Σπερματέγχυση στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή

Σπερματέγχυση στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή

 

ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ

Αποτελεί το επόμενο βήμα στις θεραπείες γονιμότητας, το τελευταίο σκαλοπάτι πριν την εξωσωματική.

Η λογική είναι απλή: παρακολουθούμε το φυσικό κύκλο της γυναίκας και βεβαιωνόμαστε με διαδοχικούς υπερήχους ότι πρόκειται να συμβεί ωορρηξία.

Αν η γυναίκα έχει ασταθείς και ανωορρηκτικούς κύκλους, μπορούμε με χάπια ή και ενέσεις να προκαλέσουμε διέγερση των ωοθηκών και πρόκληση ωορρηξίας.

Την κατάλληλη χρονική στιγμή προγραμματίζουμε να ληφθεί το δείγμα σπέρματος από το σύντροφο, νωρίς το πρωί στο Ιασώ, κατόπιν αποχής 2-3 ημερών. Το δείγμα θα ‘φιλτραριστεί’ με ειδική διαδικασία και θα επιλεγούν τα κινητικότερα σπερματοζωάρια, τα οποία σε κάποιο βαθμό ‘ενεργοποιούνται’, ευνοείται δηλαδή η χημική διαδικασία που θα τα βοηθήσει να διεισδύσουν στο ωάριο.

egg under vicious attack

Το ίδιο πρωί και δύο ώρες αργότερα το έτοιμο δείγμα τοποθετείται απευθείας μέσα στη μήτρα, μέσω ενός λεπτού καθετήρα. Η διαδικασία είναι ανώδυνη, ανάλογη από πλευράς ενόχλησης με ένα απλό τεστ Παπανικολάου.

Επιτυγχάνουμε έτσι το καλύτερο δυνατό δείγμα στην ιδανική χρονική στιγμή και το εγχύουμε βαθιά στην κοιλότητα της μήτρας, προσπερνώντας τον κόλπο και τον τράχηλο.

Είναι βέβαια αυτονόητο ότι οι υπόλοιποι κρίκοι της αλυσίδας θα είναι μη υποβοηθούμενοι: το σπέρμα θα πρέπει να φτάσει στη σάλπιγγα (η οποία πρέπει να είναι υγιής), να βρει και να γονιμοποιήσει το ωάριο, και το έμβρυο πλέον να εμφυτευθεί στη μήτρα.

Για τους λόγους αυτούς και οι πιθανότητες επιτυχίας δεν είναι μεγάλες, διεθνώς αναφέρονται ως 16-18% ανά προσπάθεια. Απλή λοιπόν και ανώδυνη και σχετικά ανέξοδη διαδικασία αλλά με σχετικά περιορισμένες πιθανότητες επιτυχίας.

Σε πολλά ζευγάρια πάντως με ήπια προβλήματα μπορεί να αποτελέσει τη λύση, αποφεύγοντας έτσι την ‘ταλαιπωρία’ της εξωσωματικής.

Βέβαια, με τον τρόπο της, οι σπερματεγχύσεις μπορεί να ταλαιπωρήσουν ψυχολογικά πολύ περισσότερο, αφού ίσως χρειαστούν τρεις ή και πέντε προσπάθειες, για να θεωρήσουμε ότι εξαντλήσαμε τα περιθώρια (τα αποτελέσματα διεθνώς αναφέρονται επί της βάσης πέντε αλλεπάλληλων προσπαθειών).

Polycystic ovaries- key points

Polycystic ovaries- key points

Key points

/ issued by the Royal College of Obstetricians & Gynaecologists, UK

  • Polycystic ovary syndrome (PCOS) is a condition where the ovaries contain more developing follicles than normal. It can affect the balance of your hormones.
  • Symptoms can include:
    • more body hair than is usual for you
    • irregular periods or no periods at all
    • being overweight
    • difficulty in getting pregnant
    • acne.
  • You may have a higher risk of long-term health problems such as heart problems or diabetes.
  • Diet and exercise can help reduce your risk of long-term health problems.

 

This information is intended for you if you have been told you have polycystic ovary syndrome.  It is based on the Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) guideline Long-term consequences of polycystic ovary syndrome (published in May 2003).

It tells you:

  • about the long-term effects of PCOS on your health
  • about the recommendations the guideline makes on the best ways of reducing the risks of those long-term effects
  • how much we know about possible links between PCOS and certain health conditions.

It aims to help you and your healthcare team make the best decisions about your care. It is not meant to replace advice from a doctor or nurse about your own situation.

This information tells you about the recommendations the RCOG guideline makes. It does not tell you in detail about how PCOS is diagnosed or about treatments for the symptoms.

  • Some of the recommendations here may not apply to you. This could be because of some other illness you have, your general health, your wishes, or some or all of these things. If you think the treatment or care you get does not match what we describe here, talk about it with your doctor or with someone else in your healthcare team.

 What is polycystic ovary syndrome (PCOS)?

In a normal ovary, around five follicles (small sacs) develop each month, at the beginning of the menstrual cycle. These follicles contain eggs. Usually one follicle each month continues to develop until it releases an egg into the fallopian tube. This is known as ovulation.

If the egg is fertilised by sperm, it travels down to the womb, implants in the lining and a pregnancy begins. If the egg is not fertilised, the lining of the womb is shed at the end of the monthly cycle, when you have your period, and the egg is absorbed naturally back into your body.

Polycystic ovaries have at least twice as many developing follicles as normal ovaries.  However, many of these follicles do not mature to the point of releasing an egg (ovulation). Because they have more follicles than is usual, polycystic ovaries are slightly larger than normal ovaries.

The term polycystic is a bit misleading. Early researchers thought that they could see cysts (small fluid-filled sacs) on the ovaries. In fact, what they saw were enlarged follicles.

Around 20 out of every 100 women have polycystic ovaries. Most women with polycystic ovaries have no symptoms.

A syndrome is a collection of different signs and symptoms that are all part of the same underlying medical condition. Women with polycystic ovary syndrome (PCOS) rarely have all of the possible signs and symptoms. PCOS is therefore difficult to diagnose. The doctor will take account of your symptoms and will usually check your hormone levels (through a blood test) and your ovaries (through an ultrasound scan).

PCOS runs in families.

