Ενημερωτικό άρθρο για τον ιό των κονδυλωμάτων HPV στην ιστοσελίδα του Ιασώ

 

Στην ενημερωτική έκδοση ΜyLife του Ιασώ, δημοσιευμένο και στο διαδίκτυο στην ιστοσελίδα του Ιασώ:

MY LIFE IASO

MY LIFE IASO

 

 

 

http://www.iaso.gr/site//mylife/My_life_21/index.php

 

 

 

103 99 119102

Αρθρο για τον ιό των κονδυλωμάτων / My Life του Ομίλου Ιασώ

ARTICLE HPV IASO MAGAZINE

Το αναλυτικό άρθρο για τον ιό των κονδυλωμάτων HPV δημοσιεύεται στην περιοδική επιστημονική-ενημερωτική έκδοση του Ομίλου Ιασώ. Το πλήρες κείμενο έχει ήδη δημοσιευθεί στο ιστολόγιο του gynecologists.gr στα ελληνικά και αγγλικά.

Θα είναι σύντομα διαθέσιμο και στην ιστοσελίδα του Ιασώ  http://www.iaso.gr/my_life_magazine/index.html

 

MY LIFE 2

HPV-Ιός κονδυλωμάτων και καρκίνος τραχήλου της μήτρας

HPV-Ιός κονδυλωμάτων και καρκίνος τραχήλου της μήτρας

hpv virusΗPV: μύθοι και αλήθειες

Ο ιός των κονδυλωματων αποτελεί τα τελευταία χρόνια αντικείμενο συζήτησης. Προκαλεί απορία, φόβο, πολλαπλά ερωτηματικά αλλά συχνά εκφράζεται και η υποψία ότι είναι μία περαστική ιατρική μόδα, που τελικά θα αποδειχθεί ασήμαντη. Ας ακολουθήσουμε λοιπόν τη μέθοδο ‘σωστό-λάθος’,  και με απλά λόγια αλλά με ισχυρή πλέον υποκείμενη βιβλιογραφία να απαντήσουμε όλα τα ερωτήματα, να διασκεδάσουμε τους φόβους και να θέσουμε το ζήτημα στις πραγματικές του διαστάσεις.

Ο ιός των κονδυλωμάτων είναι νεοεμφανισθείσα μόλυνση, δεν υπήρχε στο παρελθόν, όπως και ο ιός του AIDS.
ΛΑΘΟΣ Ο ιός υπήρχε πάντα, απλά μέχρι πρόσφατα δεν γνωρίζαμε την ύπαρξη του και το μηχανισμό δράσης του.

Ενοχοποιείται ως αιτιολογικός παράγων για καρκίνο τραχήλου, υπάρχουν όμως και περιπτώσεις καρκίνου όπου δεν φταίει ο ΗPV, όπως υπάρχει καρκίνος του πνεύμονα σε μη καπνιστές.
ΛΑΘΟΣ Η μοναδικότητα του καρκίνου τραχήλου είναι ότι σχεδόν πάντα προκαλείται από μία αρχική προσβολή HPV, δεν υπάρχει δηλαδή καρκίνος χωρίς να έχει προηγηθεί ο HPV. Κανένας άλλος καρκίνος δεν έχει τόσο αποκλειστικό αιτιολογικό παράγοντα. Πράγματι, το κάπνισμα δεν έχει τόσο ισχυρό αιτιολογικό ρόλο στην καρκινογένεση του πνεύμονα, όσο o HPV στον τράχηλο.

Μεταδίδεται σχεδόν πάντα μέσω της σεξουαλικής δραστηριότητας.
ΣΩΣΤΟ Φαίνεται ότι η κολπική διείσδυση αποτελεί τον κύριο τρόπο μετάδοσης γι’ αυτό και το προφυλακτικό παρέχει μεγάλο βαθμό προστασίας (κατά 70% ). Πάντως αναφέρεται μετάδοση και με την απλή εξωτερική τριβή των γεννητικών οργάνων, ακόμα και αν δεν ολοκληρώνεται η πράξη και τεκμηριώνεται η παρουσία του σε γυναίκες με αποκλειστικά ομοφυλοφιλικές σχέσεις.

Η μόλυνση είναι σχετικά σπάνια και οφείλεται στους πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους.
ΛΑΘΟΣ  Η μόλυνση είναι πολύ συχνή. Υπολογίζεται ότι κάθε γυναίκα έχει εφ’όρου ζωής κίνδυνο έως και 80% να μολυνθεί από τον ιό και βέβαια η πιθανότερη ηλικία προσβολής είναι τα πρώτα 10 χρόνια από την έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας. Οι πολλοί σύντροφοι αλλά και ο αριθμός των πρώην συντρόφων αυτών αποτελεί βέβαια παράγοντα που διευκολύνει τη μετάδοση του ιού.

Στην πραγματικότητα υπάρχουν πολλοί τύποι ιών ΗPV με διαφορετική συμπεριφορά και ογκογόνο ικανότητα.
ΣΩΣΤΟ Υπολογίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 120 διαφορετικοί ιοί HPV. Υπάρχουν οι ιοί (όπως ο 6 και  ο 11) που προκαλούν τις εξωτερικές βλάβες στο δέρμα και άλλοι συγγενείς τους ιοί που προκαλούν την εσωτερική τραχηλική βλάβη. Καποιοι εξ’αυτών (όπως ο 16 και ο 18) θεωρούνται υψηλού κινδύνου για καρκινογένεση στον τράχηλο ενώ άλλοι έχουν μειωμένη ή και ασήμαντη ογκογόνο δράση. Συχνά πάντως μία λοίμωξη μπορεί να προκληθεί από κοινού από διαφορετικά στελέχη. Βλέπουμε για παράδειγμα να υφίσταται εξωτερική βλάβη στο δέρμα και ταυτόχρονα το τστ Παπανικολάου να υποδεικνύει συνοδό τραχηλική αλλοίωση, προφανώς από άλλο στέλεχος του ιού.

Τα εξωτερικά κονδυλώματα είναι και αυτά καρκινογόνα
ΛΑΘΟΣ Τα οξυτενή κονδυλώματα του δέρματος αναπτύσσονται στην πρωκτογεννητική περιοχή, μεγαλώνουν και πολλαπλασιάζονται σε γειτονικές θέσεις, προκαλούν ενόχληση και κνησμό αλλά δεν έχουν ογκογόνο δράση. Γι’αυτό άλλωστε στους άνδρες δεν ανησυχούμε για καρκινογένεση. Αναφέρεται πάντως στη βιβλιογραφία o ιδιαίτερα σπάνιος καρκίνος του πέους σχετιζόμενος με HPV λοίμωξη, δεν πρέπει λοιπόν να παραμελούνται και να φτάνουν σε μεγάλο μέγεθος.

Η απλή σωματική επαφή με άτομο που φέρει τον ιό μπορεί να μεταδώσει τον ιό.
ΛΑΘΟΣ  Η βιβλιογραφία είναι βέβαια ασαφής αλλά ο ιός δεν φαίνεται να μεταδίδεται με την καθημερινή επαφή, την αγκαλιά, την συγκατοίκηση, την τουαλέτα, τα μαχαιροπήρουνα και γενικότερα τον απλό συγχρωτισμό. Προφανώς χρειάζεται άμεση τριβή και ενοφθαλμισμός με προσφιλέστερη γι’αυτόν θέση αυτή των γεννητικών οργάνων.

Η βιβλιογραφία αναφέρει κονδυλώματα και σε παιδιά.
ΣΩΣΤΟ Όταν δεν αποτελεί αποτέλεσμα σεξουαλικής κακοποίησης, μπορεί να είναι λόγω απλού απρόσεκτου ενοφθαλμισμού από τα δάχτυλα του πάσχοντος γονέα στο δέρμα του παιδιού (συνήθως στη γεννητική περιοχή).

Η έγκυος με κονδυλώματα θέτει το έμβρυο σε μεγάλο κίνδυνο.
ΛΑΘΟΣ Ο ιός δεν έχει τερατογόνο δράση. Σπάνια πάντως μεταδίδεται στο έμβρυο και αναφέρεται η εύρεση λαρυγγικών κονδυλωμάτων στο νεογέννητο. Αν υπάρχουν εμφανή κονδυλώματα στο εσωτερικό του κόλπου συνιστάται η καισαρική τομή για να αποφευχθεί η άμεση έκθεση κατά τον τοκετό. Η έγκυος με τραχηλική βλάβη και παθολογικό τεστ Παπανικολάου δεν χρειάζεται να κάνει καισαρική τομή, ίσως κινδυνεύει η ίδια από τον ιό, όχι όμως το έμβρυο, και η καισαρική έτσι κι αλλιώς δεν προστατεύει απόλυτα.

Ο στοματικός έρωτας αποτελεί ασφαλή πρακτική όσον αφορά στη μετάδοση του ΗPV.
ΛΑΘΟΣ Τα τελευταία χρόνια έχει φανεί ως σοβαρό πλέον πρόβλημα τα κονδυλώματα στη στοματική και φαρυγγική κοιλότητα με δυναμική καρκινογένεσης. Ενώ το σάλιο φαίνεται να έχει κάποια προστατευτική δράση κατά του ιού, ο στοματικός έρωτας θεωρείται πλέον τεκμηριωμένος τρόπος μετάδοσης.

Οι ομοφυλόφιλοι άνδρες δεν κινδυνεύουν από τον HPV.
ΛΑΘΟΣ Τα τελευταία χρόνια αναδεικνύεται σε μέγα πρόβλημα υγείας η έξαρση του καρκίνου του ορθού εξαιτίας της προσβολής από HPV στις ομοφυλοφιλικές σχέσεις. Είναι ανάλογο σε μέγεθος πρόβλημα με τον καρκίνο του τραχήλου με τη διαφορά ότι εδώ δεν υφίσταται ο προληπτικός έλεγχος με τα τεστ Παπανικολάου. Ανάλογο πρόβλημα βέβαια ανακύπτει με την πρακτική του πρωκτικού σεξ και στις γυναίκες.

Όταν μολυνθεί μία γυναίκα από τον ιό, θα τον «κουβαλάει» μέσα της για πάντα.
ΣΩΣΤΟ ΚΑΙ ΛΑΘΟΣ  Στην πλειοψηφία των γυναικών, ιός θα εγκατασταθεί στην επιφάνεια των κυττάρων του τραχήλου, θα πολλαπλασιάσει το γενετικό του υλικό ανεξάρτητα από το DNA των κυττάρων και κάποια στιγμή, το πολύ στα 1-2 χρόνια, ο οργανισμός θα κινητοποιήσει τις φυσικές του άμυνες και θα τον εκριζώσει. Σε μικρό ποσοστό γυναικών (έως και 10%), ο ιός (συνήθως τα υψηλής ογκογόνου δράσης στελέχη) πράγματι μπορεί να επιμείνει για χρόνια, να ενσωματώσει το DNA  του σε αυτό των κυττάρων και σταδιακά να προκαλέσει διαταραχές στο DNA (προκαρκινική βλάβη) και τελικά να συμβάλλει σε ογκογόνο μετάλλαξη (καρκίνος).

Γυναίκα 40 ετών παρουσιάζει προκαρκινική βλάβη στο τεστ Παπανικολάου. Αυτό σημαίνει ότι αυτή ή ο σύντροφος της προσβλήθηκαν πρόσφατα από τον ιό HPV.
ΣΩΣΤΟ ΚΑΙ ΛΑΘΟΣ Μπορεί πράγματι να είναι πρόσφατη λοίμωξη, αν συνυπάρχουν για παράδειγμα και εξωτερικά κονδυλώματα τότε είναι και προφανές. Μπορεί κάλλιστα όμως να πρόκειται για παλαιά προσβολή που σταδιακά να οδήγησε στις κυτταρικές βλάβες και να εκδηλώνεται τώρα με το παθολογικό τεστ Παπανικολάου.

Η μόλυνση μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα μετά από πολλά χρόνια.
ΣΩΣΤΟ Η πορεία της λοίμωξης είναι έτσι κι αλλιώς συνήθως πολυετής. Το μεσοδιάστημα μεταξύ αρχικής λοίμωξης μέχρι να αναπτυχθεί σοβαρή προκαρκινκή βλάβη υπολογίζεται στα 7-15 έτη. Βέβαια σε μία μειοψηφία γυναικών αυτό μπορεί να είναι απρόσμενα μικρό, έως και 2 έτη από την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας και την ταυτόχρονη μόλυνση από τον ιό. Γι’αυτό το λόγο το πρώτο τεστ Ππαπανικολάου πρέπει να γίνεται 18 μήνες μετά την έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας.

Ο κίνδυνος αφορά πρωτίστως τις νεώτερες γυναίκες.
ΣΩΣΤΟ ΚΑΙ ΛΑΘΟΣ Η μόλυνση από τον ιό είναι πράγματι πιθανότερη σε μία 20χρονη αλλά αυτή είναι πιθανότερο να αποβάλλει τον ιό σε 1-2 έτη. Σε γυναίκες άνω των 30 η μόλυνση είναι σπανιότερη αλλά αν συμβεί είναι πιθανότερο να επιμείνει και να εξελιχθεί σε σοβαρή βλάβη.

Η μόλυνση από τον ιό προκαλεί πάντα καρκίνο του τραχήλου, αν δεν υπάρξει ιατρική παρέμβαση.
ΛΑΘΟΣ Ο ιός προσβάλλει την πλειοψηφία των γυναικών στη διάρκεια της ζωής τους αλλά καρκίνο του τραχήλου θα πάθει ένα πολύ μικρό ποσοστό καθώς συνήθως ο ιός δεν επιμένει, αλλά και αν επιμείνει σπάνια θα προκαλέσει σοβαρή προκαρκινική βλάβη και ακόμα σπανιότερα καρκίνο. Βέβαια ο καρκίνος του τραχήλου στις αναπτυγμένες χώρες και στην Ελλάδα όπου υπάρχει πληθυσμιακός έλεγχος είναι σπανιότερος, σε αντίθεση με τις αναπτυσσόμενες χώρες όπου και εμφανίζεται το 80% των συνολικών κρουσμάτων.

Οι καπνίστριες που μολύνονται έχουν αργότερα μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρή προκαρκινική βλάβη.
ΣΩΣΤΟ Όταν ο ιός επιμένει, οι καπνίστριες έχουν έως και 2 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτυχθεί σοβαρή βλάβη σε σύγκριση με μη καπνίστριες.

