be offered regular tests on the levels of sugar in your urine or the levels of glucose in your blood, to check for signs of type 2 diabetes. These tests may be done about once a year through your GP or at a hospital outpatient clinic.

If you have few periods or no periods at all, the lining (known as the endometrium) of your womb may be more likely to thicken. Having regular periods usually prevents this. If the endometrium thickens, it can sometimes lead to cancer. To reduce this risk, your doctor may offer you treatment with progestogen hormones to ensure that you have a period at least every three to four months.

How much do we know about the links between PCOS and other conditions?

 Insulin resistance and diabetes

Insulin is a hormone that regulates the amount of glucose (a form of sugar) in your blood. If the levels of glucose in your blood do not stay normal this leads to diabetes.

Some people need a lot of insulin in order to keep their blood glucose at the normal level. This is known as being insulin resistant. Some women with PCOS are insulin resistant and therefore more likely to develop diabetes.

Drugs known as ‘insulin sensitising agents’ (such as metformin) act by making the body more sensitive to insulin. These drugs can be used for short periods of time to help non-diabetic women who have PCOS (especially women who do not ovulate). There is not enough evidence to tell us how safe or effective they are for long-term use by people who do not have diabetes. More research is needed on this.

If you become pregnant when you have PCOS, and especially if you are very overweight, you may develop diabetes during your pregnancy. This is known as gestational diabetes. You should be tested for it early in your pregnancy. It usually goes away once your baby is born, but you may be more likely to develop type 2 diabetes later in life.

If you have diabetes while you are pregnant your doctor or midwife should refer you to a specialised obstetric diabetic service.

Heart disease

If you have diabetes and/or high blood pressure you may be more likely to develop heart disease in later life. However, there is no clear evidence that, just because you have PCOS, you are any more likely to die from heart disease than women who do not have PCOS.

Breast cancer

If you have PCOS and you have been through the menopause, evidence shows that your risk of developing breast cancer is the same as women who do not have PCOS.


Is there anything else I should know?

  • You have the right to be fully informed about your health care and to share in making decisions about it. Your healthcare team should respect and take your wishes into account.

Sources and acknowledgements

This information is based on the Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) guideline Long-term consequences of polycystic ovary syndrome (published in May 2003). The guideline contains a full list of the sources of evidence we have used. You can find it online at: www.rcog.org.uk/guidelines.asp?PageID=106&GuidelineID=50

Clinical guidelines are intended to improve patient care. They are drawn up by teams of medical professionals and consumers’ representatives who look at the best research evidence there is about care for a particular condition or treatment. The guidelines make recommendations based on this evidence.

This information has been developed by the Patient Information Subgroup of the RCOG Guidelines and Audit Committee, with input from the Consumers’ Forum and the authors of the clinical guideline. It was reviewed before we published it by women from Leeds, Sheffield, London and elsewhere in the UK. The final version is the responsibility of the Guidelines and Audit Committee of the RCOG.

Ενημέρωση για τις μυκητιάσεις

Ενημέρωση για τις μυκητιάσεις

Aυτό είναι το όνομα του μύκητα που “βασανίζει” εκατομμύρια ανθρώπους και ειδικά τις γυναίκες- το συνηθέστερο αίτιο κολπίτιδας. Candida σημαίνει πράγματι αθώα, καλοπροαίρετη (θυμηθείτε το τηλεοπτικό Candid Camera). Ωίδιο το λευκάζον στην ελληνική ορολογία αλλά προτιμώ το λατινικό όρο γιατί περιγράφει τα κύρια χαρακτηριστικά της μόλυνσης: λευκές εκκρίσεις αλλά και καμία ουσιαστική επιβάρυνση για την υγεία της γυναίκας παρά την ενόχληση και τις συχνές υποτροπές.

 

Οι μύκητες αποτελούν φυσιολογικό και αναπόσπαστο μέρος της χλωρίδας του κόλπου. ( Η χλωρίδα περιλαμβάνει δεκάδες είδη μικροβίων και μύκητες σε συγκεντρώσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων). Oι μύκητες δεν είναι μικρόβια, γι’ αυτό και δεν αντιμετωπίζονται με τις κλασσικές αντιβιώσεις, αλλά με ειδικά αντιμυκητιασικά φάρμακα.

 

 Οι μύκητες επίσης υπάρχουν στην στοματική κοιλότητα (τα παιδιά πολύ συχνά παθαίνουν μυκητιασική στοματίτιδα) και στο έντερο.

Κατά καιρούς οι μύκητες πολλαπλασιάζονται υπέρμετρα και τότε δημιουργούν εικόνα φλεγμονής ( μυκητιασική κολπίτις) και ίσως (όχι απαραίτητα) και τα ανάλογα συμπτώματα: κνησμός εσωτερικός αλλά και εξωτερικά στο δέρμα του αιδοίου, αίσθημα καύσου και ερεθισμού, λευκωπές άοσμες εκκρίσεις- σαν ‘κομμένο’ γάλα. Εξωτερικά το δέρμα μπορεί να κοκκινίσει και να υπάρχει έντονος ερεθισμός κατά την τριβή της επαφής ή και κατά την ούρηση, καθώς τα ούρα βρέχουν την ερεθισμένη περιοχή.

Οι μύκητες μπορεί να παρουσιάσουν έξαρση εξαιτίας:

Σεξουαλικής μετάδοσης από μύκητες του συντρόφου- οι δε άντρες επειδή έχουν ξηρότερη ανατομική περιοχή, έχουν σπανιότερα συμπτώματα. Πάντως η σεξουαλική μετάδοση δεν είναι συχνή και αγωγή συντρόφου επιβάλλεται μόνο αν εκείνος παρουσιάζει συμπτώματα.

Λήψη πρόσφατης αντιβίωσης από τη γυναίκα: τα αντιβιοτικά σκοτώνουν τα μικρόβια της χλωρίδας, όχι όμως τους μύκητες- έτσι οι μύκητες βρίσκουν ευκαιρία και καταλαμβάνουν τον ‘κενό χώρο’ στον κόλπο. Τα σκευάσματα που ευνοούν την παρουσία γαλακτοβάκιλλων (μικρόβια που προστατεύουν τη χλωρίδα και περιορίζουν τους μύκητες) τύπου Ultralevure, Acidophilus., Lactofemme κτλ.

Στρες και καταπόνηση του οργανισμού, σωματική (ασθένεια) ή και ψυχολογική.

Οι υψηλές θερμοκρασίες- εφαρμοστά εσώρουχα, συνθετικά ρούχα, η ζέστη της καλοκαιρινής περιόδου- ευνοούν τους μύκητες.

Διαταραχές ανοχής γλυκόζης- δηλαδή ήπια διαταραχή στη ρύθμιση του σακχάρου, που αποτελεί και προδιάθεση για διαβήτη στο μέλλον. Οι μύκητες που επιμένουν συχνά μπορεί να βοηθήσουν στην έγκαιρη διάγνωση διαβήτη σε πολύ πρώιμα στάδια.