What could PCOS mean for me?

If you have polycystic ovary syndrome (PCOS), you may become aware of some or all of the following symptoms. You may:

  • have more body hair than is usual for you
  • have irregular periods or no periods at all
  • have difficulty in getting pregnant
  • be overweight
  • have acne.

These symptoms can vary from mild to severe. They can be caused by other conditions, too.

If you have PCOS symptoms, you have a greater risk of developing long-term health problems such as:

  • heart problems
  • diabetes
  • high blood pressure
  • cancer of the lining of the womb (known as endometrial cancer).

This information tells you about these long-term problems.

What can help reduce long-term health risks?

  • Following a balanced diet and taking regular, appropriate exercise are the main ways in which you can help yourself. They can help reduce the long-term health risks associated with PCOS.

 If you are overweight, losing weight will help you. If your periods are irregular or non-existent they may become more normal. Follow advice from your doctor or nurse on reducing your calorie intake and taking more exercise.

Even if you are not overweight, you should take care to keep your weight within the normal range for your height. Your doctor or nurse should give you more information on what you need to do.

To monitor your health, your doctor may offer you tests on the levels of cholesterol and certain fats (known as lipids) in your blood. These may be done regularly (usually once a year), especially if you are overweight and you have a family history of heart disease. They should be available either at your GP clinic or a hospital outpatient department. Your doctor or nurse can then advise you on what you can do to help reduce your cholesterol and lipid levels.

Women with PCOS are more likely than normal to develop a form of diabetes known as type 2 diabetes. One or two in every ten women with PCOS go on to develop this form of diabetes. It can be treated by diet and exercise, and sometimes also with tablets or insulin injections, depending on your circumstances.

If you are overweight and you have a family history of diabetes, you may be offered regular tests on the levels of sugar in your urine or the levels of glucose in your blood, to check for signs of type 2 diabetes. These tests may be done about once a year through your GP or at a hospital outpatient clinic.

If you have few periods or no periods at all, the lining (known as the endometrium) of your womb may be more likely to thicken. Having regular periods usually prevents this. If the endometrium thickens, it can sometimes lead to cancer. To reduce this risk, your doctor may offer you treatment with progestogen hormones to ensure that you have a period at least every three to four months.

How much do we know about the links between PCOS and other conditions?

 Insulin resistance and diabetes

Insulin is a hormone that regulates the amount of glucose (a form of sugar) in your blood. If the levels of glucose in your blood do not stay normal this leads to diabetes.

Some people need a lot of insulin in order to keep their blood glucose at the normal level. This is known as being insulin resistant. Some women with PCOS are insulin resistant and therefore more likely to develop diabetes.

Drugs known as ‘insulin sensitising agents’ (such as metformin) act by making the body more sensitive to insulin. These drugs can be used for short periods of time to help non-diabetic women who have PCOS (especially women who do not ovulate). There is not enough evidence to tell us how safe or effective they are for long-term use by people who do not have diabetes. More research is needed on this.

If you become pregnant when you have PCOS, and especially if you are very overweight, you may develop diabetes during your pregnancy. This is known as gestational diabetes. You should be tested for it early in your pregnancy. It usually goes away once your baby is born, but you may be more likely to develop type 2 diabetes later in life.

If you have diabetes while you are pregnant your doctor or midwife should refer you to a specialised obstetric diabetic service.

Heart disease

If you have diabetes and/or high blood pressure you may be more likely to develop heart disease in later life. However, there is no clear evidence that, just because you have PCOS, you are any more likely to die from heart disease than women who do not have PCOS.

Breast cancer

If you have PCOS and you have been through the menopause, evidence shows that your risk of developing breast cancer is the same as women who do not have PCOS.


Is there anything else I should know?

  • You have the right to be fully informed about your health care and to share in making decisions about it. Your healthcare team should respect and take your wishes into account.

Sources and acknowledgements

This information is based on the Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) guideline Long-term consequences of polycystic ovary syndrome (published in May 2003). The guideline contains a full list of the sources of evidence we have used. You can find it online at: www.rcog.org.uk/guidelines.asp?PageID=106&GuidelineID=50

Clinical guidelines are intended to improve patient care. They are drawn up by teams of medical professionals and consumers’ representatives who look at the best research evidence there is about care for a particular condition or treatment. The guidelines make recommendations based on this evidence.

This information has been developed by the Patient Information Subgroup of the RCOG Guidelines and Audit Committee, with input from the Consumers’ Forum and the authors of the clinical guideline. It was reviewed before we published it by women from Leeds, Sheffield, London and elsewhere in the UK. The final version is the responsibility of the Guidelines and Audit Committee of the RCOG.

Αποβολή- λίγα ψυχρά μαθηματικά…

Αποβολή- λίγα ψυχρά μαθηματικά…

 

 

To σοκ και το πένθος μίας αποβολής δε σηκώνουν πολύ συζήτηση ούτε περιγράφονται εύκολα στο blog μιας ιστοσελίδας. Ακολουθούν τα βασικά ιατρικά δεδομένα, με ψυχρά μαθηματικά, που καθησυχάζουν όμως και παρηγορούν, καθώς τονίζουν ότι η αποβολή είναι συχνό πρόβλημα, με μικρή όμως πιθανότητα να επαναληφθεί στο μέλλον.

 

Το 15-20% των κυήσεων που έχουν διαγνωσθεί κλινικά (έχει δηλαδή φανεί ενδομήτριος σάκος στον υπέρηχο) θα αποβληθούν στη συνέχεια.

Η πιθανότητα είναι ακόμα μεγαλύτερη, μέχρι και 60%, όταν μιλάμε για κύηση που μόλις διαγνώσθηκε πρώιμα με θετικό τεστ εγκυμοσύνης.

Το ιστορικό κυήσεων παίζει ρόλο. Μία γυναίκα που έχει ήδη μία ολοκληρωμένη κύηση στο ιστορικό της, έχει κίνδυνο αποβολής μόλις 5% στην επόμενη κύηση.

Με ιστορικό μίας αποβολής, ο κίνδυνος για την επόμενη κύηση είναι 17-19%.

Με ιστορικό δύο αποβολών, ο κίνδυνος για την επόμενη κύηση είναι 18-35%.