Η επιμονή του ιού και η ανίχνευση του στο τεστ Παπανικολάου και σε κολποκοπήσεις για παραπάνω από δύο χρόνια αυξάνει τον κίνδυνο να προκαλέσει σοβαρή προκαρκινή βλάβη και καρκίνο.
ΣΩΣΤΟ Η επιμονή του ιού σημαίνει ότι μάλλον είναι στέλεχος με ισχυρή ογκογόνο δράση που κατάφερε να ενσωματώσει το γενετικό υλικό του σε αυτό των κυττάρων του τραχήλου και μπορεί πλέον να ενεργοποιήσει παθολογικές μεταλλάξεις.

Ο χρόνος επώασης, από τη στιγμή της μόλυνσης μέχρι την εμφάνιση βλάβης στο δέρμα ή το τράχηλο είναι λίγες ημέρες.
ΛΑΘΟΣ Ο χρόνος επώασης του ιού υπολογίζεται από 6 εβδομάδες έως και 8 μήνες.  Εξωτερικά κονδυλώματα έχουν σημειωθεί ακόμα και 3 εβδομάδες μετά την έκθεση. Τυπικός μέσος χρόνος επώασης θεωρείται το τρίμηνο.

Μία νέα γυναίκα που εμφανίζει HPV στο τεστ Παπανικολάου πρέπει να ενημερώσει το σύντροφο της, τωρινό ή πρώην.
ΣΩΣΤΟ Βέβαια πρέπει να θυμηθούμε ότι ο ιός παρουσιάζει εξαιρετικά μεγάλη διείσδυση στον πληθυσμό. Αν πάρουμε σήμερα μία φωτογραφία όλου του παγκόσμιου πληθυσμού το 10% των γυναικών έχει ενεργό λοίμωξη HPV και βέβαια είπαμε ότι η πιθανότητα προσβολής εφ’όρου ζωής πλησιάζει το 80%. Αποφεύγουμε λοιπόν να κατηγορήσουμε ή να έχουμε τύψεις. Ο σύντροφος, πρώην ή νυν, πρέπει να ενημερωθεί. Δεν κινδυνεύει ο ίδιος να πάθει καρκίνο, μπορεί όμως να μολύνει ή να έχει μολύνει ήδη κάποια αλλη γυναίκα, ή να εμφανίσει ο ίδιος κονδυλώματα. Η επώαση του ιού είναι χρονικά κάπως ασαφής οπότε είναι συχνά δύσκολο και για το γιατρό ακόμα να προσδιορίσει πότε έγινε η μετάδοση. Ψύχραιμη ενημέρωση λοιπόν.
Μία νέα κοπέλα με προσβολή από ΗPV και παθολογικό τεστ Παπανικολάου πρέπει να κάνει επέμβαση στον τράχηλο για να καταστραφεί η βλάβη πριν αυτή γίνει καρκίνος.
ΛΑΘΟΣ Ειδικά στις νέες κοπέλες τείνουμε να είμαστε ακόμα πιο συντηρητικοί. Η βλάβη σε αυτή την ηλικία είναι αρκετά πιθανό να υποχωρήσει μόνη της και επιπλέον δε θέλουμε να κάνουμε καταστρεπτικές επεμβάσεις στον τράχηλο της νέας γυναίκας εκτός αν είναι απολύτως αναγκαίο. Ο τράχηλος που έχει υποστεί χειρουργεία προδιαθέτει αργότερα σε δυσκολίες σύλληψης αλλά και σε κίνδυνο πρόωρου τοκετού.
Υπάρχουν φάρμακα, υπόθετα και πλύσεις που εξουδετερώνουν τον ιό.
ΛΑΘΟΣ Όπως δεν υπάρχει φάρμακο κατά του ιού της γρίπης αλλά μόνο αντιγριπικό εμβόλιο, το ίδιο ισχύει και για τον HPV. Οι θεραπείες είναι όλες καταστρεπτικές (διαθερμία, Laser) και οι τοπικές αγωγές για τα εξωτερικά κονδυλώματα είναι είτε επίσης εκριζωτικές είτε ενισχυτικές της τοπικής ανοσίας. Δίνουμε πράγματι έμφαση στις φυσικές άμυνες, συμβουλεύουμε τη γυναίκα να μην καπνίζει, αντιμετωπίζουμε συνοδά προβλήματα υγείας. Συχνά, (όταν το επιτρέπει ο βαθμός της βλάβης) απλά επαναλαμβάνουμε το τεστ μετά από μερικούς μήνες για να δώσουμε το χρόνο στις άμυνες του οργανισμού να κινητοποιηθούν και να διορθώσουν τις βλάβες στα κύτταρα.

Το εμβόλιο είναι αποτελεσματικό αλλά είναι ακόμα σε πειραματικό στάδιο και δεν είναι βέβαιο ότι είναι ασφαλές.
ΛΑΘΟΣ Είναι τεκμηριωμένη και η ασφάλεια του εμβολίου με μοναδικές παρενέργειες τον ερεθισμό στο σημείο της ένεσης (20-90%) και παροδικό πυρετό (10-13%). Δεν αναφέρεται καμία σοβαρή ανεπιθύμητη ενέργεια και έχουν δοθεί πολλά εκατομμύρια δόσεις και των δύο εμβολίων στον παγκόσμιο πληθυσμό.

Το εμβόλιο κατά του τραχήλου της μήτρας αποτελεί απόλυτη προστασία κατά του καρκίνου.
ΛΑΘΟΣ Το εμβόλιο καλύπτει τους δύο συχνότερους και εντονότερα ογκογόνους ιούς, τον 16 και τον 18. Αυτοί ενοχοποιούνται στο 70% των περιπτώσεων καρκίνου τραχήλου, οπότε το εμβόλιο προστατεύει ακριβώς κατά 70%. Αξιόπιστες μελέτες δείχνουν ότι είναι πιθανό να καλύπτει και άλλα στελέχη καθώς οι ιοί είναι συγγενείς και έχουν ανάλογη δομή. Αυτή η διασταυρούμενη κάλυψη θα είναι ένα επιπλέον bonus και τελικά είναι πιθανό η προστασία να είναι μεγαλύτερη του 70%. Πάντως θα πρέπει να συνεχιστεί το πρόγραμμα των τεστ Παπανικολάου. Όταν εκλείψουν ο 16 και ο 18, δεν αποκλείεται άλλοι ιοί να καλύψουν το κενό, ο πληθυσμός πρέπει λοιπόν να συνεχίσει να ελέγχεται.

Κυκλοφορούν δύο εμβόλια στην αγορά εξίσου αποτελεσματικά.
ΣΩΣΤΟ Και τα δύο έχουν επαρκείς μελέτες που τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητα τους κατά του καρκίνου του τραχήλου. Το τετραδύναμο εμβόλιο παρέχει επιπλέον κάλυψη κατά των ιών 6 και 11 των μη καρκινογόνων εξωτερικών κονδυλωμάτων.

Το εμβόλιο πρέπει να γίνεται στη νέα κοπέλα που δεν έχει ξεκινήσει σεξουαλική δραστηριότητα.
ΣΩΣΤΟ Η σεξουαλική δραστηριότητα αμέσως θέτει το ζήτημα αν έχει ήδη συμβεί προσβολή HPV, οπότε το εμβόλιο δε θα είναι τόσο χρήσιμο. Κυρίως όμως το εμβόλιο πρέπει να γίνει νωρίς (πριν τα 15) γιατί σε αυτές τις ηλικίες είναι καλύτερη η ανοσολογική ανταπόκριση του οργανισμού, άρα είναι πιο αποτελεσματικό, σε σύγκριση με το εμβόλιο σε μία 20χρονη παρθένα κοπέλα.

Ελπίζω ότι καλύψαμε τα πλέον κρίσιμα ερωτήματα. Παραθέτω επιπλέον αναγνωστικό υλικό από αξιόπιστες πηγές. Ο ιός των κονδυλωμάτων θα είναι για τα επόμενα χρόνια σημαντικό πληθυσμιακό πρόβλημα υγείας. Η έγκυρη ενημέρωση είναι το σημαντικότερο όπλο στην καταπολέμηση και εκρίζωση του ιού και κατά προέκταση του καρκίνου του τραχήλου.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ KAI ΕΓΚΥΡΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑΔΙΑ ΠΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Κολποσκόπηση & Παθολογία του Κατώτερου Γεννητικού Συστήματος της Γυναίκας. Εμμ. Διακομανώλη / Εκδόσεις Πασχαλίδη

Αμερικανικό Κολλέγιο Μαιευτήρων Γυναικολόγων http://www.acog.org/Resources_And_Publications/Committee_Opinions/Committee_on_Adolescent_Health_Care/Human_Papillomavirus_Vaccination

Ελληνική Εταιρεία Παθολογία Τραχήλου και Κολποσκόπησης http://www.hsccp.gr/guidelines/HPV%20vaccine%20Guideline.pdf

Centers for Disease Control and Prevention   http://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/hpv.html    http://www.cdc.gov/std/hpv/stdfact-hpv.htm       http://www.cdc.gov/hpv/
Office on Women’s Health, U.S. Department of Health http://womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/human-papillomavirus.cfm
Cancer Research UK    http://www.cancerresearchuk.org/cancer-help/about-cancer/cancer-questions/what-is-the-hpv-virus

Πανεπιστήμιο Αθηνών  http://www.aretaieio-obgyn.com/el/hpv.html

Αλέξανδρος Καλογερόπουλος, ΜRCOG
Μαιευτήρας-Γυναικολόγος
Μελος της Ελληνικής Εταιρείας Παθολογίας Τραχήλου και Κολποσκόπησης

HPV virus and cervical cancer

HPV virus structureHPV virus is a topic of interest in public health sites, blogs, magazines and it particularly affects sexual health as it is related to our sex life, is very frequent indeed, and was up to recently virtually unheard of. Even now it is treated with prejudice and misconception. Let us follow a TRUE-FALSE topic review and hopefully cover all questions and related issues.

The HPV virus is a recently developed virus that did not exist in the past, exactly like the HIV virus.
FALSE. The virus has always been around, we were just not aware of its existence and its mechanism of action towards disease.

It has been incriminated as a predisposing factor for cervical cancer, but there are cases of cervical cancer not related to HPV infection, exactly like there is lung cancer not related to smoking.
FALSE. The natural history of cervical cancer is unique in its exclusivity. It is always related to a HPV infection that took place at some point. In other words, there cannot be cervical cancer without a pre-existing HPV infection. No other cancer is thus exclusively related to a single aetiologic factor. Indeed, smoking does not have such a strong association to lung cancer pathophysiology, as it seems to be the case with HPV and cervical cancer.

HPV infection almost always results from sexual intercourse.
TRUE. It seems that vaginal penetration is the main way of transmission, that is why condom use offers significant protection (by 70%). However, transmission has been reported to occur even upon simple external close contact of affected genitalia, even when no penetration takes place, as is the case in female homosexual intercourse.

The HPV infection is rather rare and most frequently related to multiple sexual partners.
FALSE. This is a very frequent infection. The life-time infection risk for an average woman is estimated to be up to 80% and it is obvious that the timing of infection most frequently coincides with the first decade following initiation of sexual activity. Multiple partners as well as multiple previous contacts of those partners apparently facilitates the viral spread.

There are several HPV viruses with different behaviour and varying oncogenic potential.
TRUE. More than 120 different HPV viruses have been identified. Some viruses ( namely, HPV 6 and HPV 11) are related to benign skin condylomata (warts), whereas other HPV strains will cause pre-cancerous lesion within the cervix, some (notably HPV 16 and HPV18) are aggressive, others have lower oncogenic potential and are deemed low-risk. However, multiple strains may infect simultaneously and a combined picture of external warts and internal cervical lesion frequently ensues.

External warts are also related to cancer.
FALSE  External skin warts, usually located on the skin of the genitalia and the perianal area, may grow bigger and expand in the nearby skin. They may provoke discomfort but they do not turn into cancer. This is why HPV infection in men is not related to malignancy. Having said that, an extreme rare penile HPV-related cancer is  described, warts therefore should always be treated.

The virus may be transmitted through simple direct physical contact.
FALSE The current literature is rather vague, yet it seems that transmission is not possible through everyday contact, hand-shaking, hugging, common use of kitchen utensils or toilet. Apparently, it requires intense contact and friction, most commonly in the sensitive genital area.

The literature reports cases of HPV wart lesions in children.
TRUE When not related to child abuse, it is reported to occur by careless direct contact from the hand of an infected parent to the child’s skin.

HPV infection in pregnancy puts the embryo at high risk.
FALSE The virus has no teratogenic action. It may however infect the baby during delivery through an infected birth canal and may cause wart lesions in the baby’s throat. When prominent warts are seen within the vagina, a caesarean section is advised, in order to prevent direct contact. A pregnant woman with an abnormal Pap smear does not need to have a caesarean, she may be at risk but not the fetus and a caesarean will not anyway offer total protection.

Oral sex is a safe sexual practice as far as HPV transmission is concerned.
FALSE Warts in the mouth and pharynx are directly related to oral sex practice and it appears to be a common and serious problem as they may commonly develop into cancer. Saliva may have a protective effect against HPV, yet oral sex is a well documented mode of HPV transmission and significant related pathology.

Homosexual men are not at risk from HPV.
FALSE In recent years, HPV-related anal cancer is becoming a huge public health issue in homosexual populations. It is as common and serious problem as cervical cancer and we have not yet developed a screening program, as is the case with Pap smears and cervical cancer. Anal cancer risk obviously also affects women who practice anal sexual intercourse.
When infected by HPV, one will “carry” the virus indefinitely.
TRUE AND FALSE  In most of the cases, the virus will attach itself on the surface of the cervical cells, will independently multiply its genetic material (DNA) without affecting the DNA of its host cell. At some point, at 1-2 years the latest, the human body will mobilize its natural defense mechanisms and eradicate the virus. In a small percentage (up to 10%) of women, the virus (usually a high-risk strain) may persist, incorporate its DNA to the cervical cell DNA, and damage the host DNA (pre-cancerous lesion) and cause it to mutate (cancer).
A 40 year old lady presents with a pre-cancerous lesion seen on her Pap smear. That implies that she or her partner were recently infected by HPV.
TRUE AND FALSE  This could well be a recent infection, particularly if external warts co-exist along with the cervical lesion. Yet, it could also be associated with an old infection which gradually led to cellular damage and now presenting through the abnormal smear test.

The infection may raise issues many years after its initial transmission.
TRUE The natural history of the infection is anyway long. The time interval between the initial infection and the pre-cancerous lesion development is estimated to range between 7 and 15 years. Having sai that, in a small percentage of women this could be surprisingly short, up to 2 years after initiation of sexual activity and HPV infection. This is why the first Pap smear should be taken 18 months after the sexual activity initiation.