 

Διάγνωση

Η διάγνωση είναι συχνά εύκολη, όταν συνυπάρχουν όλα τα παραπάνω- συχνότερα όμως η εικόνα είναι ασαφής με ένα απροσδιόριστο αίσθημα καύσου και ερεθισμού και ελάχιστο κνησμό. Η κλινική εξέταση, η μέτρηση της οξύτητας του κόλπου και τελικώς η καλλιέργεια κολπικού υγρού επιβεβαιώνουν τη διάγνωση. Συχνά οι μύκητες προκαλούν μικτή κολπίτιδα σε συνεργασία με κάποιο μικρόβιο και η χορήγηση μόνον αντιμυκητιασικού δε θα λύσει το πρόβλημα.

Η θεραπεία αποσκοπεί στο να περιορίσει τους μύκητες στη φυσιολογική συγκέντρωση για να αποκατασταθεί η ισορροπία της χλωρίδας- οι μύκητες δεν μπορεί και δεν πρέπει να εκριζωθούν εντελώς.

Τα αντιμυκητιασικά φάρμακα κυκλοφορούν σε υπόθετα, κολπικές αλοιφές και από του στόματος δισκία. Η αγωγή και ο τρόπος χορήγησης πρέπει πάντα να εξατομικεύεται ανάλογα με την ένταση, εντόπιση, χρονιότητα των συμπτωμάτων, συμπτώματα συντρόφου, προηγηθείσα αγωγή, συνυπάρχουσα μικροβιακή κολπίτις κ.τ.λ.

 

Πρόγνωση

 Οι μύκητες είναι ενοχλητικοί, έχουν όμως απόλυτα καλοήθη συμπεριφορά- δεν προκαλούν προβλήματα στην υγεία ή στη γονιμότητα.

Συχνό δυστυχώς πρόβλημα (1-2% των γυναικών) αποτελούν οι υποτροπιάζουσες μυκητιάσεις – από τρία και άνω επεισόδια ανά έτος. Οι αιτίες είναι πολλές, ατελείς αγωγές, επιμολύνσεις από τον σύντροφο, πιθανή προδιάθεση για διαβήτη, συνυπάρχοντα προβλήματα υγείας ή ψυχολογικές διαταραχές, που μειώνουν τις φυσικές άμυνες. Στις περιπτώσεις αυτές χρειάζεται πολύμηνη και επίμονη αγωγή.

Γάμος, γονιμότητα, εγκυμοσύνη, τοκετός, λοχεία όπως βιωνόταν στην Αθήνα προ 200 ετών- κεφάλαιο 3ο

Γάμος, γονιμότητα, εγκυμοσύνη, τοκετός, λοχεία όπως βιωνόταν στην Αθήνα προ 200 ετών- κεφάλαιο 3ο

 

 

 

Σε πολλά νησιά οι έγκυες την ημέρα της Αναλήψεως την ονομάζουν «σαράντα τσούματα» (κύματα). Πήγαιναν το βράδυ εκείνο κι έπαιρναν θαλασσινό νερό από σαράντα κύματα κι έβρεχαν την κοιλιά τους για να «αναληφθούν οι κακογκαστριές» και να ευκολογεννήσουν. Άλλες το έπαιρναν «αμίλητες» και το φύλαγαν σαν αγιασμό στο εικονοστάσι. Την ώρα της γέννας το έδιναν στη μαμή να τις «σκελίσει», να βρέξει δηλαδή τα γεννητικά της όργανα για να γεννήσει εύκολα.   

 

Θεωρείτο καλό η εγκυμονούσα να κάνει λειτουργία σε ερημοκλήσι, να «ανοίξη ρημοκκλήσι». Προτιμούσαν μάλιστα πολύ τον Άγιο Ελευθέριο στον Ελαιώνα. Την ημέρα της γιορτής του μάλιστα την τηρούσαν και τη γιόρταζαν και ποτέ δεν «έπιαναν βελόνα στο χέρι».

Οι έγκυες για να είναι «καλογεννήτρες», έπρεπε να τρώνε όλες τις επιούσιες τροφές (ψωμί, κρασί, λάδι, μέλι, βούτυρο, γάλα, τυρί, αυγά, χόρτα, όσπρια κ.α.) Μπορούσαν να τρώγουν χωρίς εμπόδιο «ότι ρεχθεί το γκάστρι τους», ακόμα και τη Μεγάλη Παρασκευή. Και το κρέας επιτρεπόταν, αρκεί να ήταν καλοψημένο και σταυρωμένο.

 

………………………………………………………………………………………………………………………..

 

Γιατροσοφίον για γυναίκα που δυσκολογεννούσε:

«Ρήζαν αρπαρόριζαν δρ. 16       

 φλούδα ταμαρισκού 16 δρχ.

 Κανέλλα 2 δρχ.                     

σκόνη του σιδήρου 20 δρ.

Τσικολάτα 4 δραμ.

Όλα να γίνουν ψιλή σκόνη, έπειτα βάλε τα εντός βουκαλίου με άσπρον κρασί ρήψον εντός αυτού ένα λεμόνι με τας φλύνδας του θα σταθεί 4 ημέρας και η γυναίκα να πίνει μισό φλιτζάνι του καφέ πρωί-βράδυ και θα ευκολογεννήσει».

………………………………………………………………………………………………………………………………

Αν μία έγκυος μάθαινε ότι σε μία άλλη γυναίκα είχαν αρχίσει οι πόνοι, της έστελνε ένα λευκό μαντήλι στο σπίτι της ως ευχητήριο μήνυμα και για τις δύο.

Δεν παρευρισκόταν όμως ποτέ στον τοκετό της άλλης γυναίκας, από φόβο μήπως «πάρει» τους πόνους και κακογεννήσει η ίδια.

 

Αποβολή- λίγα ψυχρά μαθηματικά…

Αποβολή- λίγα ψυχρά μαθηματικά…

 

 

To σοκ και το πένθος μίας αποβολής δε σηκώνουν πολύ συζήτηση ούτε περιγράφονται εύκολα στο blog μιας ιστοσελίδας. Ακολουθούν τα βασικά ιατρικά δεδομένα, με ψυχρά μαθηματικά, που καθησυχάζουν όμως και παρηγορούν, καθώς τονίζουν ότι η αποβολή είναι συχνό πρόβλημα, με μικρή όμως πιθανότητα να επαναληφθεί στο μέλλον.

 

Το 15-20% των κυήσεων που έχουν διαγνωσθεί κλινικά (έχει δηλαδή φανεί ενδομήτριος σάκος στον υπέρηχο) θα αποβληθούν στη συνέχεια.