Με ιστορικό τριών  αποβολών, ο κίνδυνος για την επόμενη κύηση είναι 25-45%. Βλέπουμε λοιπόν ότι και σε αυτό το δυσάρεστο σενάριο, η γυναίκα έχει εξ’ορισμού 55-75% πιθανότητα να πάνε όλα καλά στην επόμενη σύλληψη, χωρίς καμία ιατρική παρέμβαση.

Η ηλικία παίζει επίσης ρόλο. Ο κίνδυνος αποβολής σε γυναίκες άνω των 40 ετών υπολογίζεται μέχρι και 40%.

Έχει αποδειχθεί ότι για κάθε 100 περιπτώσεις αποβολών πρώτου τριμήνου, στις 40 με 60 ευθύνεται πρόβλημα στα χρωμοσώματα του εμβρύου, όπως το σύνδρομο Down. Στις μισές λοιπόν τουλάχιστον περιπτώσεις υπάρχει πρόβλημα στο έμβρυο και η Φύση απορρίπτει εγκαίρως τα κακώς έχοντα, είναι τελικά λοιπόν τύχη μέσα στην ατυχία μας.

Επίσης έχει αποδειχθεί ότι για κάθε 100 περιπτώσεις αποβολών δευτέρου τριμήνου, στις 20 ευθύνεται πρόβλημα στα χρωμοσώματα του εμβρύου.

Μερικές φορές μπορεί τα χρωμοσώματα κάποιου από τους γονείς να έχουν μία «σιωπηλή» ανωμαλία, η οποία και να εκδηλώνεται στο κύημα. Σε ζευγάρια με τουλάχιστον δύο αποβολές υπάρχει 10% πιθανότητα να συμβαίνει κάτι τέτοιο.

Εκτός από τις χρωμοσωμικές ανωμαλίες, ενοχοποιούνται διαταραχές στην πηκτικότητα του αίματος της εγκύου (αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα, θρομβοφιλίες) σε ένα ποσοστό 10-15%. Για τις περιπτώσεις αυτές έχει αξία η διερεύνηση, καθώς μπορεί να δοθεί ενέσιμη αγωγή στην επόμενη κύηση και να μειώσει αισθητά τον αυξημένο κίνδυνο νέας αποβολής.

Ενδομητρίωση, ο καλοήθης καρκίνος…

Είναι μία συνήθης καλοήθης κατάσταση όπου κύτταρα του ενδομητρίου αναπτύσσονται εκτός της μήτρας. Πιθανολογείται ότι τα κύτταρα αυτά κατά την περίοδο κινούνται προς ‘τα πίσω’ στο εσωτερικό της κοιλιάς. Εκεί εμφυτεύονται σε διάφορες θέσεις, συνήθως πάνω στην επιφάνεια της ωοθήκης, στο εσωτερικό τοίχωμα της κοιλιάς, ακόμα και πάνω στο έντερο. Τα ‘εμφυτεύματα’ αυτά επηρεάζονται από τον κύκλο και τις ορμονικές αλλαγές, όπως και το ενδομήτριο. Έτσι στη φάση της περιόδου, όπως διαλύεται και ‘πέφτει’ το ενδομήτριο προς τα έξω, οι εστίες αυτές δεν μπορούν να ‘πέσουν’ και απλά φλεγμαίνουν. Προκαλούν εστίες τοπικής φλεγμονής, με αποτέλεσμα έντονο πόνο στην περίοδο και κατά την επαφή. Αν εισχωρήσουν στο εσωτερικό της ωοθήκης, καθώς αιμορραγούν, προκαλούν συλλογή σκούρου αίματος. Αυτές είναι οι ‘σοκολατοειδείς’ κύστεις των ωοθηκών, που διακρίνονται στο υπέρηχο και θέτουν υποψία της νόσου.

Οι υπόλοιπες εστίες μπορεί να είναι μικρά στίγματα και να μην είναι ορατά στο υπερηχογράφημα.

Η ενδομητρίωση είναι πιο συχνή σε λαούς και κοινωνίες με αυξημένο βιοτικό επίπεδο. Ο λόγος δεν είναι σαφής, ίσως επειδή στον Τρίτο Κόσμο, οι άνθρωποι έχουν σημαντικότερα προβλήματα (μικρόβια, παράσιτα, φυματίωση) και ο οργανισμός τους θεωρεί ‘πολυτέλεια’ να πολεμήσει τα κύτταρα του ενδομητρίου.

Γιατί καλοήθης καρκίνος;  Ναι, πρόκειται για ένα οξύμωρο σχήμα στην ιατρική. Δεν έχει σχέση με καρκίνο, έχει όμως επεκτατική τάση, γεμίζοντας την κοιλιά σταδιακά με συμφύσεις. Τα όργανα (μήτρα, ωοθήκες, έντερο, ουροδόχος κύστη) παγιδεύονται μεταξύ των συμφύσεων, η ασθενής περιγράφει πόνους, στην περίοδο, στην επαφή, ακόμα και κατά την αφόδευση. Το χειρουργείο αποτελεί συχνά πρόκληση για το γυναικολόγο, που πρέπει να αποκαταστήσει την ανατομία αλλά και τη γονιμότητα.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Το υπέρηχο θα δείξει μόνο τις σοκολατοειδείς κύστεις των ωοθηκών. Μπορεί όμως να υπάρχει διάχυτη ενδομητρίωση χωρίς κύστεις στις ωοθήκες, αυτή δε θα φανεί υπερηχογραφικά. Σαφής διάγνωση (και ταυτόχρονη θεραπεία) γίνεται μόνο με μία επέμβαση που λέγεται λαπαροσκόπηση.

Προκαλεί βλάβες η ενδομητρίωση;

Κατ’ αρχάς η τοπική φλεγμονή προκαλεί πόνο- στην περίοδο, στην επαφή, ακόμα και στην αφόδευση. Αν η ενδομητρίωση εξελιχθεί -και συνήθως σταδιακά εξελίσσεται- θα δημιουργηθούν διάχυτες συμφύσεις και περισσότερος πόνος.