Younger women are primarily affected and considered to be high risk.
TRUE AND FALSE Infection is indeed more likely to occur to a 20 year old but she would be more likely to eradicate the virus within 1-2 years. Women older than 30 are less likely to be infected in the first place, but more susceptible to viral persistence and eventual serious lesion.

HPV infection will always lead to cervical cancer, unless medical intervention occurs.
FALSE The virus will infect the majority of women (life-time risk up to 80%) but only a slim percentage of those will eventually develop cancer. HPV virus is usually eradicated, and when it persists it is even then unlikely to develop into a serious lesion, let alone cancer. It is true though that medical intervention as in Pap smear population screening, significantly reduces the risk. In developing countries, where this is not available, cancer is much more common, reaching up to 80% of all global cases.
Women who smoke and are infected by HPV are more likely to later develop a serious pre-cancerous lesion.
TRUE When the virus persists, smokers carry up to twice the risk of developing serious lesion, than non-smoking women.
Viral persistence and detection in consecutive pap smears and colposcopies for over 2 years raise the risk for cancer development.
TRUE When the infection persists, it is probably a strain with high carcinogenic potential which has already managed to incorporate itself within the cellular DNA and it is now capable to activate abnormal mutations.
The incubation period between initial infection and lesion appearance on the skin or the cervix is just a few days.
FALSE It is estimated to range between 6 weeks and 8 months. External skin warts have been reported to occur up to 3 weeks after infection. A 3 month period is typically reported in textbooks.
A woman who has been given a Pap smear positive for HPV should inform her past and/or present partner.
TRUE We should bear in mind though that this viral infection is extremely common. If we take a picture today of the global population, a 10% of women will be found to be currently infected and we have already mentioned that the life-time infection risk is up to 80%. We should therefore avoid to blame or have feeling of guilt and remorse. Current or previous partners should be informed. Men are not at risk to develop cancer but they may carry the virus and infect a new partner, and they may after all develop skin warts. Incubation periods are as we said vague and even the doctor cannot safely guess the timing of infection. Just inform partners and be cool about it.
A young woman with HPV infection and an abnormal PAP smear test must have a surgical procedure to remove the lesion from her  cervix, before cancer develops.
FALSE We tend to avoid surgical intervention in young women and try to be conservative as long as it is safe. At her age, the lesion is anyway more likely to disappear spontaneously. Furthermore, we wish to avoid an operation that will destroy or remove part of her functioning cervix, which could later lead to fertility problems and preterm labour risk.
Medical treatment, suppositories, vaginal douches can be used to eradicate the virus.
FALSE There is no available medical treatment. This is exactly like the flu virus, there is no direct antiviral treatment, one can only prevent through vaccination. All available treatment modalities are destructive (diathermy, LASER) and there are also some topical remedies which fortify the local skin natural defenses. We do give emphasis to natural defense mechanisms, we advise the woman not to smoke, we treat any concurrent disease. We frequently tend to postpone treatment in order to allow time for natural defenses to mobilize and correct the cellular abnormalities.
The available vaccination is effective but is still experimental and its safety profile is not documented.
FALSE Its safety is well documented, its main side-effects being local irritation at the injection site (20-90% of cases) and transient fever (10-13%). No serious adverse effect has been reported and this not a new vaccination- several million doses of both available vaccines have already been administered worldwide.
The HPV vaccination constitutes a total prevention modality against cervical cancer, in other words, it protects 100%.
FALSE The vaccine covers against strains No 16 and 18, the most frequent high-risk strains. They are incriminated for 70% of cases of cervical cancer, hence the vaccination protection would be exactly at 70%. There is reliable evidence that demonstrates that other strains with similar structure are also covered. This cross-cover as a bonus will further raise the protection rate. The Pap smear screening program should nevertheless keep going. Once 16 and 18 are eradicated, other strains may tend to proliferate and cover the gap, the population screening should therefore not be discontinued.
There are two vaccinations in the market, equally effective.
TRUE Both have sufficient supporting evidence regarding their efficiency. The quadrivalent vaccine includes cover against the non-cancerous skin wart strains No 6 and 11.
Young girls, not yet sexually active, are the ideal candidates for vaccination.
TRUE When sexually active, one may suggest that HPV infection may have already occurred. The vaccination should anyhow take place early in life (before the age of 15) regardless of sexual activity, because it is more effective then, stimulating better immune response.

«Ορμονικά προβλήματα» και περίοδος

«Ορμονικά προβλήματα» και περίοδος

Είναι ίσως η πιο συνήθης ερώτηση που ακούει ο γυναικολόγος: «χάλασε η περίοδος μου εδώ και δυο μήνες, μήπως είναι ορμονικό;»

 

H γυναίκα εννοεί κάτι ασαφές, βασικά δεν έχει ιδέα- απλά το «ορμονικό» στο μυαλό της ακούγεται αθώο και εύκολα ρυθμιζόμενο με απλά χαπάκια, σε αντιδιαστολή με οτιδήποτε πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμο, με χειρουργεία και μπελάδες.

 

Για το γυναικολόγο συχνά το ορμονικό πρόβλημα είναι εξίσου ασαφές και ενίοτε και αυτός δεν έχει ιδέα.

 

Εννοείται λοιπόν ότι στην ιατρική τα πράγματα είναι πιο πολύπλοκα. Η ρύθμιση του κύκλου είναι μία πολυπαραγοντική ιστορία όπου συμμετέχουν ο εγκέφαλος (προφανώς επηρεάζεται από stress, άγχος, πένθος, σωματική νόσο, απώλεια βάρους), ο θυρεοειδής (τόσο ο υπερθυρεοειδισμός όσο και ο υποθυρεοειδισμός διαταράσσουν τον κύκλο), τα επινεφρίδια (σε υπερ- αλλά και υπολειτουργία τους, επηρεάζονται τα επίπεδα κορτιζόλης και άμεσα και η περίοδος), βεβαίως οι ωοθήκες (σύνηθες πρόβλημα οι πολυκυστικές ωοθήκες) και φυσικά το τελικό όργανο, η μήτρα. Βάλτε στην εξίσωση την ηλικία της γυναίκας, αν έχει τεκνοποιήσει ή όχι, μήπως θηλάζει, μήπως είναι έγκυος, μήπως παίρνει ορμόνες ή άλλα φάρμακα, μήπως έχει πολύποδα, μήπως έχει καρκίνο στη μήτρα και πολλά άλλα μήπως. Και βέβαια όλα αυτά είναι μία απλοποιημένη παρουσίαση, ξεχάσαμε και το κυριότερο, πώς χάλασε η περίοδος- έπαυσε να έρχεται εντελώς, έρχεται ακατάστατα, παρατείνεται η διάρκεια, αυξήθηκε η ποσότητα; Όταν λοιπόν καλείτε στο γυναικολόγο, περιμένετε λύση στο πρόβλημα από το τηλέφωνο, εκνευρίζεστε και λίγο από τις πολλές ερωτήσεις του, λυπηθείτε τον και βοηθείστε τον να θέσει διάγνωση. 

 

Ας ηρεμήσουμε όμως, το σύνηθες πρόβλημα είναι διαταραχή λόγω stress, που είναι πραγματική αιτία και πρόβλημα, η γυναίκα δεν είναι κατά φαντασίαν ασθενής. Δύσκολο πρόβλημα, το άγχος και η κατάθλιψη ειδικά στους καιρούς που ζούμε είναι έντονα και μη μετρήσιμα- δεν υπάρχει αγχόμετρο- και η θεραπεία συζητήσιμη, ούτε και θέλουμε να δώσουμε ψυχοφάρμακα για μία διαταραχή της περιόδου. Είναι αλήθεια πάντως ότι ο εγκέφαλος ερμηνεύει το στρες σαν απειλή για τον οργανισμό και, όπως λέω στις ασθενείς μου, «κατεβάζει τα ρολά», σταματάει ωορρηξία και περίοδο, η γυναίκα «κινδυνεύει», δεν είναι καιρός για να χάνει αίμα και να μένει έγκυος. Η περίοδος μπορεί λοιπόν να σταματήσει εντελώς ή να είναι ακατάστατη.

 

Δεύτερο σύνηθες αίτιο είναι στις νέες κοπέλες αυτό που λέμε πολυκυστικές ωοθήκες (αφορά το15-20% των γυναικών εφηβικής-μετεφηβικής ηλικίας). Είναι ορμονική διαταραχή των ωοθηκών, που επηρεάζει ωορρηξία και ρυθμικότητα κύκλου και λόγω αύξησης των ανδρογόνων, μπορεί να προκαλέσει ακμή και τριχοφυΐα. Προσθέστε το stress– εξετάσεις σε σχολεία και πανεπιστήμια και όλα τα προβλήματα της εφηβείας και το πρόβλημα μεγαλώνει.

 

Tρίτο αίτιο, στις μεγαλύτερες γυναίκες, αυτό που λέμε κλιμακτήριο. Εδώ υπάρχει μία παρεξήγηση, κλιμακτήριος δεν είναι η οριστική παύση της περιόδου, δηλαδή η εμμηνόπαυση. Κλιμακτήριος είναι η κλιμακωτή, σταδιακή διαδικασία έκπτωσης της ωοθηκικής λειτουργίας που διαρκεί από 2 έως και 10 χρόνια πριν την εμμηνόπαυση. Όταν λοιπόν μία 45χρονη έχει διαταραχή κύκλου, της λέω ότι οφείλεται στην κλιμακτήριο, αυτή συνήθως αντιδρά: «Από τώρα γιατρέ, κλιμακτήριο;» – εννοεί στο μυαλό της την εμμηνόπαυση, δεν επίκειται απαραίτητα η εμμηνόπαυση αλλά ο κύκλος έχει κάθε λόγο να μην κάνει τακτικές ωορρηξίες και να διαταράσσεται.

 

Αυτά τα ολίγα για ένα πολύ σύνθετο κεφάλαιο της ιατρικής που έχει ακόμα αρκετά σκοτεινά σημεία προς επίλυση. Η γυναικολογική ενδοκρινολογία και η ρύθμιση του κύκλου είναι ένα εξαιρετικά γοητευτικό θέμα με πολλές λεπτές παραμέτρους. Μελετώντας το, θαυμάζεις την πολυπλοκότητα του ανθρώπινου οργανισμού και ειδικά της γυναίκας (στον άνδρα η ορμονική ρύθμιση της αναπαραγωγής είναι γελοιωδώς απλή) και έπαιξε αυτό ειλικρινά μεγάλο ρόλο στην απόφαση μου για την ειδικότητα της γυναικολογίας. 

Bartholin’s cyst – a cause for vulvar discomfort

Bartholin’s cyst – a cause for vulvar discomfort

Near the introitus (that is, the opening of the vagina, but we need to talk in proper medical terms, this is not a cosmopolitan blog…), there are two glands, one on each side, just behind the labia. They are called Bartholin glands, named after a Danish anatomist, Caspar Bartholin in the 17th century.

 

They are small, you cannot palpate them and they produce a thick secretion, in order to lubricate and protect the lining of the vagina. They were thought to be related to lubrication during sexual arousal but, alas, their contribution is minimal. The glandular fluid enters the vaginal epithelium through a narrow tube, the duct.

 

Occasionally, for unknown reasons, the duct will get blocked and the sticky fluid will accumulate within the gland and the gland will  become swollen. This is a bartholin cyst, and it affects 2% of women, mostly aged between 20 and 30. It may be asymptomatic, with just a local swelling and minor discomfort. If the cyst becomes infected, it then becomes an abscess, very tender indeed, the patient may find it difficult to walk and it needs urgent treatment.

 

It is not related to sexual intercourse and don’t blame your partner for transmitting the infection- there are many other reasons to blame your partner but not Bartholin issues.

It is equally not related to poor hygiene, tight underwear, sweating, swimming, the duct somehow decides to block itself and there is nothing you can do to prevent it from happening- frequent question when someone already suffered from one gland and wishes to avoid trouble from the other side in the future.

 

We tend to give a short course of antibiotic when a cyst appear, to prevent infection and this may delay the process but eventually things will get worse. The cyst will need to be drained and ideally a new duct should be surgically created. This procedure is called marsupialisation ( from Latinmarsūpium, from Ancient Greek μαρσίππιον (marsippion), diminutive of μάρσιπος (marsipos, pouch))– yes, blame the Greeks for everything…  This is a minor operation, it needs anaesthetic and it involves exteriorisation of the gland internal to the vaginal lining so that the fluid will readily be expelled in the future.

 

It is therefore a rather nasty situation but it is benign and will not affect your future sex life or fertility. Having said that, in older women (above the age of 40) we have the extremely rare bartholin gland cancer, so all labial swellings should be reviewed by a gynaecologist.