Η πιθανότητα είναι ακόμα μεγαλύτερη, μέχρι και 60%, όταν μιλάμε για κύηση που μόλις διαγνώσθηκε πρώιμα με θετικό τεστ εγκυμοσύνης.

Το ιστορικό κυήσεων παίζει ρόλο. Μία γυναίκα που έχει ήδη μία ολοκληρωμένη κύηση στο ιστορικό της, έχει κίνδυνο αποβολής μόλις 5% στην επόμενη κύηση.

Με ιστορικό μίας αποβολής, ο κίνδυνος για την επόμενη κύηση είναι 17-19%.

Με ιστορικό δύο αποβολών, ο κίνδυνος για την επόμενη κύηση είναι 18-35%.

Με ιστορικό τριών  αποβολών, ο κίνδυνος για την επόμενη κύηση είναι 25-45%. Βλέπουμε λοιπόν ότι και σε αυτό το δυσάρεστο σενάριο, η γυναίκα έχει εξ’ορισμού 55-75% πιθανότητα να πάνε όλα καλά στην επόμενη σύλληψη, χωρίς καμία ιατρική παρέμβαση.

Η ηλικία παίζει επίσης ρόλο. Ο κίνδυνος αποβολής σε γυναίκες άνω των 40 ετών υπολογίζεται μέχρι και 40%.

Έχει αποδειχθεί ότι για κάθε 100 περιπτώσεις αποβολών πρώτου τριμήνου, στις 40 με 60 ευθύνεται πρόβλημα στα χρωμοσώματα του εμβρύου, όπως το σύνδρομο Down. Στις μισές λοιπόν τουλάχιστον περιπτώσεις υπάρχει πρόβλημα στο έμβρυο και η Φύση απορρίπτει εγκαίρως τα κακώς έχοντα, είναι τελικά λοιπόν τύχη μέσα στην ατυχία μας.

Επίσης έχει αποδειχθεί ότι για κάθε 100 περιπτώσεις αποβολών δευτέρου τριμήνου, στις 20 ευθύνεται πρόβλημα στα χρωμοσώματα του εμβρύου.

Μερικές φορές μπορεί τα χρωμοσώματα κάποιου από τους γονείς να έχουν μία «σιωπηλή» ανωμαλία, η οποία και να εκδηλώνεται στο κύημα. Σε ζευγάρια με τουλάχιστον δύο αποβολές υπάρχει 10% πιθανότητα να συμβαίνει κάτι τέτοιο.

Εκτός από τις χρωμοσωμικές ανωμαλίες, ενοχοποιούνται διαταραχές στην πηκτικότητα του αίματος της εγκύου (αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα, θρομβοφιλίες) σε ένα ποσοστό 10-15%. Για τις περιπτώσεις αυτές έχει αξία η διερεύνηση, καθώς μπορεί να δοθεί ενέσιμη αγωγή στην επόμενη κύηση και να μειώσει αισθητά τον αυξημένο κίνδυνο νέας αποβολής.

Γάμος, γονιμότητα, εγκυμοσύνη, τοκετός, λοχεία όπως βιωνόταν στην Αθήνα προ 200 ετών- κεφάλαιο 2ο

Γάμος, γονιμότητα, εγκυμοσύνη, τοκετός, λοχεία όπως βιωνόταν στην Αθήνα προ 200 ετών- κεφάλαιο 2ο

 

 

Η έγκυος δεν επιτρεπόταν να φάει λαγό για να μη «λαγοκοιμάται» το παιδί ούτε και σαλιγκάρια για «να μη γίνει σαλιάρικο». Απαγορευόταν επίσης το χοιρινό «για να μη σκέφτεται το παιδί σαν το γουρούνι». Απέφευγαν τις κόκκινες πιπεριές για να μη βγει το παιδί με αγγειώματα στο πρόσωπο. Απαγορευόταν η βρώση χελιού γιατί θα γλίστραγε το παιδί και θα αργούσε να περπατήσει.

Τον  πέμπτο, έβδομο και ένατο μήνα η έγκυος «έπαιρν’ αίμα» (δηλαδή της έκαναν αφαίμαξη) για να γεννήσει εύκολα. Τον πέμπτο και τον έβδομο από το βραχίονα και τον ένατο από το πόδι.

 

Οι έγκυες των λαϊκών τάξεων παρουσίαζαν ιδιόρρυθμες διαστροφές της όρεξης και προτίμηση σε αηδιαστικές τροφές, τα λεγόμενα «πιθυμητούρια». Δεν έπρεπε οι συγγενείς να το αποτρέψουν γιατί αυτό χειροτέρευε, και η έγκυος κρυφά έτρωγε κυρίως όστρακα από αρχαία πήλινα αγγεία που με την πάροδο των ετών είχαν γίνει μαλακά και ροκανίζονταν σαν παξιμάδια. Επίσης έτρωγαν μαλακές πέτρες και κόκαλα από σουπιές. Προτιμούσαν δε το αργιλούχο χώμα κοντά σε αρχαίους ναούς και το έλεγαν «Αγιόχωμα»: «Το Αγιόχωμα το τρώει η γκαστρούδα γιατί το ζητάει τα’ αγκάστρι της για να μη σπάσουν τα νερά και αποβαρθεί (αποβάλει)», έλεγαν οι μαμές.

Όταν μία γυναίκα είχε το κακό να μη βαστάει παιδί, όταν έμενε έγκυος της κρεμούσαν στο λαιμό την «κρατητήρα». Ήταν ένα λιθάρι που έπεφτε από τον ουρανό (αερόλιθος) στρογγυλό και κίτρινο σαν τον κρόκο του αυγού. Το είχαν δεμένο με ασήμι και περασμένο με γαϊτάνι γαλάζιο.

 

Ήταν πολύ κακό να ‘διασκελίσει’ κάποιος μία έγκυο γυναίκα, έστω και καθιστή, με απλωμένα τα πόδια της. Αυτό θα έφερνε δυστοκία και ακόμα χειρότερα, θα έπνιγε το μωρό. Ο απρόσεκτος διασκελιστής όφειλε να ξαναδιασκελίσει αντιθέτως. Τούτο κάπως μετρίαζε το κακό.

Η γκαστρωμένη δεν άλεθε καφέ με το χειρόμυλο για να μη διπλώσει ο λώρος στο λαιμό του παιδιού.

Απαγορευόταν το άναμμα κεριών για να μη γεννηθεί κίτρινο το παιδί σαν το κερί.

Δεν τυλίγει σπάγκο ή νήμα για να μη βγει «κουβάρι» το παιδί στη γέννα.

Δεν έπρεπε να τρώγει κρεμμύδια για να μη χοντραίνει και κονταίνει ο λώρος του παιδιού .

Δεν έβαζε χωνί στο μπουκάλι για να μη δυστοκίσει.

Δεν έβαζε κλειδί στη μέση της (στο ζωνάρι) για να μη γίνει το παιδί κλειδοχείλης (λαγόχειλος).