Επιπλέον, στα αρχικά ακόμα στάδια της νόσου, ο οργανισμός κινητοποιεί αντισώματα και χημικές ουσίες για να πολεμήσει τη φλεγμονή. Αυτά βλάπτουν και δημιουργούν εχθρικό περιβάλλον για ωάρια, σπερματοζωάρια και έμβρυα. Η ενδομητρίωση λοιπόν, ακόμα και στην αρχική της εκδήλωση, προκαλεί υπογονιμότητα. Όταν επεκταθεί η νόσος, οι συμφύσεις μπορεί επιπλέον να φράξουν τις σάλπιγγες και να επιτείνουν το πρόβλημα.

Πώς γίνεται η θεραπεία;

Η θεραπεία είναι η καταστροφή των εστιών με διαθερμία στο χειρουργείο (λαπαροσκόπηση). Καταστρέφονται οι τοπικές εστίες, εξαιρούνται οι κύστεις στις ωοθήκες, μαζί με το τοίχωμα τους. Στη συνέχεια, ακολουθεί συνήθως για λίγους μήνες, ενέσεις, μία ανά μήνες. Αυτές στοχεύουν να εκριζώσουν τυχόν εναπομείνασες μικροσκοπικές εστίες. Με τη συνδυασμένη αυτή θεραπεία ο πόνος θα σταματήσει. Αν το πρόβλημα δεν είναι ο πόνος αλλά η γονιμότητα, επιβάλλεται αναμονή. Αν περαιτέρω αναμονή και προσπάθεια δεν οδηγήσει σε σύλληψη, το ζευγάρι θα πρέπει να κάνει αγωγή εξωσωματικής γονιμοποίησης .

Γονιμότητα-βασικά δεδομένα

Η γονιμότητα και οι διαταραχές της είναι από τα πιο παρεξηγημένα προβλήματα υγείας, φορτισμένα με άγχος, αγωνία, βιασύνη και προκατάληψη. Για πολλούς από εμάς ίσως είναι και η πρώτη επαφή με γιατρούς, εξετάσεις, χειρουργεία.
Η κυριότερη πηγή άγχους είναι η πλάνη ότι ‘όλοι οι άλλοι κάνουν παιδιά εύκολα, ενώ εμείς έχουμε κάποιο σπάνιο και σοβαρό πρόβλημα’.
Ας αρχίσουμε λοιπόν με λίγα απλά δεδομένα για να γίνει έτσι σαφές ότι η γονιμότητα γενικότερα δεν είναι μία απλή διαδικασία. Αποτελεί μία αλυσίδα με πολλούς κρίκους και όλοι πρέπει να δουλέψουν σωστά και εναρμονισμένα.

• Η επαφή πρέπει να γίνει τη σωστή χρονική φάση, περί την ωορρηξία. Τότε το ώριμο ωάριο ελευθερώνεται στην επιφάνεια της ωοθήκης και παραλαμβάνεται από τους κροσσούς της σάλπιγγας. Η σάλπιγγα το προωθεί στο εσωτερικό της. Εκεί θα συναντηθεί με το σπέρμα, το οποίο με τη σειρά του έχει διανύσει το εσωτερικό του κόλπου και της μήτρας και από εκεί έχει φτάσει στη σάλπιγγα. Το σπερματοζωάριο θα πρέπει να ‘καταφέρει’ να διεισδύσει στο ωάριο, και να σχηματιστεί το γονιμοποιημένο έμβρυο. Αυτό πλέον θα πρέπει να διανύσει τη μισή σάλπιγγα και να εγκατασταθεί στην κοιλότητα της μήτρας. Η εμφύτευση πρέπει να γίνει ομαλά και το έμβρυο πρέπει να αναπτυχθεί και να διαιρεθεί και να διεισδύσει στο τοίχωμα της μήτρας. Τότε μόνο θα έχουμε ένα θετικό τεστ εγκυμοσύνης.
Τα στάδια είναι πολλά και σε κάθε ζευγάρι η υπογονιμότητα ίσως να οφείλεται σε συνδυασμό ‘αδύνατων κρίκων’.

• H ωορρηξία συμβαίνει πάντα 14 ημέρες πριν από την περίοδο που θα ακολουθήσει. Επομένως, σε κύκλο 27 ημερών, συμβαίνει την 13η ημέρα και, σε κύκλο 35 ημερών, την 21η ημέρα.
• Η ωορρηξία είναι ένα στιγμιαίο φαινόμενο, όταν σπάει το ωοθυλάκιο και ελευθερώνεται το ωάριο. Στη συνέχεια η σάλπιγγα, στις επόμενες 6 ώρες, θα ‘αρπάξει’ το ωάριο και θα το ωθήσει στο εσωτερικό της, όπου και θα συναντήσει τα σπερματοζωάρια.
• Το ωάριο είναι λοιπόν ‘διαθέσιμο’ προς γονιμοποίηση στις 6 ώρες μετά την ωορρηξία και για τις επόμενες 18 ώρες.
• Τα σπερματοζωάρια επιζούν στο εσωτερικό της μήτρας και της σάλπιγγας για 40-80 ώρες μετά την εκσπερμάτιση.
• Η ιδανική χρονική φάση για επαφή είναι 24 ώρες πριν έως και την ημέρα της ωορρηξίας, όχι όμως αργότερα γιατί λίγο μετά την ωορρηξία η βλέννα του τραχήλου γίνεται πλέον εχθρική για το σπέρμα.
• Αν στην είσοδο του κόλπου αφεθούν 1.000.000 σπερματοζωάρια, στατιστικά μόλις ένα εξ’ αυτών θα φτάσει να συναντήσει το ωάριο στη σάλπιγγα.
• Η ιδανική γονιμότητα, για ένα νέο, υγιές, ελεγμένο ζευγάρι, ανά μήνα προσπάθειας είναι περίπου 20%.
• Μετά από 12 μήνες προσπάθειας, το 85% περίπου των ζευγαριών θα πετύχουν σύλληψη και για το υπόλοιπο 15% μιλάμε πλέον για υπογονιμότητα.
• Η γονιμότητα ήταν πάντα δύσκολη υπόθεση, απλά σήμερα καθυστερούμε να αποκτήσουμε παιδιά και αυτό επιβαρύνει τα πράγματα. Κι αν ακόμα υπήρχαν προβλήματα σε παλαιότερες γενιές, οι γυναίκες αυτές δεν θα σας το εκμυστηρευθούν. Όλες οι γιαγιάδες και οι θείες είναι πρόθυμες να περιγράψουν αναποδιές στον τοκετό τους, καμία όμως δε θα ομολογήσει εύκολα δυσκολίες σύλληψης.
• Η γονιμότητα λοιπόν δεν είναι αυτονόητη. Πρέπει να αντιμετωπίζεται σωστά και υπεύθυνα, χωρίς ανόητες προκαταλήψεις και, εν τέλει, χωρίς περιττό άγχος, μαζί με εμάς ταλαιπωρούνται τουλάχιστον 1 στα 6 ζευγάρια.