 

To summarise, when in pain, see your doctor and blame Caspar Bartholin …   

Βακτηριακή μη ειδική κολπίτις- αιμόφιλος/Gardnerella Vaginalis

Βακτηριακή μη ειδική κολπίτις- αιμόφιλος/Gardnerella Vaginalis

Βακτηριακή μη ειδική κολπίτις- (Bacterial Vaginosis) -ελάχιστα γνωστή, εξαιρετικά συχνή μορφή κολπίτιδας

Tα χαρακτηριστικά ‘clue cells’ όπως ανιχνεύονται στο μικροσκόπιο, ενδεικτικά της συγκεκριμένης κολπίτιδας

 

 

  • Πρόκειται για συχνή πράγματι μορφή κολπίτιδας.
  • Σχετίζεται με σεξουαλική δραστηριότητα (τα συμπτώματα είναι εντονότερα μετά την επαφή) αλλά δε φαίνεται να μεταδίδεται μεταξύ των συντρόφων.
  • Προκαλείται από μικρόβια που έτσι κι αλλιώς υπάρχουν στον κόλπο, δεν ενοχοποιούμε λοιπόν συντρόφους, πετσέτες και τουαλέτες.
  • Εκδηλώνεται με αυξημένα κολπικά υγρά, χαρακτηριστικά δύσοσμα, θυμίζει έντονα μυρωδιά ψαρίλας. Δεν έχει καμία σχέση με κακή προσωπική υγιεινή. Το σύνηθες σενάριο αφορά μία γυναίκα με αυξημένα υγρά που δεν γίνεται καλά αν και «αυτοσχεδιάζει», παίρνοντας κολπικά υπόθετα κατά των μυκήτων ή Betadine και τελικά απελπισμένη έρχεται στο γιατρό.
  • Δεν προκαλεί συνήθως κνησμό όπως κάνουν οι μύκητες, ενώ οι μύκητες δεν προκαλούν δυσοσμία, έτσι μπορείτε να υποψιαστείτε ότι δεν πρόκειται για απλά μία ακόμα μυκητίαση.
  • Δεν είναι ένα μικρόβιο αλλά πολλά που συνεργάζονται και προκαλούν ένα αναερόβιο, αλκαλικό περιβάλλον στον κόλπο ( ακούγεται παράξενο, αλλά το υγιές περιβάλλον του κόλπου είναι όξινο). Τα μικρόβια είναι πράγματι πολλά- Gardnerella vaginalis, Ureoplasma, Mycoplasma, Mobiluncus, Bacteroides και τουλάχιστον άλλα πέντε είδη λιγότερο γνωστά. Το πιο σύνηθες είναι η Gardnerella, ή αιμόφιλος του κόλπου. Εδώ μπερδεύονται τα πράγματα, η καλλιέργεια μπορεί να δείξει παρουσία αιμόφιλου (που έτσι κι αλλιώς δικαιούται να υπάρχει στη χλωρίδα του κόλπου) αλλά να μην υφίσταται η σύνθετη εικόνα του bacterial vaginosis οπότε δεν χρειάζεται θεραπεία.
  • Δεν είναι λοιπόν ακριβώς μόλυνση από ένα μικρόβιο, μία κολπίτις, αλλά διαταραχή του περιβάλλοντος, για αυτό και στα αγγλικά δε λέγεται vaginitis, δηλαδή κολπίτις αλλά χρησιμοποιείται ο ασαφής όρος vaginosis που μεταφράζεται στο αδόκιμο «κόλπωση».
  • Δεν προκαλεί μεγαλύτερη βλάβη στη γενικότερη υγεία ή τη γονιμότητα, πέραν των ενοχλητικών συμπτωμάτων.
  • Στον άνδρα δεν προκαλεί ιδιαίτερα συμπτώματα ή κλινική εικόνα.
  • Πρόσφατα έχει αποδειχθεί ότι η φλεγμονή αυτή κατά την κύηση ενοχοποιείται για πρόωρη ρήξη των υμένων, πρόωρο τοκετό και επιμόλυνση κατόπιν καισαρικής. Εκτός κύησης είναι αθώα φλεγμονή, στην έγκυο όμως είναι ιδιαιτέρως επικίνδυνη καθώς τα συμπτώματα είναι ασαφή και ύπουλα- όλες οι έγκυες έχουν έτσι κι αλλιώς αυξημένα κολπικά υγρά και με ιδιάζουσα οσμή.
  • Η διάγνωση τίθεται από την κλινική εικόνα, τη μέτρηση του κολπικού pH και την καλλιέργεια κολπικού υγρού.
  • Η θεραπεία είναι σχήμα αντιβίωσης- ακόμα αποτελεί αντικείμενο έρευνας αν κάνει διαφορά η ταυτόχρονη αγωγή του συντρόφου. Η χρήση προφυλακτικών φαίνεται να προστατεύει.
  • Η θεραπεία είναι αποτελεσματική αλλά παρατηρούνται σε πολλές γυναίκες συχνές υποτροπές.

Polycystic ovaries- key points

Polycystic ovaries- key points

Key points

/ issued by the Royal College of Obstetricians & Gynaecologists, UK

  • Polycystic ovary syndrome (PCOS) is a condition where the ovaries contain more developing follicles than normal. It can affect the balance of your hormones.
  • Symptoms can include:
    • more body hair than is usual for you
    • irregular periods or no periods at all
    • being overweight
    • difficulty in getting pregnant
    • acne.
  • You may have a higher risk of long-term health problems such as heart problems or diabetes.
  • Diet and exercise can help reduce your risk of long-term health problems.

 

This information is intended for you if you have been told you have polycystic ovary syndrome.  It is based on the Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) guideline Long-term consequences of polycystic ovary syndrome (published in May 2003).

It tells you:

  • about the long-term effects of PCOS on your health
  • about the recommendations the guideline makes on the best ways of reducing the risks of those long-term effects
  • how much we know about possible links between PCOS and certain health conditions.

It aims to help you and your healthcare team make the best decisions about your care. It is not meant to replace advice from a doctor or nurse about your own situation.

This information tells you about the recommendations the RCOG guideline makes. It does not tell you in detail about how PCOS is diagnosed or about treatments for the symptoms.

  • Some of the recommendations here may not apply to you. This could be because of some other illness you have, your general health, your wishes, or some or all of these things. If you think the treatment or care you get does not match what we describe here, talk about it with your doctor or with someone else in your healthcare team.

 What is polycystic ovary syndrome (PCOS)?

In a normal ovary, around five follicles (small sacs) develop each month, at the beginning of the menstrual cycle. These follicles contain eggs. Usually one follicle each month continues to develop until it releases an egg into the fallopian tube. This is known as ovulation.

If the egg is fertilised by sperm, it travels down to the womb, implants in the lining and a pregnancy begins. If the egg is not fertilised, the lining of the womb is shed at the end of the monthly cycle, when you have your period, and the egg is absorbed naturally back into your body.

Polycystic ovaries have at least twice as many developing follicles as normal ovaries.  However, many of these follicles do not mature to the point of releasing an egg (ovulation). Because they have more follicles than is usual, polycystic ovaries are slightly larger than normal ovaries.

The term polycystic is a bit misleading. Early researchers thought that they could see cysts (small fluid-filled sacs) on the ovaries. In fact, what they saw were enlarged follicles.

Around 20 out of every 100 women have polycystic ovaries. Most women with polycystic ovaries have no symptoms.

A syndrome is a collection of different signs and symptoms that are all part of the same underlying medical condition. Women with polycystic ovary syndrome (PCOS) rarely have all of the possible signs and symptoms. PCOS is therefore difficult to diagnose. The doctor will take account of your symptoms and will usually check your hormone levels (through a blood test) and your ovaries (through an ultrasound scan).

PCOS runs in families.

What could PCOS mean for me?

If you have polycystic ovary syndrome (PCOS), you may become aware of some or all of the following symptoms. You may:

  • have more body hair than is usual for you
  • have irregular periods or no periods at all
  • have difficulty in getting pregnant
  • be overweight
  • have acne.

These symptoms can vary from mild to severe. They can be caused by other conditions, too.

If you have PCOS symptoms, you have a greater risk of developing long-term health problems such as:

  • heart problems
  • diabetes
  • high blood pressure
  • cancer of the lining of the womb (known as endometrial cancer).

This information tells you about these long-term problems.

What can help reduce long-term health risks?

  • Following a balanced diet and taking regular, appropriate exercise are the main ways in which you can help yourself. They can help reduce the long-term health risks associated with PCOS.

 If you are overweight, losing weight will help you. If your periods are irregular or non-existent they may become more normal. Follow advice from your doctor or nurse on reducing your calorie intake and taking more exercise.

Even if you are not overweight, you should take care to keep your weight within the normal range for your height. Your doctor or nurse should give you more information on what you need to do.

To monitor your health, your doctor may offer you tests on the levels of cholesterol and certain fats (known as lipids) in your blood. These may be done regularly (usually once a year), especially if you are overweight and you have a family history of heart disease. They should be available either at your GP clinic or a hospital outpatient department. Your doctor or nurse can then advise you on what you can do to help reduce your cholesterol and lipid levels.

Women with PCOS are more likely than normal to develop a form of diabetes known as type 2 diabetes. One or two in every ten women with PCOS go on to develop this form of diabetes. It can be treated by diet and exercise, and sometimes also with tablets or insulin injections, depending on your circumstances.

If you are overweight and you have a family history of diabetes, you may be offered regular tests on the levels of sugar in your urine or the levels of glucose in your blood, to check for signs of type 2 diabetes. These tests may be done about once a year through your GP or at a hospital outpatient clinic.

If you have few periods or no periods at all, the lining (known as the endometrium) of your womb may be more likely to thicken. Having regular periods usually prevents this. If the endometrium thickens, it can sometimes lead to cancer. To reduce this risk, your doctor may offer you treatment with progestogen hormones to ensure that you have a period at least every three to four months.

How much do we know about the links between PCOS and other conditions?

 Insulin resistance and diabetes

Insulin is a hormone that regulates the amount of glucose (a form of sugar) in your blood. If the levels of glucose in your blood do not stay normal this leads to diabetes.

Some people need a lot of insulin in order to keep their blood glucose at the normal level. This is known as being insulin resistant. Some women with PCOS are insulin resistant and therefore more likely to develop diabetes.

Drugs known as ‘insulin sensitising agents’ (such as metformin) act by making the body more sensitive to insulin. These drugs can be used for short periods of time to help non-diabetic women who have PCOS (especially women who do not ovulate). There is not enough evidence to tell us how safe or effective they are for long-term use by people who do not have diabetes. More research is needed on this.

If you become pregnant when you have PCOS, and especially if you are very overweight, you may develop diabetes during your pregnancy. This is known as gestational diabetes. You should be tested for it early in your pregnancy. It usually goes away once your baby is born, but you may be more likely to develop type 2 diabetes later in life.

If you have diabetes while you are pregnant your doctor or midwife should refer you to a specialised obstetric diabetic service.

Heart disease

If you have diabetes and/or high blood pressure you may be more likely to develop heart disease in later life. However, there is no clear evidence that, just because you have PCOS, you are any more likely to die from heart disease than women who do not have PCOS.

Breast cancer

If you have PCOS and you have been through the menopause, evidence shows that your risk of developing breast cancer is the same as women who do not have PCOS.


Is there anything else I should know?

  • You have the right to be fully informed about your health care and to share in making decisions about it. Your healthcare team should respect and take your wishes into account.

Sources and acknowledgements

This information is based on the Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) guideline Long-term consequences of polycystic ovary syndrome (published in May 2003). The guideline contains a full list of the sources of evidence we have used. You can find it online at: www.rcog.org.uk/guidelines.asp?PageID=106&GuidelineID=50

Clinical guidelines are intended to improve patient care. They are drawn up by teams of medical professionals and consumers’ representatives who look at the best research evidence there is about care for a particular condition or treatment. The guidelines make recommendations based on this evidence.

This information has been developed by the Patient Information Subgroup of the RCOG Guidelines and Audit Committee, with input from the Consumers’ Forum and the authors of the clinical guideline. It was reviewed before we published it by women from Leeds, Sheffield, London and elsewhere in the UK. The final version is the responsibility of the Guidelines and Audit Committee of the RCOG.

Ενημέρωση για τις μυκητιάσεις

Ενημέρωση για τις μυκητιάσεις

Aυτό είναι το όνομα του μύκητα που “βασανίζει” εκατομμύρια ανθρώπους και ειδικά τις γυναίκες- το συνηθέστερο αίτιο κολπίτιδας. Candida σημαίνει πράγματι αθώα, καλοπροαίρετη (θυμηθείτε το τηλεοπτικό Candid Camera). Ωίδιο το λευκάζον στην ελληνική ορολογία αλλά προτιμώ το λατινικό όρο γιατί περιγράφει τα κύρια χαρακτηριστικά της μόλυνσης: λευκές εκκρίσεις αλλά και καμία ουσιαστική επιβάρυνση για την υγεία της γυναίκας παρά την ενόχληση και τις συχνές υποτροπές.

 

Οι μύκητες αποτελούν φυσιολογικό και αναπόσπαστο μέρος της χλωρίδας του κόλπου. ( Η χλωρίδα περιλαμβάνει δεκάδες είδη μικροβίων και μύκητες σε συγκεντρώσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων). Oι μύκητες δεν είναι μικρόβια, γι’ αυτό και δεν αντιμετωπίζονται με τις κλασσικές αντιβιώσεις, αλλά με ειδικά αντιμυκητιασικά φάρμακα.

 

 Οι μύκητες επίσης υπάρχουν στην στοματική κοιλότητα (τα παιδιά πολύ συχνά παθαίνουν μυκητιασική στοματίτιδα) και στο έντερο.

Κατά καιρούς οι μύκητες πολλαπλασιάζονται υπέρμετρα και τότε δημιουργούν εικόνα φλεγμονής ( μυκητιασική κολπίτις) και ίσως (όχι απαραίτητα) και τα ανάλογα συμπτώματα: κνησμός εσωτερικός αλλά και εξωτερικά στο δέρμα του αιδοίου, αίσθημα καύσου και ερεθισμού, λευκωπές άοσμες εκκρίσεις- σαν ‘κομμένο’ γάλα. Εξωτερικά το δέρμα μπορεί να κοκκινίσει και να υπάρχει έντονος ερεθισμός κατά την τριβή της επαφής ή και κατά την ούρηση, καθώς τα ούρα βρέχουν την ερεθισμένη περιοχή.

Οι μύκητες μπορεί να παρουσιάσουν έξαρση εξαιτίας:

Σεξουαλικής μετάδοσης από μύκητες του συντρόφου- οι δε άντρες επειδή έχουν ξηρότερη ανατομική περιοχή, έχουν σπανιότερα συμπτώματα. Πάντως η σεξουαλική μετάδοση δεν είναι συχνή και αγωγή συντρόφου επιβάλλεται μόνο αν εκείνος παρουσιάζει συμπτώματα.

Λήψη πρόσφατης αντιβίωσης από τη γυναίκα: τα αντιβιοτικά σκοτώνουν τα μικρόβια της χλωρίδας, όχι όμως τους μύκητες- έτσι οι μύκητες βρίσκουν ευκαιρία και καταλαμβάνουν τον ‘κενό χώρο’ στον κόλπο. Τα σκευάσματα που ευνοούν την παρουσία γαλακτοβάκιλλων (μικρόβια που προστατεύουν τη χλωρίδα και περιορίζουν τους μύκητες) τύπου Ultralevure, Acidophilus., Lactofemme κτλ.

Στρες και καταπόνηση του οργανισμού, σωματική (ασθένεια) ή και ψυχολογική.

Οι υψηλές θερμοκρασίες- εφαρμοστά εσώρουχα, συνθετικά ρούχα, η ζέστη της καλοκαιρινής περιόδου- ευνοούν τους μύκητες.

Διαταραχές ανοχής γλυκόζης- δηλαδή ήπια διαταραχή στη ρύθμιση του σακχάρου, που αποτελεί και προδιάθεση για διαβήτη στο μέλλον. Οι μύκητες που επιμένουν συχνά μπορεί να βοηθήσουν στην έγκαιρη διάγνωση διαβήτη σε πολύ πρώιμα στάδια.

 

Διάγνωση

Η διάγνωση είναι συχνά εύκολη, όταν συνυπάρχουν όλα τα παραπάνω- συχνότερα όμως η εικόνα είναι ασαφής με ένα απροσδιόριστο αίσθημα καύσου και ερεθισμού και ελάχιστο κνησμό. Η κλινική εξέταση, η μέτρηση της οξύτητας του κόλπου και τελικώς η καλλιέργεια κολπικού υγρού επιβεβαιώνουν τη διάγνωση. Συχνά οι μύκητες προκαλούν μικτή κολπίτιδα σε συνεργασία με κάποιο μικρόβιο και η χορήγηση μόνον αντιμυκητιασικού δε θα λύσει το πρόβλημα.