Δεν έραβε τους τελευταίους μήνες για να μην έχει δυνατούς πόνους στη γέννα.

Για να μη γεννηθεί το μωρό ανάποδα δε γύριζε τα ρούχα ανάποδα στο πλύσιμο, δεν έβαζε τα ξύλα στη φωτιά ανάποδα και δε γύριζε τα έντερα του γουρουνιού ανάποδα στα χοιροσφάγεια.

συνεχίζεται

Δερμοειδείς κύστεις (τερατώματα) ωοθηκών

Δερμοειδείς κύστεις (τερατώματα) ωοθηκών

 

 

Πρόκειται για μία μάλλον συνηθισμένη καλοήθη κύστη που εμφανίζεται στην ωοθήκη. Είναι η πιο συχνή μορφή καλοήθους νεοπλάσματος των ωοθηκών και συνήθως εμφανίζεται μεταξύ 20 και 40 ετών- βρίσκονται πάντως και στη βρεφική αλλά και σε γεροντικές ηλικίες. Σε ποσοστό 15%, μπορεί να υπάρχουν ταυτόχρονα κύστεις και στις δύο ωοθήκες.

Συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα και ανιχνεύεται σε υπερηχογραφικό έλεγχο ρουτίνας.

Στο εσωτερικό της παρουσιάζει μία ακατάστατη εικόνα, που ιατρικά την περιγράφουμε «μικτής ηχογένειας», στερεά και κυστικά δηλαδή στοιχεία ανακατεμένα. Αυτό οφείλεται στο ότι η κύστη προέρχεται από αρχέγονα εμβρυικά κύτταρα που υπάρχουν στις ωοθήκες εκ γενετής. Για λόγους που δε γνωρίζουμε, κάποια στιγμή ξεκινούν αυτά τα κύτταρα να πολλαπλασιάζονται (με καλοήθη τρόπο) και ταυτόχρονα να διαφοροποιούνται σε διαφορετικούς τύπους κυττάρων (κύτταρα χόνδρου, οστού, τρίχες, νευρικά κύτταρα), όπως θα έκανε το αρχέγονο κύτταρο και στην εμβρυική μας ζωή.

Σχηματίζεται λοιπόν η κύστη με αυτούς τους μικτούς κυτταρικούς πληθυσμούς- ακανόνιστα όμως- δεν φτιάχνει ένα νέο έμβρυο αλλά μια μάλλον αποκρουστική κύστη: το τεράτωμα. Είναι όμως καλοήθης σε αντιδιαστολή με το σπανιότατο τερατοκαρκίνωμα.

Η δερμοειδής κύστη πρέπει να αφαιρείται γιατί σταδιακά θα μεγαλώσει στα 10-12 εκ., θα προκαλέσει πόνους, θα επηρεάσει τη λειτουργία της ωοθήκης και τη μελλοντική γονιμότητα. H αφαίρεση γίνεται συνήθως λαπαροσκοπικά.

 

 

Κύστη ωοθήκης- ένα συχνό εύρημα στον υπέρηχο

Κύστη ωοθήκης- ένα συχνό εύρημα στον υπέρηχο

Πολύ συχνό εύρημα στον υπέρηχο, συνήθως χωρίς να προκαλεί συμπτώματα. Ο όρος είναι ευρύς, περιλαμβάνει τις απλές παροδικές λειτουργικές κύστεις, όταν ορμονικά ο κύκλος και η ωορρηξία δε λειτουργούν σωστά αλλά και πιο μόνιμες και ανησυχητικές καταστάσεις, μέχρι και τις κύστεις που σηματοδοτούν την παρουσία καρκίνου.

Το σύνηθες σενάριο που απασχολεί την πλειοψηφία των γυναικών είναι αυτό της λειτουργικής κύστης. Ο κύκλος ξεκινάει, ένα ωάριο μεγαλώνει στην ωοθήκη αλλά κάπου στα μισά η ορμονική υποστήριξη διαταράσσεται και η πορεία που θα οδηγήσει στην ωορρηξία διακόπτεται. Το ωοθυλάκιο ( ένα θυλάκιο με υγρό και το ωάριο στο εσωτερικό του) μπορεί να συνεχίζει να μεγαλώνει αν και το ωάριο παύει να ωριμάζει. Η ωορρηξία βέβαια δε θα γίνει, το ωοθυλάκιο δε θα σπάσει και, μεγαλώνοντας, εξελίσσεται σε ένα κυστικό ωοθυλάκιο ή μία απλή ωοθυλακική κύστη. Αυτή η κύστη έχει υγρό και σταδιακά θα απορροφηθεί μόνη της.

Μπορεί πάλι να εξελιχθεί κανονικά και να γίνει ωορρηξία και το θυλάκιο στη συνέχεια, χωρίς το ωάριο πλέον, (τώρα ονομάζεται ωχρό σωμάτιο) μπορεί να γεμίσει με επιπλέον υγρό και να σχηματίσει μία κύστη ωχρού σωματίου, ή ωχρινική κύστη- και αυτή πολύ συνηθισμένη.

Αυτά είναι τα συνηθέστερα σενάρια εύρεσης κύστης σε μία νέα γυναίκα. Ο γιατρός θα την καθησυχάσει και απλά θα επαναλάβει τον υπέρηχο σε 2-3 μήνες για να δώσει χρόνο στην κύστη να απορροφηθεί. Δεν χρειάζεται άγχος, φαρμακευτικές αγωγές (παλιότερα έδιναν αντισυλληπτικά, μέχρι που αποδείχτηκε ότι δε κάνουν καμία διαφορά) και βέβαια όχι βιαστικά χειρουργεία.

Αν βέβαια η κύστη μετά από μήνες επιμένει –και είναι πιθανότερο να επιμείνει αν ήταν εξαρχής μεγάλη, άνω των 4.5 εκ. μέση διάμετρο- το ζήτημα περιπλέκεται. Αν παραμένει μία απλή κύστη χωρίς ύποπτα χαρακτηριστικά, μπορούμε πάλι να περιμένουμε, εφόσον δεν προκαλεί συμπτώματα. Αν είναι συμπτωματική (τοπική ενόχληση, διαταραχή στο κύκλο) ή αν η γονιμότητα είναι άμεση προτεραιότητα, πρέπει να αφαιρεθεί. Μία προσφιλής σε εμένα και απλή μέθοδος είναι η παρακέντηση και αναρρόφηση του υγρού της υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση στο ιατρείο. Το υγρό μπορεί μάλιστα να σταλεί και για κυτταρολογική εξέταση για περισσότερη ασφάλεια. Το μειονέκτημα είναι ότι σε ένα 30-40% των περιπτώσεων η κύστη μπορεί να ξαναπαράγει υγρό σε λίγους μήνες, συνήθως όμως πολύ λιγότερο του αρχικού. Η επόμενη, οριστική λύση είναι η λαπαροσκοπική εξαίρεση της κύστης, όπου όλη η κύστη και το τοίχωμα της αφαιρούνται και στέλνονται προς ιστολογική εξέταση.