Η διερεύνηση της υπογονιμότητας γίνεται με ψυχραιμία και σαφή προγραμματισμό βήμα προς βήμα, ξεκινώντας από τα απλές εξετάσεις, (υπέρηχο για έλεγχο ωορρηξίας, έλεγχο σπέρματος) και καταλήγοντας σε πολύπλοκες (σαλπιγγογραφία, υστεροσκόπηση, λαπαροσκόπηση), αν κρίνονται απαραίτητες. Στόχος μας η έγκαιρη διάγνωση κάποιου προβλήματος, χωρίς ιδιαίτερη ταλαιπωρία σωματική, ψυχολογική αλλά και οικονομική για το ζευγάρι και η επιλογή της απλούστερης θεραπείας με τις ρεαλιστικά μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας.

Ενημέρωση για το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

Ενημέρωση για το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

 

Ένα 20% των νέων γυναικών παρουσιάζει αυτή την ήπια ορμονική διαταραχή.

Οι ωοθήκες δεν καταφέρνουν να παράγουν οιστρογόνα και ανδρογόνα με σωστή ισορροπία. Έτσι δε μεγαλώνει το ωάριο, δε γίνεται ωορρηξία, συχνά τότε αργεί να έρθει και η περίοδος. Τα ανδρογόνα υπερτερούν και προκαλούν ακμή, λιπαρότητα του δέρματος και αυξημένη τριχοφυία. Οι ωοθήκες αποκτούν πολλά τέτοια μικρά ωάρια που δεν προχώρησαν ποτέ να μεγαλώσουν (άτρητα ωοθυλάκια).

 

 

 

Μια γυναίκα που έχει την πλήρη εικόνα είναι παχύσαρκη, με ακμή και μουστάκια, με περίοδο που έρχεται 2-3 φορές το χρόνο, Οι ορμονικές εξετάσεις δείχνουν αυξημένα ανδρογόνα στο αίμα. Το υπερηχογράφημα απεικονίζει πολλά (πάνω από 10-12) μικρά ωοθυλάκια σε κάθε ωοθήκη, συχνά στην περιφέρεια της, όπως οι χάντρες ενός μαργαριταρένιου κολιέ. Το εσωτερικό της ωοθήκης φαίνεται έντονα άσπρο- υπερηχογενές.

Ευτυχώς, ελάχιστες εικόνες έχουν την πλήρη εικόνα. Οι περισσότερες έχουν απλά λίγο ασταθή και μακρύ κύκλο (30-34 ημερών), ελαφρά ακμή και υπερτρίχωση.

Θεραπεία δεν υπάρχει γιατί, για να είμαστε ειλικρινείς, δε γνωρίζουμε τι ακριβώς προκαλεί αυτό το σύνδρομο. Συχνά δεν κάνουμε απολύτως τίποτα και απλά καθησυχάζουμε ότι η διαταραχή είναι συνήθης και καλοήθης. Αν ο κύκλος είναι πολύ ασταθής, θα βοηθήσει η λήψη αντισυλληπτικού χαπιού. Το χάπι θα δημιουργήσει ένα ομαλό, τεχνητό ορμονικό περιβάλλον. Αν μάλιστα δοθεί σκεύασμα που να περιέχει και αντιανδρογόνες ιδιότητες, θα βελτιωθεί και η τριχοφυΐα. Το αποτέλεσμα πάντως είναι παροδικό, για όσο διάστημα λαμβάνεται το χάπι. Μόλις διακοπεί, θα επανεμφανιστεί η υποκείμενη ορμονική διαταραχή. Μία απλή θεραπεία είναι η απώλεια λίγου βάρους- περίπου δύο κιλών. Αυτή θα βελτιώσει την ισορροπία οιστρογόνων- ανδρογόνων και συχνά διορθώνει και τον κύκλο.

Αν η γονιμότητα είναι άμεση προτεραιότητα, μπορούμε με απλά χάπια ή ενέσεις να διεγείρουμε τις ωοθήκες ώστε να γίνει ωορρηξία και να συλλάβει η γυναίκα.

Για όλα τα σενάρια υπάρχουν λοιπόν σχετικά εύκολες λύσεις. Οι πολυκυστικές ωοθήκες δεν αποτελούν σημαντικό πρόβλημα υγείας και δεν πρέπει να αποτελούν πηγή άγχους. Η μόνη συσχέτιση που πρέπει να προσέξουμε είναι ότι οι γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες έχουν πιθανότητα περίπου 15% να πάθουν διαβήτη αργότερα στη ζωή τους- πιθανολογείται ότι η όλη διαταραχή ξεκινάει από πρόβλημα στο μεταβολισμό ινσουλίνης. Πρέπει λοιπόν η νέα κοπέλα να λάβει το μήνυμα και να προσέξει τη διατροφή και τα κιλά της στο απώτερο μέλλον.

IVF- H εξωσωματική γονιμοποίηση με λίγα λόγια

IVF- H εξωσωματική γονιμοποίηση με λίγα λόγια

Το κείμενο αυτό φιλοδοξεί να απαντήσει στις πολλές αναμενόμενες ερωτήσεις πάνω στη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης, την αγωγή, την παρακολούθηση, τις πιθανές επιπλοκές, τα ποσοστά επιτυχίας, τέλος πάντων θα τα καλύψουμε σχεδόν όλα.