Η θεραπεία αποσκοπεί στο να περιορίσει τους μύκητες στη φυσιολογική συγκέντρωση για να αποκατασταθεί η ισορροπία της χλωρίδας- οι μύκητες δεν μπορεί και δεν πρέπει να εκριζωθούν εντελώς.

Τα αντιμυκητιασικά φάρμακα κυκλοφορούν σε υπόθετα, κολπικές αλοιφές και από του στόματος δισκία. Η αγωγή και ο τρόπος χορήγησης πρέπει πάντα να εξατομικεύεται ανάλογα με την ένταση, εντόπιση, χρονιότητα των συμπτωμάτων, συμπτώματα συντρόφου, προηγηθείσα αγωγή, συνυπάρχουσα μικροβιακή κολπίτις κ.τ.λ.

 

Πρόγνωση

 Οι μύκητες είναι ενοχλητικοί, έχουν όμως απόλυτα καλοήθη συμπεριφορά- δεν προκαλούν προβλήματα στην υγεία ή στη γονιμότητα.

Συχνό δυστυχώς πρόβλημα (1-2% των γυναικών) αποτελούν οι υποτροπιάζουσες μυκητιάσεις – από τρία και άνω επεισόδια ανά έτος. Οι αιτίες είναι πολλές, ατελείς αγωγές, επιμολύνσεις από τον σύντροφο, πιθανή προδιάθεση για διαβήτη, συνυπάρχοντα προβλήματα υγείας ή ψυχολογικές διαταραχές, που μειώνουν τις φυσικές άμυνες. Στις περιπτώσεις αυτές χρειάζεται πολύμηνη και επίμονη αγωγή.

Δερμοειδείς κύστεις (τερατώματα) ωοθηκών

Δερμοειδείς κύστεις (τερατώματα) ωοθηκών

 

 

Πρόκειται για μία μάλλον συνηθισμένη καλοήθη κύστη που εμφανίζεται στην ωοθήκη. Είναι η πιο συχνή μορφή καλοήθους νεοπλάσματος των ωοθηκών και συνήθως εμφανίζεται μεταξύ 20 και 40 ετών- βρίσκονται πάντως και στη βρεφική αλλά και σε γεροντικές ηλικίες. Σε ποσοστό 15%, μπορεί να υπάρχουν ταυτόχρονα κύστεις και στις δύο ωοθήκες.

Συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα και ανιχνεύεται σε υπερηχογραφικό έλεγχο ρουτίνας.

Στο εσωτερικό της παρουσιάζει μία ακατάστατη εικόνα, που ιατρικά την περιγράφουμε «μικτής ηχογένειας», στερεά και κυστικά δηλαδή στοιχεία ανακατεμένα. Αυτό οφείλεται στο ότι η κύστη προέρχεται από αρχέγονα εμβρυικά κύτταρα που υπάρχουν στις ωοθήκες εκ γενετής. Για λόγους που δε γνωρίζουμε, κάποια στιγμή ξεκινούν αυτά τα κύτταρα να πολλαπλασιάζονται (με καλοήθη τρόπο) και ταυτόχρονα να διαφοροποιούνται σε διαφορετικούς τύπους κυττάρων (κύτταρα χόνδρου, οστού, τρίχες, νευρικά κύτταρα), όπως θα έκανε το αρχέγονο κύτταρο και στην εμβρυική μας ζωή.

Σχηματίζεται λοιπόν η κύστη με αυτούς τους μικτούς κυτταρικούς πληθυσμούς- ακανόνιστα όμως- δεν φτιάχνει ένα νέο έμβρυο αλλά μια μάλλον αποκρουστική κύστη: το τεράτωμα. Είναι όμως καλοήθης σε αντιδιαστολή με το σπανιότατο τερατοκαρκίνωμα.

Η δερμοειδής κύστη πρέπει να αφαιρείται γιατί σταδιακά θα μεγαλώσει στα 10-12 εκ., θα προκαλέσει πόνους, θα επηρεάσει τη λειτουργία της ωοθήκης και τη μελλοντική γονιμότητα. H αφαίρεση γίνεται συνήθως λαπαροσκοπικά.

 

 

Κύστη ωοθήκης- ένα συχνό εύρημα στον υπέρηχο

Κύστη ωοθήκης- ένα συχνό εύρημα στον υπέρηχο

Πολύ συχνό εύρημα στον υπέρηχο, συνήθως χωρίς να προκαλεί συμπτώματα. Ο όρος είναι ευρύς, περιλαμβάνει τις απλές παροδικές λειτουργικές κύστεις, όταν ορμονικά ο κύκλος και η ωορρηξία δε λειτουργούν σωστά αλλά και πιο μόνιμες και ανησυχητικές καταστάσεις, μέχρι και τις κύστεις που σηματοδοτούν την παρουσία καρκίνου.

Το σύνηθες σενάριο που απασχολεί την πλειοψηφία των γυναικών είναι αυτό της λειτουργικής κύστης. Ο κύκλος ξεκινάει, ένα ωάριο μεγαλώνει στην ωοθήκη αλλά κάπου στα μισά η ορμονική υποστήριξη διαταράσσεται και η πορεία που θα οδηγήσει στην ωορρηξία διακόπτεται. Το ωοθυλάκιο ( ένα θυλάκιο με υγρό και το ωάριο στο εσωτερικό του) μπορεί να συνεχίζει να μεγαλώνει αν και το ωάριο παύει να ωριμάζει. Η ωορρηξία βέβαια δε θα γίνει, το ωοθυλάκιο δε θα σπάσει και, μεγαλώνοντας, εξελίσσεται σε ένα κυστικό ωοθυλάκιο ή μία απλή ωοθυλακική κύστη. Αυτή η κύστη έχει υγρό και σταδιακά θα απορροφηθεί μόνη της.

Μπορεί πάλι να εξελιχθεί κανονικά και να γίνει ωορρηξία και το θυλάκιο στη συνέχεια, χωρίς το ωάριο πλέον, (τώρα ονομάζεται ωχρό σωμάτιο) μπορεί να γεμίσει με επιπλέον υγρό και να σχηματίσει μία κύστη ωχρού σωματίου, ή ωχρινική κύστη- και αυτή πολύ συνηθισμένη.

Αυτά είναι τα συνηθέστερα σενάρια εύρεσης κύστης σε μία νέα γυναίκα. Ο γιατρός θα την καθησυχάσει και απλά θα επαναλάβει τον υπέρηχο σε 2-3 μήνες για να δώσει χρόνο στην κύστη να απορροφηθεί. Δεν χρειάζεται άγχος, φαρμακευτικές αγωγές (παλιότερα έδιναν αντισυλληπτικά, μέχρι που αποδείχτηκε ότι δε κάνουν καμία διαφορά) και βέβαια όχι βιαστικά χειρουργεία.

Αν βέβαια η κύστη μετά από μήνες επιμένει –και είναι πιθανότερο να επιμείνει αν ήταν εξαρχής μεγάλη, άνω των 4.5 εκ. μέση διάμετρο- το ζήτημα περιπλέκεται. Αν παραμένει μία απλή κύστη χωρίς ύποπτα χαρακτηριστικά, μπορούμε πάλι να περιμένουμε, εφόσον δεν προκαλεί συμπτώματα. Αν είναι συμπτωματική (τοπική ενόχληση, διαταραχή στο κύκλο) ή αν η γονιμότητα είναι άμεση προτεραιότητα, πρέπει να αφαιρεθεί. Μία προσφιλής σε εμένα και απλή μέθοδος είναι η παρακέντηση και αναρρόφηση του υγρού της υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση στο ιατρείο. Το υγρό μπορεί μάλιστα να σταλεί και για κυτταρολογική εξέταση για περισσότερη ασφάλεια. Το μειονέκτημα είναι ότι σε ένα 30-40% των περιπτώσεων η κύστη μπορεί να ξαναπαράγει υγρό σε λίγους μήνες, συνήθως όμως πολύ λιγότερο του αρχικού. Η επόμενη, οριστική λύση είναι η λαπαροσκοπική εξαίρεση της κύστης, όπου όλη η κύστη και το τοίχωμα της αφαιρούνται και στέλνονται προς ιστολογική εξέταση.

Αυτά ως εδώ. Σε πιο περίπλοκες κύστεις τα σενάρια ποικίλουν και η αντιμετώπιση εξατομικεύεται. Να μην ξεχνάμε ότι ειδικά στις μεγαλύτερες ηλικίες είμαστε πιο καχύποπτοι μπροστά σε μία κύστη, καθώς έτσι, και μάλιστα ύπουλα, χωρίς συμπτώματα, θα ξεκινήσει ο καρκίνος ωοθηκών.

First period upon us…

Some delicate issues to address today, given that my 12 year old daughter recently had her menarche (all greek, men=menses, actually means month, arche=beginning), that is she began menstruating.

A period does not have to be heavy, nor painful. There is a myth, spread amongst older women that the uterus is a vile and dirty organ that needs to be thoroughly cleansed monthly, in order to remain functional. Heavy periods are therefore welcome, which is of course nonsense. The period blood consists of the lining of the uterus, the endometrium, along with blood originating from exposed vessels under the lining- whether you bleed more or less, the endometrium will anyway shed itself and a new cycle will commence, so women are better off when bleeding mildly.

The same applies for pain- it is true that ovulation (the egg production from the ovary) may make periods more painful (and contraceptive pills reduce the pain exactly by inhibiting ovulation). Painful periods may therefore suggest that ovulation takes place regularly. Still, pain may be dealt with without affecting ovulation and fertility.

Conclusion: when bleeding or suffering you may ask for help from the gynaecologist, you don’t have to go through puberty, studying and exams with those additional burdens.

Talking about ovulation: usually your initial periods may involve anovulatory cycles- meaning that you may have regular period, every month but your ovaries may not produce eggs. The same applies for a 49 year old woman: she may have monthly bleeds but she rarely ovulates- in her case because her ovaries are old and tired- in your case because they are still immature, not properly hormonally balanced yet.

This is why your first cycles may be irregular, heavy, with intermittent spotting, you name it. You get upset, mom gets worried, but the doctor yawns, yes it is absolutely normal.

And now, hot topics. Is it ok to have a relationship? Well, it’s not, and this is the doctor (not just the father speaking). You may be biologically mature to have sex but, come to that, you are also biologically mature to have children, raise them, get a job, pay taxes (well, it’s not funny, it happens in 3rd World countries). The obvious answer is you don’t want all that, you feel young and immature. Well the same applies to sex, it’s not just fun, it entails relationship, responsibilities, precautions and you have to share these with a boy of your age- and boys at 12-13-15 (trust me I ‘ve been there) mostly think about football.

Let’s get serious. Having talked to hundrends- probably thousands of girls, most of them told me that premature relationships were a disaster and things got much better after the age of 17. So, trust them, not medical textbooks- which by the way point out that teenage pregnancies are high risk situations and having an abortion at this age may affect your future fertility. There, I think that was scary enough.

Overall enjoy this milestone- boys do not have such a distinct and remarkable landmark to prove that they move towards manhood. Other than that, nothing much changes- friends and family are still the same, still there for you.

Alex. Kalogeropoulos

Summertime common complaints and issues to resolve

Admittedly boring issues from a strictly medical point of view, yet they can ruin your holidays if not taken care of.

1)   Thrush, yeast, that is candida albicans infection. For Latin speakers, candida means candid, benign, playful. It’s exactly that- you won’t get cancer or infertility because of it, but it may playfully and stubbornly give you itchiness, irritation, persistent discharge or even excruciating discomfort- a perfect combination for holidays, swimming and seasonal nocturnal activities.

What needs to be done- obviously prevention! Avoid tight nylon underware- traditional cotton please. Cover any antibiotic   treatment with a simultaneous prebiotic formulation – even one yogurt per day may do the trick. These formulations offer a load of healthy micro-organisms that normally inhabit the flora of the vagina, namely the lactobacillus, and that competes against candida.

Pre-empt: do not sit and wait to be visited by candida in a humid 3rd World country- Greece included…- and expect to understand the local Pharmacist’s instructions- keep a local cream in your luggage, as well as your Gynaecologist’s mobile number.

2)   Period within your holiday period. Yes, you may use tampons but you could easily manipulate your cycle ( approximately similar to husband manipulation). Seek advice from your doctor in advance, as last minute medication will not help.

3)   Urine infections- extremely common in summer for obvious reasons. Vital advice: do not take antibiotics the moment you get slight frequency- do not blindly take antibiotics fullstop. If you do take antibiotics please please take a full course of treatment- do not improvise and stop 24 hours later, when you feel slightly better. Incomplete treatment encourages the micro-organisms to develop resistance to the antibiotic and next time the same treatment will be useless. Drink plenty of fluids even though this will exacerbate you urinary frequency.

There’s apparently more, i.e. lost condoms, more serious infections, e.t.c. Do not despair and keep in mind that Gynaecologists, unlike most other professionals, are busy in summer too -delivering babies- and they will answer their mobile phone in August.

Ενδομητρίωση, ο καλοήθης καρκίνος…

Είναι μία συνήθης καλοήθης κατάσταση όπου κύτταρα του ενδομητρίου αναπτύσσονται εκτός της μήτρας. Πιθανολογείται ότι τα κύτταρα αυτά κατά την περίοδο κινούνται προς ‘τα πίσω’ στο εσωτερικό της κοιλιάς. Εκεί εμφυτεύονται σε διάφορες θέσεις, συνήθως πάνω στην επιφάνεια της ωοθήκης, στο εσωτερικό τοίχωμα της κοιλιάς, ακόμα και πάνω στο έντερο. Τα ‘εμφυτεύματα’ αυτά επηρεάζονται από τον κύκλο και τις ορμονικές αλλαγές, όπως και το ενδομήτριο. Έτσι στη φάση της περιόδου, όπως διαλύεται και ‘πέφτει’ το ενδομήτριο προς τα έξω, οι εστίες αυτές δεν μπορούν να ‘πέσουν’ και απλά φλεγμαίνουν. Προκαλούν εστίες τοπικής φλεγμονής, με αποτέλεσμα έντονο πόνο στην περίοδο και κατά την επαφή. Αν εισχωρήσουν στο εσωτερικό της ωοθήκης, καθώς αιμορραγούν, προκαλούν συλλογή σκούρου αίματος. Αυτές είναι οι ‘σοκολατοειδείς’ κύστεις των ωοθηκών, που διακρίνονται στο υπέρηχο και θέτουν υποψία της νόσου.