Αυτά ως εδώ. Σε πιο περίπλοκες κύστεις τα σενάρια ποικίλουν και η αντιμετώπιση εξατομικεύεται. Να μην ξεχνάμε ότι ειδικά στις μεγαλύτερες ηλικίες είμαστε πιο καχύποπτοι μπροστά σε μία κύστη, καθώς έτσι, και μάλιστα ύπουλα, χωρίς συμπτώματα, θα ξεκινήσει ο καρκίνος ωοθηκών.

Γάμος, γονιμότητα, εγκυμοσύνη, τοκετός, λοχεία, στην Αθήνα του 1800- κεφάλαιο 1ο

Πρακτικές, δοξασίες και έθιμα για την κύηση, τον τοκετό και τη λοχεία στην Ελλάδα την εποχή της Τουρκοκρατίας. Πολύτιμη πηγή αποτέλεσε η Ιστορία των Αθηναίων του Ακαδημαϊκού Δ. Καμπούρογλου καθώς και οι λεπτομερείς λαογραφικές αναφορές των Χ.Θ. Οικονομόπουλου και Αλ.Χ. Οικονομοπούλου. Τα πολύτιμα αυτά λαογραφικά στοιχεία είναι μεν συναρπαστικά,  περιγράφουν όμως έναν αξιολύπητο Μεσαίωνα άγνοιας και δεισιδαιμονίας. Υπογραμμίζουν πόσο τυχεροί είμαστε που γεννάμε και μεγαλώνουμε τα παιδιά μας στη σημερινή εποχή.

Όπισθεν της ζώνης της νύφης έκρυβαν ψαλίδι ανοικτό, για να κοπούν οι κακές γλώσσες και εννέα αμύγδαλα για να κάνει εννέα γιους και κάτω από το παπούτσι της έκαναν με κατράμι το σημείο του σταυρού, για να πατήσει τον τρισκατάρατο. Επίσης της έδιναν αφέψημα από νερό, ζάχαρη, κανέλα, γαρύφαλλο και φλούδα λεμονιού, ως ενδυναμωτικόν κατά της κοπώσεως…

 

H ατεκνία δεν αποδιδόταν σε υπογονιμότητα αλλά σε μάτιασμα, το λεγόμενο αμπόδεμα. Αυτό καθιστούσε το γαμπρό ανίκανο προς διαιώνισην του γένους του. Η γριά (στην οποία κατέφευγε η αντίζηλος), έπαιρνε ισχυρό νήμα, κατόρθωνε να παρευρεθεί στο γάμο, έλεγε ξόρκια και έδενε κόμπους και σχημάτιζε τρεις θηλιές, ενώ διαβαζόταν το Ευαγγέλιο. Οι κόμποι θάβονταν, αν όμως το μίσος ήταν μεγάλο, τότε το έριχναν σε φρεάτιο ή στη θάλασσα, η τιμωρία ήταν τότε ανέκκλητος.

 

Προληπτικό αντίδοτο κατά του αμποδέματος ήταν να βάλουν κάτω από το στρώμα τρία δεματικά (βούρλα με τα οποία έδεναν τα δεμάτια του σανού). Έστρωναν δε και ένα «γεργάθι» (σχοινί με πολλούς κόμπους , με το οποίο περιέβαλλαν τις στοιβάδες των αχύρων) και κοιμόνταν πάνω από όλα αυτά.

 

Η μαστίγωση της άτεκνης γυναίκας συνηθιζόταν από τα παιδιά στα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς για γονιμότητα. Το βράδυ της Πρωτοχρονιάς χτυπούσαν την πόρτα στις στείρες, τις «μαρμάρες» του χωριού, με βέργα κρανιάς. Η στείρα άνοιγε διάπλατα την πόρτα για να «ανοίξει» και η κοιλιά της και να πιάσει παιδί. Την χτυπούσαν ελαφρά με τη βέργα στην κοιλιά κι έλεγαν τα κάλαντα για την ακληρία: «ούβρα, σούβρα, κουκουλούνδρα να σου πέψει ο Θεός παιδί και να κάτσεις σαν την κότα να γεννήσεις το παιδί, παιδί, παιδί».

 

Πολύτιμο όπλο για ευγονία ήταν τεμάχιο από παλιό δίχτυ, που ανήκε σε ψαρά που δεν ψαρεύει πλέον. Αυτό το έβαζαν κάτω από το νυφικό κρεβάτι και εν συνεχεία στα εικονίσματα και μετά την απόκτηση τέκνων, το έκρυβαν στο στήθος του παιδιού, «άπταιστον αντιφάρμακον κατά πάσης μαγείας».

 

Το πρώτο φυλακτό, της ευτοκίας, ήταν για το «γκάστρι», για να διώξει τα κακά δαιμόνια, και περιείχε: ένα κωνσταντινάτο, μία αγία επιστολή, ένα εικονίδιο της Παναγίας, έναν αιματοστάτη από πηγμένο κρόκο κόκκινου αυγού που είχε μείνει στο εικονοστάσι της μαμής επί εννιά χρόνια, ένα χαρτί με εξορκισμούς του Άγιου Κυπριανού, μια δαγκάνα κάβουρα, ένα κοχυλάκι της «Πίζηλης», τρεις κόκκους λιβάνι, ένα φιδοκέφαλο, ένα καρφάκι, μπαρούτι ή τίμιο ξύλο.

 

Το δεύτερο φυλακτό, του ‘βυζαμού’, ήταν σχεδιασμένο να προφυλάξει από τις ‘κακοσύνες του βυζιού’. Περιείχε τρία φύλλα γαλατσίδας (γαλακταγωγό βότανο), μία μαβιά χάντρα, για το μάτι και μία γαλανόπετρα, να είναι γλυκό το γάλα.

 

Το τρίτο φυλακτό κρεμιόταν στο κεφάλι του κρεβατιού και ήταν το ‘Δεσμωτήριο του Κακού’. Περιείχε όλα τα απαγορευμένα βότανα, φύλλα, ρίζες: απήγανο, αψιθιά, θρούμπι, λισφάκι, άγχουσα, χελιδονόχορτο, δρακοντιά, λυχνάκι, σκάρφη, μανδραγόρα.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ


First period upon us…

Some delicate issues to address today, given that my 12 year old daughter recently had her menarche (all greek, men=menses, actually means month, arche=beginning), that is she began menstruating.

A period does not have to be heavy, nor painful. There is a myth, spread amongst older women that the uterus is a vile and dirty organ that needs to be thoroughly cleansed monthly, in order to remain functional. Heavy periods are therefore welcome, which is of course nonsense. The period blood consists of the lining of the uterus, the endometrium, along with blood originating from exposed vessels under the lining- whether you bleed more or less, the endometrium will anyway shed itself and a new cycle will commence, so women are better off when bleeding mildly.