Θα τα συζητήσουμε και κατ’ιδίαν στις συναντήσεις μας, είναι σημαντικό να βαδίζετε ενήμεροι και να μην πελαγώνετε με εύλογες απορίες. Ας αρχίσουμε με μερικά απλά δεδομένα:

  • Στην Ευρώπη μόνο συμβαίνουν 200000 κύκλοι IVF κάθε  χρόνο.
  • Στην Ελλάδα είναι πάνω από 12000 κύκλοι, με αριθμό γεννήσεων  σχεδόν 5000 παιδιών ετησίως.
  • Με σωστή παρακολούθηση η διαδικασία καθίσταται  απολύτως ακίνδυνη.
  • Τα μωρά που γεννιούνται μετά από εξωσωματική είναι υγιέστατα.
  • Δε σχετίζεται με μελλοντικά προβλήματα υγείας της μητέρας ή καρκινογένεση.Εξωσωματική γονιμοποίηση

Πότε πρέπει ένα ζευγάρι να κάνει εξωσωματική;

Κατ’ αρχήν να τονίσουμε ότι η εξωσωματική γονιμοποίηση έχει αυστηρές ενδείξεις και πρέπει να αποτελεί την ύστατη λύση στη διαδικασία της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Ενδείξεις εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι:

Ανεξήγητη υπογονιμότητα, όπου δηλαδή όλες οι εξετάσεις είναι φυσιολογικές και δε βρίσκουμε κάποιο εμφανές αίτιο και το ζευγάρι προσπαθεί ήδη επί ενάμιση χρόνο. Συχνά ενδείκνυται να προηγούνται απλούστερες θεραπείες, όπως η σπερματέγχυση για τουλάχιστον μερικούς κύκλους. Πάντως τυχόν μεγάλη ηλικία της γυναίκας και μεγάλη διάρκεια προσπάθειας (πάνω από 2 χρόνια) είναι επιβαρυντικοί και ελαχιστοποιούν την πιθανότητα επιτυχίας κάθε απλούστερης θεραπείας.

 

Απόφραξη σαλπίγγων, όταν δηλαδή οι σάλπιγγες έχουν υποστεί ζημιά από προηγούμενη σαλπιγγίτιδα. Δεν μπορούν πλέον να δεχθούν το ωάριο από την ωοθήκη και να συμβάλλουν στη γονιμοποίηση και στη μεταφορά του εμβρύου πίσω στη μήτρα για εμφύτευση. Υπάρχει τότε κίνδυνος όχι μόνο να αποτύχει η σύλληψη αλλά και να παγιδευτεί το έμβρυο στην σάλπιγγα (εξωμήτριος).

Ενδομητρίωση.Είναι μία συνήθης καλοήθης κατάσταση όπου κύτταρα του ενδομητρίου αναπτύσσονται εκτός της μήτρας και προκαλούν εστίες τοπικής φλεγμονής, με αποτέλεσμα έντονο πόνο στην περίοδο και κατά την επαφή. Ο οργανισμός κινητοποιεί αντισώματα και χημικές ουσίες για να πολεμήσει τη φλεγμονή, αυτά όμως βλάπτουν και δημιουργούν εχθρικό περιβάλλον για ωάρια, σπερματοζωάρια και έμβρυα. Η θεραπεία είναι η καταστροφή των εστιών με διαθερμία στο χειρουργείο (λαπαροσκόπηση), και, αν περαιτέρω αναμονή δεν οδηγήσει σε  σύλληψη, σε εξωσωματική.

Κακές παράμετροι σπέρματος. Ο ‘ανδρικός παράγοντας’ ευθύνεται αποκλειστικά στο 30% των υπογόνιμων ζευγαριών και συμμετέχει σαν μέρος του προβλήματος  και σε ένα επιπλέον 20%.

Αν σκεφτεί κανείς ότι περίπου 1 στα 7 ζευγάρια είναι υπογόνιμα, αντιλαμβάνεται την έκταση του προβλήματος.

Ποιες είναι οι πιθανότητες επιτυχίας;

Αυτή είναι και η σειρά, από το καλύτερο προς το χειρότερο, όσον αφορά τις πιθανότητες επιτυχίας. Πιο εύκολα θα πετύχει δηλαδή αν δεν έχει βρεθεί κάποιο αίτιο (όσο και αν αυτό αγχώνει το ζευγάρι που αναρωτιέται τι φταίει) και σαφώς πιο δύσκολα όταν το σπέρμα παρουσιάζει σημαντικό πρόβλημα.

Όταν μιλάμε για πιθανότητες επιτυχίας,  παίζουν ρόλο όλες οι λεπτομέρειες του ιστορικού. Το μεγαλύτερο ρόλο παίζει η ηλικία της γυναίκας. Η πιθανότητα επιτυχίας ενός κύκλου κατά μέσο όρο είναι περίπου 30%. Για μια γυναίκα άνω των 40 είναι 15 %, ενώ για μια γυναίκα 25-30 ετών με ανεξήγητη υπογονιμότητα φτάνει το 40-45%. Εφόσον προκύψει θετικό τεστ εγκυμοσύνης μετά από εξωσωματική, υπάρχει πιθανότητα 20% να είναι δίδυμα και 3% για τρίδυμα. Αυτά ισχύουν αν τοποθετηθούν 3 έμβρυα μέσα στη μήτρα. Αν τοποθετηθούν 4 έμβρυα, έχουμε 30% δίδυμα και 6% τρίδυμα. Μετά από IVF, o κίνδυνος εξωμητρίου είναι τουλάχιστον 5%, μέχρι και 20% όταν οι σάλπιγγες δεν είναι υγιείς.

Ο κίνδυνος αποβολής είναι λίγο αυξημένος και εδώ παίζει ρόλο η ηλικία της γυναίκας. Σε μια γυναίκα 30-35 ετών είναι 25% και σε γυναίκα άνω των 40 είναι μέχρι και 40%.

Πώς γίνεται η θεραπεία;

Στην εξωσωματική γονιμοποίηση αρχικά δίνουμε  καθημερινά ενέσεις για να διεγείρουμε τις ωοθήκες να παράγουν πολλά ωάρια. Καθώς αυτά ωριμάζουν στις ωοθήκες, παρακολουθούμε την πρόοδο με τακτικά κολπικά υπερηχογραφήματα. Θέλουμε αρκετά ωάρια ώστε να έχουμε δυνατότητα επιλογής των καλύτερων ποιοτικά, δεν πρέπει όμως να υπέρ-διεγείρουμε τις ωοθήκες με μεγάλες δόσεις ενέσεων.