Οι υπόλοιπες εστίες μπορεί να είναι μικρά στίγματα και να μην είναι ορατά στο υπερηχογράφημα.

Η ενδομητρίωση είναι πιο συχνή σε λαούς και κοινωνίες με αυξημένο βιοτικό επίπεδο. Ο λόγος δεν είναι σαφής, ίσως επειδή στον Τρίτο Κόσμο, οι άνθρωποι έχουν σημαντικότερα προβλήματα (μικρόβια, παράσιτα, φυματίωση) και ο οργανισμός τους θεωρεί ‘πολυτέλεια’ να πολεμήσει τα κύτταρα του ενδομητρίου.

Γιατί καλοήθης καρκίνος;  Ναι, πρόκειται για ένα οξύμωρο σχήμα στην ιατρική. Δεν έχει σχέση με καρκίνο, έχει όμως επεκτατική τάση, γεμίζοντας την κοιλιά σταδιακά με συμφύσεις. Τα όργανα (μήτρα, ωοθήκες, έντερο, ουροδόχος κύστη) παγιδεύονται μεταξύ των συμφύσεων, η ασθενής περιγράφει πόνους, στην περίοδο, στην επαφή, ακόμα και κατά την αφόδευση. Το χειρουργείο αποτελεί συχνά πρόκληση για το γυναικολόγο, που πρέπει να αποκαταστήσει την ανατομία αλλά και τη γονιμότητα.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Το υπέρηχο θα δείξει μόνο τις σοκολατοειδείς κύστεις των ωοθηκών. Μπορεί όμως να υπάρχει διάχυτη ενδομητρίωση χωρίς κύστεις στις ωοθήκες, αυτή δε θα φανεί υπερηχογραφικά. Σαφής διάγνωση (και ταυτόχρονη θεραπεία) γίνεται μόνο με μία επέμβαση που λέγεται λαπαροσκόπηση.

Προκαλεί βλάβες η ενδομητρίωση;

Κατ’ αρχάς η τοπική φλεγμονή προκαλεί πόνο- στην περίοδο, στην επαφή, ακόμα και στην αφόδευση. Αν η ενδομητρίωση εξελιχθεί -και συνήθως σταδιακά εξελίσσεται- θα δημιουργηθούν διάχυτες συμφύσεις και περισσότερος πόνος.

Επιπλέον, στα αρχικά ακόμα στάδια της νόσου, ο οργανισμός κινητοποιεί αντισώματα και χημικές ουσίες για να πολεμήσει τη φλεγμονή. Αυτά βλάπτουν και δημιουργούν εχθρικό περιβάλλον για ωάρια, σπερματοζωάρια και έμβρυα. Η ενδομητρίωση λοιπόν, ακόμα και στην αρχική της εκδήλωση, προκαλεί υπογονιμότητα. Όταν επεκταθεί η νόσος, οι συμφύσεις μπορεί επιπλέον να φράξουν τις σάλπιγγες και να επιτείνουν το πρόβλημα.

Πώς γίνεται η θεραπεία;

Η θεραπεία είναι η καταστροφή των εστιών με διαθερμία στο χειρουργείο (λαπαροσκόπηση). Καταστρέφονται οι τοπικές εστίες, εξαιρούνται οι κύστεις στις ωοθήκες, μαζί με το τοίχωμα τους. Στη συνέχεια, ακολουθεί συνήθως για λίγους μήνες, ενέσεις, μία ανά μήνες. Αυτές στοχεύουν να εκριζώσουν τυχόν εναπομείνασες μικροσκοπικές εστίες. Με τη συνδυασμένη αυτή θεραπεία ο πόνος θα σταματήσει. Αν το πρόβλημα δεν είναι ο πόνος αλλά η γονιμότητα, επιβάλλεται αναμονή. Αν περαιτέρω αναμονή και προσπάθεια δεν οδηγήσει σε σύλληψη, το ζευγάρι θα πρέπει να κάνει αγωγή εξωσωματικής γονιμοποίησης .

Dermoid cyst, or teratoma of the ovary

This is a rather common, benign cyst developing in the ovary. It is frequently seen in young women. It usually presents without any symptoms, as an incidental finding in routine ultrasoound. It is not uncommon to see two or three of them, frequently affecting both ovaries.

The picture may appear disturbing as the cyst contains sebum, hair, even teeth – actually the term teratoma originates from the greek word ‘teras’, that is monster, and our greek ladies are obviously alarmed when they hear that a monster develops within their reproductive organs. Different tissues are seen because the tumour originates from primordial embryonic cells, with the capacity to differentiate into various types of tissue.

Alarming though it may seem, these are benign in the vast majority of cases. We need to operate and remove when they grow bigger, thus affecting the blood supply and the function of the ovary, particularly if future fertility is an issue. Furthermore, sudden tumour enlargement or abnormal vascularity may point towards the extremely rare teratocarcinoma. It is therefore important to monitor regularly those cysts and remove them, if indicated.

Κάπνισμα- Όλα όσα θα έπρεπε να γράφουν πάνω στο πακέτο

ΚΑΠΝΙΣΜΑΌλα όσα θα έπρεπε να γράφουν πάνω στο πακέτο:

  • Οι καπνίστριες έχουν αυξημένο κίνδυνο (σε σύγκριση με μη καπνίστριες) για:

Καρκίνο πνεύμονα -12 φορές

Καρκίνο οισοφάγου -10 φορές

Καρκίνο λάρυγγα – 18 φορές

Καρκίνο τραχήλου μήτρας – 2 φορές

Έμφραγμα – 3 φορές

Εγκεφαλικά επεισόδια – 5 φορές

Επίσης: πεπτικό έλκος, καταρράκτης, αιμορραγία στην περίοδο, δυσμηνόρροια,

υπογονιμότητα ,πρώιμη εμμηνόπαυση, οστεοπόρωση, κατάθλιψη και ακράτεια   ούρων.

  • Η έγκυος καπνίστρια έχει αυξημένο κίνδυνο για

Εξωμήτριο (2 φορές)

Αποβολή

Πρόωρη ρήξη υμένων

Κακή ενδομήτριο ανάπτυξη

Προωρότητα (πιθανότητα 40%)

Ανωμαλίες όπως λαγώχειλο και ανωμαλίες διάπλασης των άκρων

Ελάττωση της ακοής του βρέφους

Έκπτωση της ποιότητας και ποσότητας του μητρικού γάλακτος

Σύνδρομο ελαττωμένης προσοχής στα παιδιά, ιδίως στα αγόρια

Σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου

  • Στην Ελλάδα τα ποσοστά των καπνιστριών είναι 47% στις ηλικίες 25-34, 38% στις 35-44 και 22% στις 45-54 ετών.

  • Το κάπνισμα είναι σαφώς συχνότερο σε γυναίκες χαμηλότερης εκπαίδευσης και κοινωνικής στάθμης.

  • Οι συστηματικοί καπνιστές, ηλικίας έως 35 ετών θα ζήσουν 8 χρόνια λιγότερα.

  • Ο καρκίνος του πνεύμονα, πολύ συχνότερος αυτού του μαστού, προκαλεί τους περισσότερους θανάτους γυναικών από καρκίνο.

  • Οι γυναίκες για άγνωστους λόγους αναπτύσσουν εθισμό πολύ ευκολότερα από τους άνδρες και διακόπτουν το κάπνισμα με πολύ μεγαλύτερη δυσκολία.

Cancer of the ovary, aka the silent killer…

Ovarian cancer, aka the silent killer
Basic facts


  • It is truly a silent killer: the ovaries, deep inside the abdomen will not give you pain or vaginal bleeding, even when the cancer has spread.
  • When diagnosed, in 70% of cases the cancer has already spread  beyond the ovary.
  • Incidence peaks after menopause- exactly when many ladies strongly believe that they no longer need to visit a Gynaecologist.
  • Women have never heard of it. When I perform a vaginal scan and tell my patients that I want to look at the ovaries, many look slightly irritated- ok, doctor, get on with it, as if I am going to get pregnant and he looks at my ovaries to see if I ovulate… Women are alarmingly ignorant, as opposed to cervical or breast cancer.
  • Not very frequent: 1.5% life-time risk, but definitely lethal.
  • More common in ladies who have had many ovulatory cycles in the past- so, those who did not have as many (because they were pregnant, breastfeeding, or on the contraceptive pill) are protected. Yes, the use of contraceptive pill reduces the ovarian cancer risk by almost 50%.
  • Not really related to lifestyle, diet, sexual behaviour, smoking.
  • Family history of ovarian cancer and breast cancer increases your baseline risk.
  • Difficult to diagnose early- no pap smear for the ovaries! The most reliable method is frequent transvaginal ultrasound- to make sure that the postmenopausal ovaries look atrophic and inactive. We keep trying to develop blood tests, biochemical tumor markers that will become abnormal in the early course of the disease. One you have heard of, Ca-125, is quite useful, yet in many cases it becomes raised quite late. Furthermore, it may frequently be elevated due to benign causes, such as endometriosis.

Πολύποδες ενδομητρίου

Πρόκειται για καλοήθεις διογκώσεις στο εσωτερικό της μήτρας. Το εσωτερικό στρώμα κυττάρων στην κοιλότητα της μήτρας σε κάποιο σημείο «φουσκώνει» και δημιουργεί ένα τοπικό εξόγκωμα. Αυτό μπορεί ευρεία βάση, μια πλατιά ας πούμε ρίζα, ή απλά ένα μικρό μίσχο που το κρατά σε επαφή με την κοιλότητα.

Πολύποδες μπορεί να εμφανίσουμε σε οποιαδήποτε εσωτερική επιφάνεια οργάνου, στο έντερο, στις φωνητικές χορδές.

Η μεγάλη τους πλειοψηφία είναι καλοήθεις. Μας ανησυχούν πάντως οι πολύποδες που δημιουργούν συχνές αιμορραγίες, αυτοί που μεγαλώνουν πολύ γρήγορα και όταν εμφανίζονται σε μεγαλύτερες ηλικίες, πριν και μετά την εμμηνόπαυση.

Ένας καλοήθης πολύποδας της μήτρας μπορεί να είναι εντελώς ασυμπτωματικός, θα βρεθεί λοιπόν τυχαία σε έναν υπέρηχο ρουτίνας.

Μπορεί πάλι να προκαλέσει διαταραχές του κύκλου και αυτό να οδηγήσει την ασθενή στο γιατρό. Συχνά προκαλεί σταγονοειδή αιμόρροια στη μέση του κύκλου, καθώς επηρεάζεται από τις ορμονικές αλλαγές της ωορρηξίας. Ανάλογη σταγονοειδή ροή μπορεί να προκαλέσει λίγο πριν και λίγο μετά τη ροή της περιόδου και η γυναίκα διαμαρτύρεται για πολλές ημέρες καφεοειδών εκκρίσεων. Επίσης ένας πολύποδας λειτουργεί σαν ξένο σώμα μέσα στη μήτρα και μπορεί να δυσκολέψει τη σύλληψη ή και να προκαλέσει πρώιμη αποβολή. Σπανιότερα, απλώς ερεθίζει το τοίχωμα της μήτρας προκαλώντας συσπάσεις και η ασθενής έχει περισσότερους πόνους στην περίοδο.

Το κακό είναι ότι η μήτρα δεν πρόκειται να τον αποβάλλει με αυτές τις συσπάσεις, ούτε μπορεί απλά να απορροφηθεί. Ο πολύποδας θα παραμένει σε διαδοχικές εξετάσεις και σταδιακά, με την επίδραση των οιστρογόνων θα μεγαλώνει.

Ο πολύποδας πρέπει να αφαιρείται άμεσα όταν προκαλεί συμπτώματα, όταν σταδιακά μεγαλώνει και, προφανώς, όταν ανησυχούμε μήπως είναι κακοήθεις. Επίσης πρέπει να αφαιρεθεί σε γυναίκα που επιδιώκει σύλληψη. Γενικότερα πάντως, θα πρέπει κάποια στιγμή να αφαιρείται σε κάθε περίπτωση, αφού δεν πρόκειται να φύγει και σταδιακά θα μεγαλώνει και βέβαια κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί 100% την καλοήθη συμπεριφορά του.

Δεν ανησυχούμε λοιπόν με έναν πολύποδα, απλά τον παρακολουθούμε και κάποια στιγμή τον αφαιρούμε με μία απλή επέμβαση.

Η αφαίρεση γίνεται με απόξεση μήτρας και πολυπεκτομή. Σε μεγαλύτερους πολύποδες, σε διερεύνηση γονιμότητας ή αν συνυπάρχουν και άλλα ευρήματα, προτιμούμε να κάνουμε υστεροσκοπική πολυπεκτομή, εισάγοντας το υστεροσκόπιο, μία ειδική κάμερα μέσα στη μήτρα για να έχουμε άμεση εικόνα όλης της κοιλότητας.

HPV infection- a summary

HPV at a glance:

A very common STD- 1 in 2 women and men will be infected (life-time risk).

Most commonly transmitted through penetration, yet direct skin contact and oral sex may also transfer the virus.

May express itself as external skin lesions-genital warts.

In women it may cause internal- within the cervix- precancerous lesion- seen only through pap smear tests or colposcopy.

Internal lesions usually regress without intervention. If they persist and remain untreated, these  may develop into cervical cancer, but it usually takes 10 to 13 years for this to happen.

Genital warts may be the only visible sign of HPV infection, but they may not appear for weeks, months or even years after infection occurs.

Warts may be cauterised or treated with local applications.

If we have ‘HPV changes’ described in a smear report, don’t panic, one in three young women at some point will have the virus. In the vast majority of women, the virus will just linger for a few months, usually up to a year, and will then be eliminated, exactly like when we get rid of a flu virus.

We just do a colposcopy, to have a close look at the cervix under the microscope and confirm that the virus just ‘lingers’ but has not created a lesion deep in the cervix, and therefore is likely to persist.

There are no tablets or creams to kill the virus. We wait for it to go spontaneously and we stop smoking, as it is documented to help HPV survive long-term.

We don’t do contact tracing, blaming your ex, or warning him, the virus is far too common. It may be spread by non-sexual means, yet we don’t panic about our mother and sister and toilet seats. We just follow the basic hygiene rules at home.

If you have visible warts, we will cauterise them under local anaesthetic at the Practice, and, alas, they recur and we may need to repeat these treatments a few times.

Using a condom for 3 to 6 months following treatment for warts may help prevent reinfection.

If the virus persists in subsequent smear tests, it may eventually lead to pre-cancerous changes and cancer, this is usually a 10-12 year process. We will monitor with regular smear tests and colposcopies and when necessary, will remove the lesion with a cone biopsy, before it becomes cancerous.

The recently developed vaccine reduces the risk of cervical cancer up to 70%. It is important to vaccinate young girls aged 12-13.