The same applies for pain- it is true that ovulation (the egg production from the ovary) may make periods more painful (and contraceptive pills reduce the pain exactly by inhibiting ovulation). Painful periods may therefore suggest that ovulation takes place regularly. Still, pain may be dealt with without affecting ovulation and fertility.

Conclusion: when bleeding or suffering you may ask for help from the gynaecologist, you don’t have to go through puberty, studying and exams with those additional burdens.

Talking about ovulation: usually your initial periods may involve anovulatory cycles- meaning that you may have regular period, every month but your ovaries may not produce eggs. The same applies for a 49 year old woman: she may have monthly bleeds but she rarely ovulates- in her case because her ovaries are old and tired- in your case because they are still immature, not properly hormonally balanced yet.

This is why your first cycles may be irregular, heavy, with intermittent spotting, you name it. You get upset, mom gets worried, but the doctor yawns, yes it is absolutely normal.

And now, hot topics. Is it ok to have a relationship? Well, it’s not, and this is the doctor (not just the father speaking). You may be biologically mature to have sex but, come to that, you are also biologically mature to have children, raise them, get a job, pay taxes (well, it’s not funny, it happens in 3rd World countries). The obvious answer is you don’t want all that, you feel young and immature. Well the same applies to sex, it’s not just fun, it entails relationship, responsibilities, precautions and you have to share these with a boy of your age- and boys at 12-13-15 (trust me I ‘ve been there) mostly think about football.

Let’s get serious. Having talked to hundrends- probably thousands of girls, most of them told me that premature relationships were a disaster and things got much better after the age of 17. So, trust them, not medical textbooks- which by the way point out that teenage pregnancies are high risk situations and having an abortion at this age may affect your future fertility. There, I think that was scary enough.

Overall enjoy this milestone- boys do not have such a distinct and remarkable landmark to prove that they move towards manhood. Other than that, nothing much changes- friends and family are still the same, still there for you.

Alex. Kalogeropoulos

Summertime common complaints and issues to resolve

Admittedly boring issues from a strictly medical point of view, yet they can ruin your holidays if not taken care of.

1)   Thrush, yeast, that is candida albicans infection. For Latin speakers, candida means candid, benign, playful. It’s exactly that- you won’t get cancer or infertility because of it, but it may playfully and stubbornly give you itchiness, irritation, persistent discharge or even excruciating discomfort- a perfect combination for holidays, swimming and seasonal nocturnal activities.

What needs to be done- obviously prevention! Avoid tight nylon underware- traditional cotton please. Cover any antibiotic   treatment with a simultaneous prebiotic formulation – even one yogurt per day may do the trick. These formulations offer a load of healthy micro-organisms that normally inhabit the flora of the vagina, namely the lactobacillus, and that competes against candida.

Pre-empt: do not sit and wait to be visited by candida in a humid 3rd World country- Greece included…- and expect to understand the local Pharmacist’s instructions- keep a local cream in your luggage, as well as your Gynaecologist’s mobile number.

2)   Period within your holiday period. Yes, you may use tampons but you could easily manipulate your cycle ( approximately similar to husband manipulation). Seek advice from your doctor in advance, as last minute medication will not help.

3)   Urine infections- extremely common in summer for obvious reasons. Vital advice: do not take antibiotics the moment you get slight frequency- do not blindly take antibiotics fullstop. If you do take antibiotics please please take a full course of treatment- do not improvise and stop 24 hours later, when you feel slightly better. Incomplete treatment encourages the micro-organisms to develop resistance to the antibiotic and next time the same treatment will be useless. Drink plenty of fluids even though this will exacerbate you urinary frequency.

There’s apparently more, i.e. lost condoms, more serious infections, e.t.c. Do not despair and keep in mind that Gynaecologists, unlike most other professionals, are busy in summer too -delivering babies- and they will answer their mobile phone in August.

Ενδομητρίωση, ο καλοήθης καρκίνος…

Είναι μία συνήθης καλοήθης κατάσταση όπου κύτταρα του ενδομητρίου αναπτύσσονται εκτός της μήτρας. Πιθανολογείται ότι τα κύτταρα αυτά κατά την περίοδο κινούνται προς ‘τα πίσω’ στο εσωτερικό της κοιλιάς. Εκεί εμφυτεύονται σε διάφορες θέσεις, συνήθως πάνω στην επιφάνεια της ωοθήκης, στο εσωτερικό τοίχωμα της κοιλιάς, ακόμα και πάνω στο έντερο. Τα ‘εμφυτεύματα’ αυτά επηρεάζονται από τον κύκλο και τις ορμονικές αλλαγές, όπως και το ενδομήτριο. Έτσι στη φάση της περιόδου, όπως διαλύεται και ‘πέφτει’ το ενδομήτριο προς τα έξω, οι εστίες αυτές δεν μπορούν να ‘πέσουν’ και απλά φλεγμαίνουν. Προκαλούν εστίες τοπικής φλεγμονής, με αποτέλεσμα έντονο πόνο στην περίοδο και κατά την επαφή. Αν εισχωρήσουν στο εσωτερικό της ωοθήκης, καθώς αιμορραγούν, προκαλούν συλλογή σκούρου αίματος. Αυτές είναι οι ‘σοκολατοειδείς’ κύστεις των ωοθηκών, που διακρίνονται στο υπέρηχο και θέτουν υποψία της νόσου.

Οι υπόλοιπες εστίες μπορεί να είναι μικρά στίγματα και να μην είναι ορατά στο υπερηχογράφημα.

Η ενδομητρίωση είναι πιο συχνή σε λαούς και κοινωνίες με αυξημένο βιοτικό επίπεδο. Ο λόγος δεν είναι σαφής, ίσως επειδή στον Τρίτο Κόσμο, οι άνθρωποι έχουν σημαντικότερα προβλήματα (μικρόβια, παράσιτα, φυματίωση) και ο οργανισμός τους θεωρεί ‘πολυτέλεια’ να πολεμήσει τα κύτταρα του ενδομητρίου.

Γιατί καλοήθης καρκίνος;  Ναι, πρόκειται για ένα οξύμωρο σχήμα στην ιατρική. Δεν έχει σχέση με καρκίνο, έχει όμως επεκτατική τάση, γεμίζοντας την κοιλιά σταδιακά με συμφύσεις. Τα όργανα (μήτρα, ωοθήκες, έντερο, ουροδόχος κύστη) παγιδεύονται μεταξύ των συμφύσεων, η ασθενής περιγράφει πόνους, στην περίοδο, στην επαφή, ακόμα και κατά την αφόδευση. Το χειρουργείο αποτελεί συχνά πρόκληση για το γυναικολόγο, που πρέπει να αποκαταστήσει την ανατομία αλλά και τη γονιμότητα.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Το υπέρηχο θα δείξει μόνο τις σοκολατοειδείς κύστεις των ωοθηκών. Μπορεί όμως να υπάρχει διάχυτη ενδομητρίωση χωρίς κύστεις στις ωοθήκες, αυτή δε θα φανεί υπερηχογραφικά. Σαφής διάγνωση (και ταυτόχρονη θεραπεία) γίνεται μόνο με μία επέμβαση που λέγεται λαπαροσκόπηση.