Όταν όλα τα ωάρια είναι ώριμα, την κατάλληλη στιγμή του κύκλου, κάνουμε τη λήψη των ωάριων. Η ωοληψία γίνεται, κατόπιν σύντομης και ήπιας γενικής αναισθησίας, με μια λεπτή βελόνα που εισέρχεται στις ωοθήκες μέσω του κόλπου και αναρροφά τα ωάρια. Η διαδικασία ελέγχεται άμεσα με ταυτόχρονο κολπικό υπερηχογράφημα. Μόλις συλλεγούν τα ωάρια μεταφέρονται στο εργαστήριο όπου σε ιδανικές συνθήκες τοποθετούνται μαζί με το δείγμα σπέρματος του συζύγου. Την επόμενη ημέρα ο εμβρυολόγος κοιτά στο μικροσκόπιο πόσα ωάρια γονιμοποιήθηκαν και πόσα έμβρυα έχουμε και εκτιμά την ποιότητα τους. Τα έμβρυα ωριμάζουν για επιπλέον 1-2 ημέρες στο εργαστήριο και στη συνέχεια τα καλύτερα ποιοτικά έμβρυα τοποθετούνται με ένα λεπτό ανώδυνο καθετήρα μέσα στη μήτρα, όπου και αφήνονται να εμφυτευτούν και να μεγαλώσουν. Όσα έμβρυα περισσεύουν καταψύχονται και διατηρούνται για να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον. Μετά από 2 εβδομάδες  περίπου γίνεται τεστ εγκυμοσύνης.

Ποιο το όφελος από όλη αυτή την ταλαιπωρία;

Το όφελος είναι πολλαπλό. Πετυχαίνουμε καλή διέγερση των ωοθηκών, παίρνουμε πολλά ωάρια και έτσι έχουμε αρκετά έμβρυα και μπορούμε να επιλέξουμε τα καλύτερα. Επίσης το ήδη ‘φιλτραρισμένο’ και βελτιωμένο σπέρμα ενθαρρύνεται να γονιμοποιήσει τα ωάρια στις ιδανικές και ελεγχόμενες συνθήκες του εργαστηρίου.

Επιπλέον αν οι σάλπιγγες έχουν πρόβλημα, η IVF λύνει το πρόβλημα αφού συλλέγουμε τα ωάρια από τις ωοθήκες και τοποθετούμε τα έμβρυα κατ’ευθείαν στη μήτρα. Τα έμβρυα πάλι έχουν τη δυνατότητα να ωριμάσουν για δύο ημέρες στις άριστες συνθήκες του εργαστηρίου, μακριά από τυχόν βλαπτικούς παράγοντες στη σάλπιγγα ή τη μήτρα (λόγω ενδομητρίωσης, σαλπιγγίτιδας, ή απλά μεγάλης ηλικίας της γυναίκας).

Τέλος, τα κατεψυγμένα έμβρυα αποτελούν μία επιπλέον ευκαιρία, εξίσου καλή με τα ‘φρέσκα’ έμβρυα, από τη στιγμή που επιζούν της διαδικασίας απόψυξης (και επιζούν σε ποσοστό 70% περίπου).

Τι είναι η μικρογονιμοποίηση (ICSI);

Όταν το σπέρμα παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα, υπάρχει ο φόβος  όταν τοποθετήσουμε μαζί σπέρμα και ωάρια, ότι δε θα καταφέρει να διεισδύσει στο ωάριο και να το γονιμοποιήσει και έτσι την επόμενη ημέρα να είναι πλέον αργά. Σε αυτές τις περιπτώσεις επεμβαίνουμε και μόλις πάρουμε τα ωάρια, διαλέγουμε υγιή σπερματοζωάρια, και κάτω από το μικροσκόπιο, με μια ειδική βελόνα τρυπάμε το τοίχωμα του ωάριου και εισάγουμε το σπερματοζωάριο. Έτσι έχουμε εγγυημένη διείσδυση και γονιμοποίηση και απλά περιμένουμε να δούμε την εξέλιξη και ποιότητα των εμβρύων.

Η μικρογονιμοποίηση είναι λάθος να είναι διαδικασία ρουτίνας. Επιβάλλεται μόνο όταν το σπέρμα μας ανησυχεί ιδιαίτερα. Για τη γυναίκα η διαδικασία είναι η ίδια, μόνο το εργαστηριακό μέρος διαφέρει. Η τεχνογνωσία όμως είναι ακριβότερη και το κόστος αυξάνεται κατά 1000 ευρώ περίπου. Επιπλέον υπάρχει η θεωρητική ανησυχία ότι το σπερματοζωάριο ήταν αυτό που διαλέξαμε εμείς, δεν επικράτησε των άλλων εκατομμυρίων στη ‘φυσική επιλογή’ της γονιμοποίησης. Πάντως όλες οι κυήσεις και τα παιδιά που γεννήθηκαν με ICSI ήταν φυσιολογικές, χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα.

Το ICSI εφαρμόζεται από το 1982. Δε γνωρίζουμε μόνο αν τα άρρενα παιδιά θα έχουν τα ίδια πρόβλημα γονιμότητας, κάτι που θα απαντηθεί σύντομα.

Ποιοι οι κίνδυνοι και οι πιθανές επιπλοκές;

Τα προβλήματα αρχίζουν όταν το ζευγάρι και ο γιατρός θέλουν ‘πάση θυσία’ να πετύχουν θετικό τεστ κύησης. Μεγάλες δόσεις ενέσεων χωρίς σωστή παρακολούθηση μπορεί να οδηγήσει σε υπερδιέγερση, με πολλά ωάρια, διόγκωση των ωοθηκών και ένα ύπουλο κλινικό σύνδρομο που φτάνει να απειλήσει μέχρι και τη ζωή της γυναίκας.

Με την ίδια λογική, η αλόγιστη τοποθέτηση πολλών (πάνω από τρία) εμβρύων οδηγεί σε αυξημένες πολύδυμες κυήσεις και ας μη ξεχνάμε ότι τα τρίδυμα είναι εξαιρετικά επικίνδυνη εγκυμοσύνη για προωρότητα, κακή ανάπτυξη, εγκεφαλικές διαταραχές. Αρκεί να λεχθεί ότι με πρόσφατη νομοθεσική ρύθμιση και στην Ελλάδα η εμβρυομεταφορά άνω των 3 εμβρύων είναι παράνομη σε γυναίκες κάτω των 40 και το τίμημα βέβαια είναι ότι τα ποσοστά ‘επιτυχίας’  είναι λίγο χειρότερα.