Ενημέρωση για το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

Ενημέρωση για το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

 

Ένα 20% των νέων γυναικών παρουσιάζει αυτή την ήπια ορμονική διαταραχή.

Οι ωοθήκες δεν καταφέρνουν να παράγουν οιστρογόνα και ανδρογόνα με σωστή ισορροπία. Έτσι δε μεγαλώνει το ωάριο, δε γίνεται ωορρηξία, συχνά τότε αργεί να έρθει και η περίοδος. Τα ανδρογόνα υπερτερούν και προκαλούν ακμή, λιπαρότητα του δέρματος και αυξημένη τριχοφυία. Οι ωοθήκες αποκτούν πολλά τέτοια μικρά ωάρια που δεν προχώρησαν ποτέ να μεγαλώσουν (άτρητα ωοθυλάκια).

 

 

 

Μια γυναίκα που έχει την πλήρη εικόνα είναι παχύσαρκη, με ακμή και μουστάκια, με περίοδο που έρχεται 2-3 φορές το χρόνο, Οι ορμονικές εξετάσεις δείχνουν αυξημένα ανδρογόνα στο αίμα. Το υπερηχογράφημα απεικονίζει πολλά (πάνω από 10-12) μικρά ωοθυλάκια σε κάθε ωοθήκη, συχνά στην περιφέρεια της, όπως οι χάντρες ενός μαργαριταρένιου κολιέ. Το εσωτερικό της ωοθήκης φαίνεται έντονα άσπρο- υπερηχογενές.

Ευτυχώς, ελάχιστες εικόνες έχουν την πλήρη εικόνα. Οι περισσότερες έχουν απλά λίγο ασταθή και μακρύ κύκλο (30-34 ημερών), ελαφρά ακμή και υπερτρίχωση.

Θεραπεία δεν υπάρχει γιατί, για να είμαστε ειλικρινείς, δε γνωρίζουμε τι ακριβώς προκαλεί αυτό το σύνδρομο. Συχνά δεν κάνουμε απολύτως τίποτα και απλά καθησυχάζουμε ότι η διαταραχή είναι συνήθης και καλοήθης. Αν ο κύκλος είναι πολύ ασταθής, θα βοηθήσει η λήψη αντισυλληπτικού χαπιού. Το χάπι θα δημιουργήσει ένα ομαλό, τεχνητό ορμονικό περιβάλλον. Αν μάλιστα δοθεί σκεύασμα που να περιέχει και αντιανδρογόνες ιδιότητες, θα βελτιωθεί και η τριχοφυΐα. Το αποτέλεσμα πάντως είναι παροδικό, για όσο διάστημα λαμβάνεται το χάπι. Μόλις διακοπεί, θα επανεμφανιστεί η υποκείμενη ορμονική διαταραχή. Μία απλή θεραπεία είναι η απώλεια λίγου βάρους- περίπου δύο κιλών. Αυτή θα βελτιώσει την ισορροπία οιστρογόνων- ανδρογόνων και συχνά διορθώνει και τον κύκλο.

Αν η γονιμότητα είναι άμεση προτεραιότητα, μπορούμε με απλά χάπια ή ενέσεις να διεγείρουμε τις ωοθήκες ώστε να γίνει ωορρηξία και να συλλάβει η γυναίκα.

Για όλα τα σενάρια υπάρχουν λοιπόν σχετικά εύκολες λύσεις. Οι πολυκυστικές ωοθήκες δεν αποτελούν σημαντικό πρόβλημα υγείας και δεν πρέπει να αποτελούν πηγή άγχους. Η μόνη συσχέτιση που πρέπει να προσέξουμε είναι ότι οι γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες έχουν πιθανότητα περίπου 15% να πάθουν διαβήτη αργότερα στη ζωή τους- πιθανολογείται ότι η όλη διαταραχή ξεκινάει από πρόβλημα στο μεταβολισμό ινσουλίνης. Πρέπει λοιπόν η νέα κοπέλα να λάβει το μήνυμα και να προσέξει τη διατροφή και τα κιλά της στο απώτερο μέλλον.

Ενημέρωση για το τεστ Παπανικολάου

ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΚΟΛΠΟΣΚΟΠΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

Πρόκειται για ένα θέμα πάντα επίκαιρο, που χωρίς τη σωστή ενημέρωση αγχώνει και πανικοβάλλει αδικαιολόγητα. Ακολουθούν τα ακριβή επιστημονικά δεδομένα σε γλώσσα όσο γίνεται κατανοητή. Απολογούμαι για τις πολλές λεπτομέρειες, τους αγγλικούς όρους και τα στατιστικά στοιχεία, είναι όμως όλα σημαντικά και θα συμβάλλουν στη σαφήνεια και την κατανόηση.

Το τεστ Παπανικολάου με απλά λόγια είναι η λήψη λίγων κυττάρων από την άκρη του τραχήλου, εκεί που συνήθως αναπτύσσεται καρκίνος. Στόχος του είναι να αναγνωρίσει αλλοιώσεις στα κύτταρα που είναι προκαρκινικές, προηγούνται δηλαδή του καρκίνου από λίγα ως πολλά χρόνια. Επομένως θετικό ή παθολογικό τεστ δε σημαίνει ότι υπάρχει καρκίνος αλλά ότι ίσως θα αναπτυχθεί στο μέλλον αν δε γίνει σωστή παρακολούθηση και τοπική θεραπεία.

Τα κύτταρα εξετάζονται στο μικροσκόπιο και το κυτταρολογικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι:

«Αρνητικό για κακοήθεια» δηλαδή απολύτως φυσιολογικό. Αναμένεται στο 85-90% των δειγμάτων.

«Στοιχεία φλεγμονής» που σημαίνει φυσιολογικό αλλά πιθανώς υπάρχει τραχηλίτιδα και ίσως ενδείκνυται λήψη καλλιέργειας. Αν πάντως η φλεγμονή επιμένει όταν το τεστ επαναληφθεί συνίσταται κολποσκόπηση.

«ASCUS» δηλαδή άτυπα κύτταρα ακαθόριστης σημασίας. Ακούγεται ασαφές και ύποπτο αλλά συνήθως δεν είναι. Απλά καλύπτει τις περιπτώσεις που τα κύτταρα δεν είναι σαφώς υγιή, ούτε όμως έχουν και τις σαφείς αλλοιώσεις που θεωρούνται προκαρκινικές. Ο κίνδυνος να συνυπάρχουν τελικά σοβαρές αλλοιώσεις είναι 5-17%, ενώ ο κίνδυνος να κρύβεται καρκίνος είναι 0.1-0.2%. Από πολλούς συνίσταται κολποσκόπηση, αλλά έχει θέση και η παρακολούθηση με νέο τεστ Παπ σε 6 μήνες.

 

«Αλλοιώσεις HPV», δηλαδή του ιού κονδυλώματος.

Είναι μια συνήθης απάντηση που πανικοβάλλει αδικαιολόγητα. Ο ιός αυτός υπάρχει στο 30% των νέων γυναικών και σπάνια προκαλεί προκαρκινικές αλλοιώσεις και καρκίνο. Πολλά έγκυρα κέντρα στο εξωτερικό απλά συνιστούν τακτική επανάληψη του τεστ Παπ. Στη συνέχεια περιγράφεται αναλυτικά ο ρόλος αυτού του ιού.

«Ήπιες κυτταρικές αλλοιώσεις» ή LSIL κατά τους Αμερικάνους . Αν επαναληφθεί το τεστ σε 6 μήνες στο 60% των περιπτώσεων θα έχει γίνει φυσιολογικό. Μπορεί να ελεγχθεί με κολποσκόπηση άμεσα ή να επαναληφθεί το τεστ Παπ σε 6 μήνες και τότε, αν επιμένει, επιβάλλεται κολποσκόπηση. Η άμεση κολποσκόπηση είναι η ασφαλής οδός καθώς σε 15-30% θα αποκαλύψει κρυφές σοβαρές αλλοιώσεις και σπανιότατα (2 στα 1000) μπορεί να συνυπάρχει καρκίνος.

Οι αλλοιώσεις φλεγμονής/ ASCUS και οι ήπιες αλλοιώσεις αναμένονται στο 5-10% των δειγμάτων.

«Μέτριες κυτταρικές αλλοιώσεις».. Συνίσταται κολποσκόπηση.

«Σοβαρές κυτταρικές αλλοιώσεις». Συνίσταται κολποσκόπηση. Κίνδυνος να συνυπάρχει καρκίνος στο  1-2%.

Οι μέτριες και οι σοβαρές αλλοιώσεις αναμένονται στο 1.5% των δειγμάτων και οι Αμερικάνοι τις περιγράφουν ως HSIL.

Καμία κοπέλα δε θα πάθει διεισδυτικό καρκίνο μέχρι τα 21 της, σύμφωνα με έγκυρες αμερικανικές μελέτες.

Το τεστ Παπανικολάου πρέπει να γίνεται μεταξύ 20-64 ετών κάθε χρόνο. Στην Αμερική στα πρώτα 20 χρόνια εφαρμογής του προγράμματος οι περιπτώσεις καρκίνου του τραχήλου μειώθηκαν κατά 45%, αν και το πρόγραμμα δεν εφαρμόστηκε σωστά – οι μισές από τις γυναίκες που έπαθαν καρκίνο δεν είχαν κάνει ποτέ τεστ. Η πιστή τήρηση του προγράμματος παρακολούθησης οδηγεί σε ακόμα μεγαλύτερη μείωση της εμφάνισης καρκίνου.

 

Πάντως ένα μεμονωμένο τεστ Παπ δεν είναι τέλειο. Μπορεί να ανιχνεύσει προκαρκινικές ανωμαλίες (ευαισθησία του τεστ) σε ποσοστό μόλις 50% Επίσης όταν βγαίνει φυσιολογικό μπορεί σε ποσοστό 30% να είναι λάθος (ψευδώς αρνητικό) απλά γιατί δεν έτυχε να συλλεγούν κύτταρα από κάποια εστία αλλοίωσης στον τράχηλο. Επομένως έχει σημασία η συχνή και τακτική λήψη του τεστ καθώς τα πολλά αρνητικά αποτελέσματα του προσδίδουν αξιοπιστία. Από τις γυναίκες που παθαίνουν καρκίνο του τραχήλου στη Βρετανία, οι μισές μας λένε ότι είχαν κάνει ένα τεστ προ 3-5 ετών που ήταν φυσιολογικό, όπως και όλα τα παλαιότερα που είχαν γίνει σε άτακτα διαστήματα.

 

Το τεστ πάντως σπανιότατα (1%) θα μας ανησυχήσει άδικα, καθώς όταν δείξει κάποια ανωμαλία στο 99% αυτή θα επιβεβαιωθεί κολποσκοπικά.

Αν συνίσταται κολποσκόπηση, ούτε και αυτή η εξέλιξη πρέπει να τρομάζει και να ανησυχεί τη γυναίκα, που συνήθως σε αυτή τη φάση πελαγώνει με την πληθώρα των εξετάσεων, νιώθει ότι ‘κάτι δεν πάει καλά’ και δικαιολογημένα θέλει να ξέρει ακριβώς τι συμβαίνει.

 

Η κολποσκόπηση είναι η εξέταση του τραχήλου με ένα ειδικό μικροσκόπιο, το κολποσκόπιο και ταυτόχρονα η ανώδυνη επάλειψη της περιοχής με ειδικές χρώσεις. Αυτές μας βοηθούν να διακρίνουμε αν τα παθολογικά κύτταρα του τεστ προέρχονται από κάποια ‘ορατή’ βλάβη (διάβρωση, πληγή, πείτε το όπως θέλετε) στην επιφάνεια του τράχηλου. Από τη θέση αυτή μπορούμε να πάρουμε μια μικρή βιοψία (ένα μικρό τσίμπημα που αρκετές γυναίκες δεν το καταλαβαίνουν καθόλου) για να βεβαιωθούμε και να αποκλείσουμε προκαρκινική αλλοίωση.

Τώρα πλέον δεν κοιτάμε σκόρπια μεμονωμένα κύτταρα στο μικροσκόπιο όπως στο κυτταρολογικό τεστ Παπανικολάου αλλά κομμάτι ιστού του τραχήλου από τη βιοψία. Αυτό κάνει πολύ πιο σίγουρη τη διάγνωση αλλά η απάντηση είναι πλέον ιστολογική, η ορολογία αλλάζει και η γυναίκα μπερδεύεται ακόμα περισσότερο.

Έτσι έχουμε

«Φυσιολογικό», δηλαδή όλα καλά.

«CIN» (Cervical Intraepithelial Neoplasia) δηλαδή τοπική δυσπλασία, που είναι η επιβεβαίωση της προκαρκινικής αλλοίωσης.

Ανάλογα με το βάθος της αλλοίωσης, περιγράφουμε CIN1, CIN2 CIN3 με το 1 να είναι το πλέον ήπιο και το 3 να είναι το χειρότερο.

Σ’ αυτό το σημείο εντελώς φοβισμένη η γυναίκα απλά θέλει να ξέρει αν έχει καρκίνο και η απάντηση είναι βέβαια όχι.

 

Αν έχει CIN2- 3 και δεν υποβληθεί σε θεραπεία, σε 10 χρόνια θα πάθει καρκίνο σε ποσοστό  μέχρι και 70%. Το CIN2-3 σε αντίθεση με το CIN 1  δεν υπάρχει πιθανότητα να υποχωρήσει αυθόρμητα χωρίς θεραπεία.

 

Αν έχει CIN1 και δεν υποβληθεί σε θεραπεία, σε 2 χρόνια το 30% θα επανέλθουν στα φυσιολογικά, ένα 30% θα παραμένουν CIN1 και το υπόλοιπο 30% θα εξελιχθεί σε CIN3.

 

Η θεραπεία είναι η  τοπική τομή με διαθερμία μιας ‘φέτας’ από την άκρη του τραχήλου και έτσι απομακρύνεται η εστία αυτών των αλλοιώσεων. Οι αλλοιώσεις CIN2 και CIN3 πρέπει να θεραπεύονται, πολλοί ειδικοί πιστεύουν το ίδιο και για την CIN1.

Η θεραπεία γίνεται συνήθως με τοπική αναισθησία και ο τράχηλος επουλώνεται θαυμάσια χωρίς να επηρεάσει τον κύκλο, τη σεξουαλική ζωή ή τη γονιμότητα της γυναίκας. Οι αλλοιώσεις μπορούν να επανεμφανισθούν με συχνότητα 4 φορές μεγαλύτερη από γυναίκες χωρίς ιστορικό, για τα επόμενα 8 χρόνια.