Προκαλεί βλάβες η ενδομητρίωση;

Κατ’ αρχάς η τοπική φλεγμονή προκαλεί πόνο- στην περίοδο, στην επαφή, ακόμα και στην αφόδευση. Αν η ενδομητρίωση εξελιχθεί -και συνήθως σταδιακά εξελίσσεται- θα δημιουργηθούν διάχυτες συμφύσεις και περισσότερος πόνος.

Επιπλέον, στα αρχικά ακόμα στάδια της νόσου, ο οργανισμός κινητοποιεί αντισώματα και χημικές ουσίες για να πολεμήσει τη φλεγμονή. Αυτά βλάπτουν και δημιουργούν εχθρικό περιβάλλον για ωάρια, σπερματοζωάρια και έμβρυα. Η ενδομητρίωση λοιπόν, ακόμα και στην αρχική της εκδήλωση, προκαλεί υπογονιμότητα. Όταν επεκταθεί η νόσος, οι συμφύσεις μπορεί επιπλέον να φράξουν τις σάλπιγγες και να επιτείνουν το πρόβλημα.

Πώς γίνεται η θεραπεία;

Η θεραπεία είναι η καταστροφή των εστιών με διαθερμία στο χειρουργείο (λαπαροσκόπηση). Καταστρέφονται οι τοπικές εστίες, εξαιρούνται οι κύστεις στις ωοθήκες, μαζί με το τοίχωμα τους. Στη συνέχεια, ακολουθεί συνήθως για λίγους μήνες, ενέσεις, μία ανά μήνες. Αυτές στοχεύουν να εκριζώσουν τυχόν εναπομείνασες μικροσκοπικές εστίες. Με τη συνδυασμένη αυτή θεραπεία ο πόνος θα σταματήσει. Αν το πρόβλημα δεν είναι ο πόνος αλλά η γονιμότητα, επιβάλλεται αναμονή. Αν περαιτέρω αναμονή και προσπάθεια δεν οδηγήσει σε σύλληψη, το ζευγάρι θα πρέπει να κάνει αγωγή εξωσωματικής γονιμοποίησης .

Dermoid cyst, or teratoma of the ovary

This is a rather common, benign cyst developing in the ovary. It is frequently seen in young women. It usually presents without any symptoms, as an incidental finding in routine ultrasoound. It is not uncommon to see two or three of them, frequently affecting both ovaries.

The picture may appear disturbing as the cyst contains sebum, hair, even teeth – actually the term teratoma originates from the greek word ‘teras’, that is monster, and our greek ladies are obviously alarmed when they hear that a monster develops within their reproductive organs. Different tissues are seen because the tumour originates from primordial embryonic cells, with the capacity to differentiate into various types of tissue.

Alarming though it may seem, these are benign in the vast majority of cases. We need to operate and remove when they grow bigger, thus affecting the blood supply and the function of the ovary, particularly if future fertility is an issue. Furthermore, sudden tumour enlargement or abnormal vascularity may point towards the extremely rare teratocarcinoma. It is therefore important to monitor regularly those cysts and remove them, if indicated.

Κάπνισμα- Όλα όσα θα έπρεπε να γράφουν πάνω στο πακέτο

ΚΑΠΝΙΣΜΑΌλα όσα θα έπρεπε να γράφουν πάνω στο πακέτο:

  • Οι καπνίστριες έχουν αυξημένο κίνδυνο (σε σύγκριση με μη καπνίστριες) για:

Καρκίνο πνεύμονα -12 φορές

Καρκίνο οισοφάγου -10 φορές

Καρκίνο λάρυγγα – 18 φορές

Καρκίνο τραχήλου μήτρας – 2 φορές

Έμφραγμα – 3 φορές

Εγκεφαλικά επεισόδια – 5 φορές

Επίσης: πεπτικό έλκος, καταρράκτης, αιμορραγία στην περίοδο, δυσμηνόρροια,

υπογονιμότητα ,πρώιμη εμμηνόπαυση, οστεοπόρωση, κατάθλιψη και ακράτεια   ούρων.

  • Η έγκυος καπνίστρια έχει αυξημένο κίνδυνο για

Εξωμήτριο (2 φορές)

Αποβολή

Πρόωρη ρήξη υμένων

Κακή ενδομήτριο ανάπτυξη

Προωρότητα (πιθανότητα 40%)

Ανωμαλίες όπως λαγώχειλο και ανωμαλίες διάπλασης των άκρων

Ελάττωση της ακοής του βρέφους

Έκπτωση της ποιότητας και ποσότητας του μητρικού γάλακτος

Σύνδρομο ελαττωμένης προσοχής στα παιδιά, ιδίως στα αγόρια

Σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου

  • Στην Ελλάδα τα ποσοστά των καπνιστριών είναι 47% στις ηλικίες 25-34, 38% στις 35-44 και 22% στις 45-54 ετών.

  • Το κάπνισμα είναι σαφώς συχνότερο σε γυναίκες χαμηλότερης εκπαίδευσης και κοινωνικής στάθμης.

  • Οι συστηματικοί καπνιστές, ηλικίας έως 35 ετών θα ζήσουν 8 χρόνια λιγότερα.

  • Ο καρκίνος του πνεύμονα, πολύ συχνότερος αυτού του μαστού, προκαλεί τους περισσότερους θανάτους γυναικών από καρκίνο.

  • Οι γυναίκες για άγνωστους λόγους αναπτύσσουν εθισμό πολύ ευκολότερα από τους άνδρες και διακόπτουν το κάπνισμα με πολύ μεγαλύτερη δυσκολία.