Από την άλλη πλευρά, σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας με μέτριας ποιότητας έμβρυα, η μεταφορά 3 μόνο εμβρύων οδηγεί σε χαμηλά ποσοστά επιτυχίας, το πολύ 20-25%. Η μέση οδός είναι και η σωστή, δηλαδή εξατομικευμένη αντιμετώπιση, αντικειμενική εκτίμηση και από κοινού απόφαση, έχοντας ζυγίσει τα υπέρ και κατά.

Υφίσταται πλέον ένα σαφές νομικό πλαίσιο που δεσμεύει όλους τους εμπλεκόμενους για σωστή διαχείριση, εναρμονισμένη με το ευρωπαϊκό πλαίσιο- αναλυτικά μπορείτε να δείτε στην http://eaiya.gov.gr/law-fek/ το νομοθετικό πλαίσιο της Εθνικής Αρχής Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής .

Ποιο το κόστος ενός κύκλου εξωσωματικής;

Πολύ αδρά, το συνολικό κόστος ενός κύκλου (αμοιβή εργαστηρίου και ιατρού, υπερηχογραφήματα, εξετάσεις αίματος, έξοδα χειρουργείου και Αναισθησιολόγου, αναλώσιμα εργαστηρίου) είναι 2000 ευρώ. Αν χρειάζεται μικρογονιμοποίηση, το κόστος φτάνει τα 2800 ευρώ. Προσδοκούμε βέβαια και στη δυνατότητα κατάψυξης περισσευούμενων εμβρύων, αποκτώντας έτσι μία πρόσθετη ευκαιρία, χωρίς το ίδιο έντονο σωματικό, ψυχολογικό  ή οικονομικό κόστος. (Η κατάψυξη και η επί ένα έτος συντήρηση των εμβρύων κοστίζει 300 ευρώ). Το οικονομικό μέρος το ρυθμίζετε απ’ευθείας με το λογιστήριο του Κέντρου Αναπαραγωγής.

Τι ακριβώς θα συμβεί όταν αποφασίσουμε να προχωρήσουμε;

Σε μια τελική επίσκεψη θα ανακεφαλαιώσουμε το ιστορικό, θα ζητηθούν κάποιες πρόσθετες εξετάσεις αίματος και θα σας εξηγήσω το ακριβές θεραπευτικό σχήμα που ανταποκρίνεται στις ανάγκες και το ιστορικό σας. Το σχήμα θεραπείας που θα χρησιμοποιήσουμε βασίζεται σε καλά δοκιμασμένα φάρμακα με τεκμηριωμένα αποτελέσματα σε χιλιάδες γυναίκες σε διεθνή κέντρα αναφοράς. Θα σας δώσω ένα πολυσέλιδο εξατομικευμένο φυλλάδιο όπου θα περιγράφω βήμα προς βήμα όλη τη διαδικασία.

Μεγάλο ρόλο στη σωστή προετοιμασία για το καλύτερο αποτέλεσμα θα παίξει η συνεχής επαφή μας με συχνά ραντεβού και 24ωρη τηλεφωνική επικοινωνία. Θα κάνουμε μαζί όλα τα υπερηχογραφήματα, θα συζητάμε την πρόοδο και θα αλλάζουμε φάρμακα και δόσεις, αν το απαιτούν οι εξελίξεις. Δε θα αρκεστούμε σε ένα σχήμα ρουτίνας αλλά θα το εξατομικεύουμε στα μέτρα σας με το δεδομένο ιστορικό και πάντα στη δεδομένη χρονική στιγμή.

Εν ολίγοις θα βαρεθείτε να με βλέπετε για τις επόμενες εβδομάδες. Θα νιώθετε έτσι καλύτερα που συνέχεια θα βλέπετε τον ίδιο γιατρό που εμπιστεύεστε, που σας γνωρίζει και που θα έχει την πλήρη εικόνα αλλά και την πλήρη ευθύνη, και που δε θα αφήσει διακοπές και σαββατοκύριακα να απειλήσουν την αγωγή σας. Είναι αποδεδειγμένο ότι τα καλύτερα διεθνώς αποτελέσματα στην εξωσωματική επιτυγχάνονται από την ‘ομάδα των τριών’, το στενό δηλαδή δέσιμο του ζευγαριού με το γιατρό τους, μακριά από πολύβουα κέντρα με πλήθος γιατρών και τον κίνδυνο της ανωνυμίας.

Καλά όλα αυτά, όλοι όμως μας λένε ότι μας περιμένει μία φρικτή εμπειρία.

Κακά τα ψέματα, η διαδικασία περιλαμβάνει φάρμακα, ενέσεις, υπερήχους, κυνηγητό με ασφαλιστικά ταμεία, μία χειρουργική επέμβαση και στατιστικά είναι πιθανό ότι δε θα πετύχει.

Είναι επίσης αλήθεια ότι η όλη εμπειρία είναι απαίσια όταν συνοδεύεται από ελλιπή ενημέρωση, ψεύτικες ελπίδες και δυσάρεστες εκπλήξεις, χωρίς ανάλογη στήριξη.

Προτεραιότητα μου είναι να ξέρετε όλα τα δεδομένα χωρίς ωραιοποιήσεις και αβάσιμες υποσχέσεις και να πάρετε μία ώριμη απόφαση να προχωρήσετε. Στην πορεία, θα είμαι κοντά σας με συνεχή καθοδήγηση και ενημέρωση και θα προχωρήσουμε με μία καλά τεκμηριωμένη αισιοδοξία. Η εξωσωματική δεν είναι μία μηχανή που αλέθει ελπίδες και προσδοκίες, αλλά ένα κορυφαίο επίτευγμα επιστημονικής γνώσης και το θαύμα της δημιουργίας μιας νέας ζωής δεν επιτρέπεται να καταντάει μία φρικτή εμπειρία.

line
footer
Powered by WordPress | Designed by Elegant Themes