Το πρόγραμμα των τεστ Παπανικολάου και η θεραπεία των αλλοιώσεων μειώνουν κατά 97% τον κίνδυνο εμφάνισης διεισδυτικού καρκίνου του τραχήλου.

 

Τι προκαλεί όμως τον καρκίνο του τραχήλου;

 

HPV ή ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΣ ΙΟΣ ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΟΣ

 

Σήμερα γνωρίζουμε με απόλυτη βεβαιότητα ότι ο  ανθρώπινος ιός κονδυλώματος (Human Papilloma Virus) ή HPV ευθύνεται για τον καρκίνο του τραχήλου, αυτό όμως συμβαίνει αργά και σε λίγες γυναίκες. Η συσχέτιση είναι πιο σαφής από αυτή του καπνίσματος για τον καρκίνο του πνεύμονα. Ο ιός έχει βρεθεί να υπάρχει σε πάνω από το 95% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου.

Υπάρχουν πολλά στελέχη αυτού του ιού και τα επικίνδυνα για τη γυναίκα είναι άλλα από αυτά που προκαλούν τα ορατά κονδυλώματα στα γεννητικά όργανα ανδρών και γυναικών. Τα επικίνδυνα στελέχη για καρκίνο δεν προκαλούν ορατές αλλοιώσεις ή άλλα προβλήματα σε γυναίκες ή άνδρες.

Ο ιός και μάλιστα τα επικίνδυνα στελέχη υπάρχει σε ποσοστό 20% των γυναικών ηλικίας 20-25 ετών και αποκτάται όταν αυτές γίνονται σεξουαλικά ενεργές. Είναι μεταδιδόμενος σεξουαλικά αλλά δε θεωρείται τέτοιο νόσημα αφού έχει επίσης βρεθεί σε μικρά παιδιά, ακόμα και βρέφη. Το σημαντικό δεν είναι πώς αποκτάται αλλά ότι ευτυχώς το 80% των γυναικών τον αποβάλλει με αμυντικούς ανοσολογικούς μηχανισμούς μέσα σε περίπου 8 μήνες και έτσι μετά τα 30 ανιχνεύεται μόνο στο 5% των γυναικών. Έτσι εύρεση του ιού σε γυναίκες άνω των 30 ή επιμονή του ιού σε  διαδοχικά τεστ σε νεαρότερες γυναίκες πρέπει να μας κάνει πιο προσεκτικούς.

Αυτές οι λίγες γυναίκες (το 5%) όπου ο ιός επιμένει κινδυνεύουν να πάθουν CIN3 σε 4-5 χρόνια  και τελικά ακόμα λιγότερες καρκίνο σε ένα συνολικό διάστημα 13 ετών (μόνο 1-1,5% των γυναικών παθαίνουν καρκίνο του τραχήλου).

HPVΑρχικά στο 20%>>>>HPV Tελικά στο 5%  >>CIN1> 30% σε 2 έτη θα γίνει CIN3

>> CIN2> >>CIN3 > 70% σε 10 έτη θα γίνει καρκίνος  >>>Καρκίνος

Η επιμονή του ιού είναι απαραίτητη για την εξέλιξη σε σοβαρές αλλοιώσεις τύπου CIN3. Επίσης οι CIN1 και CIN2 συχνά υποστρέφουν, ενώ η CIN3, που πάντα συνοδεύεται από τον ιό και τη βλαπτική του επίδραση δεν υποστρέφει χωρίς θεραπεία. Μια  γυναίκα που φέρει τον ιό HPV έχει 13 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξει CIN 3 από μια γυναίκα που δε φέρει τον ιό.

Συχνά το τεστ Παπανικολάου περιγράφει αλλοιώσεις κονδυλώματος και έτσι πανικόβλητες γυναίκες είναι βέβαιες ότι φέρουν το θανατηφόρο ιό. Πρέπει λοιπόν να τονισθεί ότι ακόμα και αν φέρει τον ιό (και το απλό τεστ Παπανικολάου δεν είναι πολύ ειδικό για να τον ανιχνεύσει) αυτό είναι πολύ συνηθισμένο, ειδικά αν είναι νέα κοπέλα, και δε σημαίνει ότι είχε άστατη σεξουαλική ζωή που το προκάλεσε. Η παράταση της ζωής του ιού σε γυναίκες μεγαλύτερες (και το κάπνισμα διευκολύνει την επιβίωση του) τελικά μπορεί να οδηγήσει σε προκαρκινικές αλλοιώσεις και καρκίνο και είναι απλά ένας λόγος παραπάνω για τακτική παρακολούθηση. Προτείνεται σταδιακά όλο και περισσότερο η  ειδική εξέταση (HPV DNA test) μετά τα 30 για ανίχνευση επίμονης παρουσίας του ιού.

Ειδική θεραπεία δεν υπάρχει. Ο ιός εκριζώνεται από την εστία του με την τοπική θεραπεία και φαίνεται ότι η τοπική καταστροφή είναι ερέθισμα και για το ανοσοποιητικό σύστημα να συμβάλλει στην καταπολέμηση του. Παρ’όλα αυτά, απλά και μόνο η ανίχνευση του ιού χωρίς ύπαρξη αλλοιώσεων στον τράχηλο δεν αρκεί για να υποβάλλουμε τόσες πολλές γυναίκες σε τοπική θεραπεία.

Αλέξανδρος Καλογερόπουλος, MRCOG

ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΑ



Μήτρα με τοιχωματικά ινομυώματα και ένα εσωτερικό (υποβλεννογόνιο)

Πρόκειται για καλοήθεις διογκώσεις του μυός της μήτρας. Δεν γνωρίζουμε γιατί εμφανίζονται και σταδιακά μεγαλώνουν, πιθανολογείται πάντως μικρή κληρονομική επιβάρυνση. Ινομυώματα εμφανίζει ένα 15-20% των γυναικών.

Πολύ συχνά τα ινομυώματα δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και αποτελούν τυχαίο εύρημα κατά τη γυναικολογική εξέταση ή τον υπέρηχο. Συνήθως προκαλούν αυξημένη αιμορραγία κατά την περίοδο ή πιεστικά φαινόμενα σε γειτονικά όργανα, όπως συχνουρία, αν το ινομύωμα πιέζει την ουροδόχο κύστη.

Προφανώς παίζει ρόλο ο αριθμός, το μέγεθος των ινομυωμάτων και η θέση τους σε σχέση με το εσωτερικό, την κοιλότητα της μήτρας. Τα ινομυώματα που βρίσκονται μέσα στην κοιλότητα της μήτρας (λέγονται υποβλεννογόνια), προκαλούν μεγαλύτερες αιμορραγίες, ακόμα και όταν έιναι μικρά. Επίσης μπορεί να δυσκολεύουν τη σύλληψη και να προκαλέσουν αποβολή.

Τα ινομυώματα μπορεί πάλι να είναι μέσα στο τοίχωμα της μήτρας (τοιχωματικά) ή και εντελώς εξωτερικά (υπορογόνια) και τότε συχνά συνδέονται με ένα λεπτό μίσχο με το σώμα της μήτρας.

Είναι λοιπόν φυσιολογικό να έχει μία γυναίκα ινομυώματα. Είναι καλοήθεις, συνηθισμένοι όγκοι. Είναι απίθανο να ‘γίνουν’ κακοήθεις, αντίθετα είναι πιο πιθανό να ξεκινήσει ένας καρκίνος από ένα άλλο σημείο της μήτρας, παρά να εξαλλαχθεί ένα καλόηθες ινομύωμα σε καρκίνο. Μικρό βαθμό υποψίας πάντως έχουμε για ένα ινομύωμα που μεγαλώνει πολύ γρήγορα.

Τι κάνουμε λοιπόν όταν βρούμε ένα ινομύωμα; Εξαρτάται από τη θέση του, τα συμπτώματα που προκαλεί, την επιθυμία τεκνοποίησης. Πάντως το πιο πιθανό σενάριο είναι να μη χρειάζεται να κάνουμε απολύτως τίποτα και απλά να το παρακολουθούμε υπερηχογραφικά.

HPV ή Ιός Oξυτενών Κονδυλωμάτων

Πρόκειται για έναν ιό που προσβάλλει σχεδόν το ένα τρίτο των νέων γυναικών. Συνήθως δεν προκαλεί κανένα πρόβλημα και φεύγει, σπάνια όμως επιμένει και σταδιακά προκαλεί προκαρκινικές αλλοιώσεις στο τεστ Παπανικολάου.

Υπάρχουν πολλά στελέχη αυτού του ιού (ας το φανταστούμε σα μία οικογένεια με πολλά ξαδέλφια). Κάποια προκαλούν ορατές δερματικές βλάβες, τα γνωστά εξωτερικά κονδυλώματα στα γεννητικά όργανα ανδρών και γυναικών. Είναι ενοχλητικά αλλά εντελώς αθώα, τα καταστρέφουμε με καυτηρίαση και υποχωρούν.

Άλλα στελέχη προτιμούν να εγκατασταθούν βαθιά στον τράχηλο και να προκαλέσουν βλάβη χωρίς συμπτώματα, ούτε υγρά, ούτε αίμα ή πόνο. Είναι λοιπόν πιο ύπουλα και μόνο στο τεστ Παπανικολάου μπορούμε να τα ανιχνεύσουμε. Συνήθως (στο 95%) ο ιός μένει λίγο στον τράχηλο αλλά ο οργανισμός της γυναίκας τελικά τον διώχνει (όπως αποβάλλει και τον ιό της γρίπης).
Σπάνια, ο ιός επιμένει και με τα χρόνια προκαλεί προκαρκινικές βλάβες, πρώτα ήπιες και αργότερα σοβαρές και τελικά καρκίνο. Το τεστ Παπανικολάου όλα αυτά μπορεί να τα ανιχνεύσει έγκαιρα προτού να εξελιχθούν.

Ο ιός και μάλιστα τα επικίνδυνα στελέχη υπάρχει σε ποσοστό 20-30% των γυναικών ηλικίας 20-25 ετών και αποκτάται όταν αυτές γίνονται σεξουαλικά ενεργές. Είναι μεταδιδόμενος σεξουαλικά αλλά δε θεωρείται τέτοιο νόσημα αφού έχει επίσης βρεθεί σε μικρά παιδιά, ακόμα και βρέφη. Το σημαντικό είναι ότι ευτυχώς το 80% των γυναικών τον αποβάλλει με αμυντικούς ανοσολογικούς μηχανισμούς μέσα σε περίπου 8-12 μήνες. Έτσι μετά τα 30 ανιχνεύεται μόνο στο 5% των γυναικών.

Αυτές οι λίγες γυναίκες (το 5%) όπου ο ιός επιμένει κινδυνεύουν να πάθουν σοβαρή προκαρκινική βλάβη (ονομάζεται CIN3) σε 4-5 χρόνια και τελικά ακόμα λιγότερες θα πάθουν καρκίνο σε ένα συνολικό διάστημα 13 ετών (μόνο 1-1,5% των γυναικών παθαίνουν καρκίνο του τραχήλου). Σήμερα γνωρίζουμε με απόλυτη βεβαιότητα ότι ο HPV, όταν επιμείνει, ευθύνεται για τον καρκίνο του τραχήλου, αυτό όμως συμβαίνει αργά και σε λίγες γυναίκες. Ο ιός έχει βρεθεί να υπάρχει σε πάνω από το 95% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου.

Συχνά λοιπόν το τεστ Παπανικολάου περιγράφει αλλοιώσεις κονδυλώματος και έτσι πανικόβλητες γυναίκες είναι βέβαιες ότι φέρουν το θανατηφόρο ιό. Πρέπει λοιπόν να τονισθεί ότι ακόμα και αν φέρει τον ιό, αυτό είναι πολύ συνηθισμένο, ειδικά αν είναι νέα κοπέλα. Επιπλέον δεν σημαίνει ότι είχε άστατη σεξουαλική ζωή, ο ιός εμφανίζεται και στα πλαίσια μίας αποκλειστικά μονογαμικής σχέσης, ακόμα και με συνεχή χρήση προφυλακτικού. Δεν αναρωτιόμαστε ποιος μας τον κόλλησε, ούτε ενημερώνουμε ή κατηγορούμε προηγούμενους συντρόφους. Δεν σκεφτόμαστε ύποπτες πετσέτες ή τουαλέτες, είναι πολύ δύσκολη τέτοιου είδους μετάδοση. Απλά τηρούμε τους βασικούς κανόνες υγιεινής και δε φοβόμαστε ότι θα ‘κολλήσουν’ οι άλλες γυναίκες στην οικογένεια. Ο ιός θα κάνει την πορεία του και πιθανότατα θα φύγει. Το κάπνισμα διευκολύνει την επιβίωση και την επιμονή του ιού στα επόμενα χρόνια και τελικά τσιγάρο και HPV μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο.

Τι κάνουμε λοιπόν όταν το τεστ Παπανικολάου ανιχνεύσει τον ιό;

· Κατ’αρχήν ηρεμία, μαζί μας συμπάσχει συνολικά μία στις τρεις γυναίκες.

· Κάνουμε μία απλή εξέταση, την κολποσκόπηση. Εξετάζουμε δηλαδή στο ιατρείο τον τράχηλο κάτω από το μικροσκόπιο. Βλέπουμε έτσι αν ο ιός απλά ‘ακουμπάει’ στην επιφάνεια του τραχήλου χωρίς να προκαλεί διάβρωση στο εσωτερικό του.

· Αν η κολποσκόπηση μας καθησυχάσει (το πλέον σύνηθες), ηρεμούμε και επαναλαμβάνουμε το τεστ σε 6 μήνες και περιμένουμε τον ιό να φύγει.

· Κόβουμε το τσιγάρο για να διευκολύνουμε τον αγώνα του σώματος ενάντια στον ιό.

· Ειδική θεραπεία (χάπια, αλοιφές) για να φύγει ο ιός δεν υπάρχει.

· Αν ο ιός επιμείνει και στα επόμενα τεστ, χωρίς όμως να προκαλεί προκαρκινικές αλλοιώσεις στον τράχηλο, απλά παρακολουθούμε με τακτικά τεστ και κολποσκοπήσεις.

· Αν ο ιός επιμείνει και τελικά προκαλέσει προκαρκινικές βλάβες, πάλι το προλαβαίνουμε το κακό. Με διαθερμία ή Laser αφαιρούμε την περιοχή της βλάβης, χωρίς καμία επίπτωση στην υγεία ή τη γονιμότητα της γυναίκας. Το μικρό τμήμα του τραχήλου που αφαιρούμε έχει σχήμα κώνου, γι’ αυτό και την ονομάζουμε κωνοειδή εκτομή.

line
footer
Powered by WordPress | Designed by Elegant Themes