Cancer of the ovary, aka the silent killer…

Ovarian cancer, aka the silent killer
Basic facts


  • It is truly a silent killer: the ovaries, deep inside the abdomen will not give you pain or vaginal bleeding, even when the cancer has spread.
  • When diagnosed, in 70% of cases the cancer has already spread  beyond the ovary.
  • Incidence peaks after menopause- exactly when many ladies strongly believe that they no longer need to visit a Gynaecologist.
  • Women have never heard of it. When I perform a vaginal scan and tell my patients that I want to look at the ovaries, many look slightly irritated- ok, doctor, get on with it, as if I am going to get pregnant and he looks at my ovaries to see if I ovulate… Women are alarmingly ignorant, as opposed to cervical or breast cancer.
  • Not very frequent: 1.5% life-time risk, but definitely lethal.
  • More common in ladies who have had many ovulatory cycles in the past- so, those who did not have as many (because they were pregnant, breastfeeding, or on the contraceptive pill) are protected. Yes, the use of contraceptive pill reduces the ovarian cancer risk by almost 50%.
  • Not really related to lifestyle, diet, sexual behaviour, smoking.
  • Family history of ovarian cancer and breast cancer increases your baseline risk.
  • Difficult to diagnose early- no pap smear for the ovaries! The most reliable method is frequent transvaginal ultrasound- to make sure that the postmenopausal ovaries look atrophic and inactive. We keep trying to develop blood tests, biochemical tumor markers that will become abnormal in the early course of the disease. One you have heard of, Ca-125, is quite useful, yet in many cases it becomes raised quite late. Furthermore, it may frequently be elevated due to benign causes, such as endometriosis.

Πολύποδες ενδομητρίου

Πρόκειται για καλοήθεις διογκώσεις στο εσωτερικό της μήτρας. Το εσωτερικό στρώμα κυττάρων στην κοιλότητα της μήτρας σε κάποιο σημείο «φουσκώνει» και δημιουργεί ένα τοπικό εξόγκωμα. Αυτό μπορεί ευρεία βάση, μια πλατιά ας πούμε ρίζα, ή απλά ένα μικρό μίσχο που το κρατά σε επαφή με την κοιλότητα.

Πολύποδες μπορεί να εμφανίσουμε σε οποιαδήποτε εσωτερική επιφάνεια οργάνου, στο έντερο, στις φωνητικές χορδές.

Η μεγάλη τους πλειοψηφία είναι καλοήθεις. Μας ανησυχούν πάντως οι πολύποδες που δημιουργούν συχνές αιμορραγίες, αυτοί που μεγαλώνουν πολύ γρήγορα και όταν εμφανίζονται σε μεγαλύτερες ηλικίες, πριν και μετά την εμμηνόπαυση.

Ένας καλοήθης πολύποδας της μήτρας μπορεί να είναι εντελώς ασυμπτωματικός, θα βρεθεί λοιπόν τυχαία σε έναν υπέρηχο ρουτίνας.

Μπορεί πάλι να προκαλέσει διαταραχές του κύκλου και αυτό να οδηγήσει την ασθενή στο γιατρό. Συχνά προκαλεί σταγονοειδή αιμόρροια στη μέση του κύκλου, καθώς επηρεάζεται από τις ορμονικές αλλαγές της ωορρηξίας. Ανάλογη σταγονοειδή ροή μπορεί να προκαλέσει λίγο πριν και λίγο μετά τη ροή της περιόδου και η γυναίκα διαμαρτύρεται για πολλές ημέρες καφεοειδών εκκρίσεων. Επίσης ένας πολύποδας λειτουργεί σαν ξένο σώμα μέσα στη μήτρα και μπορεί να δυσκολέψει τη σύλληψη ή και να προκαλέσει πρώιμη αποβολή. Σπανιότερα, απλώς ερεθίζει το τοίχωμα της μήτρας προκαλώντας συσπάσεις και η ασθενής έχει περισσότερους πόνους στην περίοδο.

Το κακό είναι ότι η μήτρα δεν πρόκειται να τον αποβάλλει με αυτές τις συσπάσεις, ούτε μπορεί απλά να απορροφηθεί. Ο πολύποδας θα παραμένει σε διαδοχικές εξετάσεις και σταδιακά, με την επίδραση των οιστρογόνων θα μεγαλώνει.

Ο πολύποδας πρέπει να αφαιρείται άμεσα όταν προκαλεί συμπτώματα, όταν σταδιακά μεγαλώνει και, προφανώς, όταν ανησυχούμε μήπως είναι κακοήθεις. Επίσης πρέπει να αφαιρεθεί σε γυναίκα που επιδιώκει σύλληψη. Γενικότερα πάντως, θα πρέπει κάποια στιγμή να αφαιρείται σε κάθε περίπτωση, αφού δεν πρόκειται να φύγει και σταδιακά θα μεγαλώνει και βέβαια κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί 100% την καλοήθη συμπεριφορά του.

Δεν ανησυχούμε λοιπόν με έναν πολύποδα, απλά τον παρακολουθούμε και κάποια στιγμή τον αφαιρούμε με μία απλή επέμβαση.

Η αφαίρεση γίνεται με απόξεση μήτρας και πολυπεκτομή. Σε μεγαλύτερους πολύποδες, σε διερεύνηση γονιμότητας ή αν συνυπάρχουν και άλλα ευρήματα, προτιμούμε να κάνουμε υστεροσκοπική πολυπεκτομή, εισάγοντας το υστεροσκόπιο, μία ειδική κάμερα μέσα στη μήτρα για να έχουμε άμεση εικόνα όλης της κοιλότητας.

HPV infection- a summary

HPV at a glance:

A very common STD- 1 in 2 women and men will be infected (life-time risk).

Most commonly transmitted through penetration, yet direct skin contact and oral sex may also transfer the virus.

May express itself as external skin lesions-genital warts.

In women it may cause internal- within the cervix- precancerous lesion- seen only through pap smear tests or colposcopy.

Internal lesions usually regress without intervention. If they persist and remain untreated, these  may develop into cervical cancer, but it usually takes 10 to 13 years for this to happen.

Genital warts may be the only visible sign of HPV infection, but they may not appear for weeks, months or even years after infection occurs.

Warts may be cauterised or treated with local applications.

If we have ‘HPV changes’ described in a smear report, don’t panic, one in three young women at some point will have the virus. In the vast majority of women, the virus will just linger for a few months, usually up to a year, and will then be eliminated, exactly like when we get rid of a flu virus.

We just do a colposcopy, to have a close look at the cervix under the microscope and confirm that the virus just ‘lingers’ but has not created a lesion deep in the cervix, and therefore is likely to persist.

There are no tablets or creams to kill the virus. We wait for it to go spontaneously and we stop smoking, as it is documented to help HPV survive long-term.

We don’t do contact tracing, blaming your ex, or warning him, the virus is far too common. It may be spread by non-sexual means, yet we don’t panic about our mother and sister and toilet seats. We just follow the basic hygiene rules at home.

If you have visible warts, we will cauterise them under local anaesthetic at the Practice, and, alas, they recur and we may need to repeat these treatments a few times.

Using a condom for 3 to 6 months following treatment for warts may help prevent reinfection.

If the virus persists in subsequent smear tests, it may eventually lead to pre-cancerous changes and cancer, this is usually a 10-12 year process. We will monitor with regular smear tests and colposcopies and when necessary, will remove the lesion with a cone biopsy, before it becomes cancerous.

The recently developed vaccine reduces the risk of cervical cancer up to 70%. It is important to vaccinate young girls aged 12-13.

Page 1 of 212
line
footer
Powered by WordPress | Designed by Elegant Themes